Koningsvaren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Koningsvaren
Osmunda regalis habitus.jpeg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Polypodiopsida
Orde: Osmundales
Familie: Osmundaceae (Koningsvarenfamilie)
Geslacht: Osmunda
Soort
Osmunda regalis
L. (1753)
Koningsvaren, habitus
Koningsvaren, habitus
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De koningsvaren (Osmunda regalis) is een varen uit de koningsvarenfamilie (Osmundaceae). De plant komt zeer plaatselijk in grotere aantallen voor in vochtige loofhoutbossen, veenmoerassen en aan beschaduwde slootkanten. Elders is hij zeer zeldzaam. Hij valt onder de Flora- en faunawet (voorheen Natuurbeschermingswet) en staat op de lijst van wettelijk beschermde planten in Nederland. De soort wordt ook wel als sierplant gehouden.

Naamgeving en etymologie[bewerken]

  • Engels: Royal Fern
  • Frans: Osmonde royale, fougère royale, fougère fleurie
  • Duits: Königsfarn

De soortaanduiding regalis is afkomstig van het Latijnse 'regere' (heersen). Voor een verklaring voor de geslachtsnaam Osmunda, zie de geslachtsbeschrijving.

Kenmerken[bewerken]

Koningsvaren, jonge sporofyl

De plant heeft dubbelgeveerde bladen, die licht- of geelgroen zijn. De hoogte varieert van 0,2-3 m (in schaduw en in een goede grond). In het centrum staan vruchtbare bladeren. De buitenste bladen zijn onvruchtbaar. De plant kan tot honderd jaar oud worden.

De sporenhoopjes (sora) zitten bovenaan de vruchtbare bladen aan smalle deelblaadjes, die een soort pluim vormen. De sporenhoopjes bestaan uit sporangiën, waarin de sporen gevormd worden. Ze worden later bruin. De sporen zijn rijp in juli of augustus.

Habitat en verspreiding[bewerken]

De koningsvaren is een terrestrische plant die groeit op vochtige plaatsen in of langs de rand van het loofbos, langs sloten of op open plaatsen.

Hij is circumboreaal verspreid.

Variëteiten[bewerken]

Er worden van de koningsvaren drie of vier variëteiten onderscheiden:

  • Osmunda regalis var. regalis L.. Europa, Afrika, Zuidwest-Azië. De steriele bladen worden tot 160 cm lang.
  • Osmunda regalis var. panigrahiana R.D.Dixit. Zuid-Azië, India.
  • Osmunda regalis var. brasiliensis (Hook. & Grev.) Pic. Serm.. Tropische delen van Midden- en Zuid-Amerika; wordt dikwijls beschouwd als synoniem van var. spectabilis.
  • Osmunda regalis var. spectabilis (Willdenow) A.Gray. Oostelijk Noord-Amerika. De steriele bladen worden tot 100 cm lang.

Externe link[bewerken]