Lemmensinstituut

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kapel Lemmensinstituut, Leuven

Het Lemmensinstituut is een katholiek opleidingsinstituut voor muziek en drama. Deze hogeschool is genaamd naar organist en muziekpedagoog Jaak Nikolaas Lemmens die in 1879 haar eerste directeur werd.

Geschiedenis[bewerken]

Het instituut werd in 1879 (het eerste academische jaar startte op 2 januari 1879) opgericht door het Belgisch episcopaat onder de naam School voor Godsdienstige Muziek in Mechelen, de stad van de aartsbisschop waar reeds een orgel- en beiaardschool bestond. De Belgische bisschoppen wilden de kerkmuziek opwaarderen en deden een beroep op Jacques-Nicolas Lemmens (1823-1881), een Vlaamse orgelleraar aan het conservatorium van Brussel. Lemmens stierf bij het begin van het derde academiejaar op 30 januari 1881. Hij werd opgevolgd door Edgar Tinel (1854-1912).

Hij verruimde het opleidingsmodel van het loutere orgelspel, gregoriaanse muziek en koormuziek naar muziektheorie, koordirectie en compositie. Toen Tinel naar het conservatorium van Brussel verhuisde, werd Aloys Desmet de nieuwe directeur. Jules Van Nuffel volgde hem op 4 juni 1917 op na diens dood. Daarna was het op 8 augustus 1952 de beurt aan kanunnik Vyverman. Onder zijn bestuur werd het leerprogramma aanzienlijk uitgebreid, later werd hij tot bisschop gewijd als geheim kamerheer van de paus. Op 1 oktober 1962 werd Jozef Joris de nieuwe directeur. Onder zijn bewind werden de richtingen grondig aangepast en afgestemd op het model van een Duitse Muziekhogeschool.

In 1968 verhuisde men naar Leuven, waar men een voormalige psychiatrische instelling betrok op de Gasthuisberg. Later kregen zij daar het Universitair Ziekenhuis Leuven als buur. In die periode na het Tweede Vaticaans Concilie, waarbij Latijnse gezangen werden aangevuld met Nederlandstalige kerkmuziek, speelde het Lemmensinstituut een inspirerende rol, onder meer door het omvangrijke werk van de latere directeur Paul Schollaert. Men zocht ook meer aansluiting bij de onderwijsstructuur van andere muziekopleidingen. Zo kon men in 1971 een "kunsthumaniora" beginnen, en werd de titel "Laureaat van het Lemmensinstituut" gelijkgesteld met de "eerste prijs" van een Muziekconservatorium. De studie van de kerkmuziek die in de "wereldse" conservatoria weinig aan bod kwam, kwam dus op een hoger niveau; anderzijds werd de blik van het Lemmensinstituut verruimd naar niet-kerkelijke muziek. Zo kwam er ook een lerarenopleiding in de muziek bij. Niet alleen om muziekleraars op te leiden, maar belangrijker nog om de muziekpedagogiek een wetenschappelijke grondslag te geven. In 1985 werd de jazz afdeling en de afdeling muziektherapie opgericht. Sinds oktober 2005 nam Marc Erkens het mandaat van departementshoofd op. In 2013 is het Lemmensinstituut opgegaan in een brede kunsthogeschool Leuven University College of Arts in associatie met de Katholieke Universiteit Leuven.

Hoger onderwijs[bewerken]

Nu behoort de afdeling hoger onderwijs van het Lemmensinstituut na de hervorming van het Vlaamse hoger onderwijs (1995) tot de Hogeschool voor Wetenschap en Kunst. Het levert dus diploma's af in de Bachelor-masterstructuur. Het zijn dezelfde diploma's als die aan een conservatorium kunnen behaald worden: Master in de Muziek, met afstudeerrichtingen in instrument (viool, blazers, piano, orgel, e.a.) zang, jazz en lichte muziek, drama en de Muziektheorie en -Schriftuur (met o.a. compositie). Enig in Vlaanderen is daarenboven de opleiding Master in de muziektherapie, waarvoor intens wordt samengewerkt met de faculteiten pedagogie en psychologie van de Katholieke Universiteit Leuven en het Universitair Psychiatrisch Centrum KUleuven, campus Kortenberg. Deze stevig uitgebouwde afstudeerrichting geniet internationale faam. Ook in zijn afdeling muziekpedagogie is het Lemmensinstituut gerenommeerd[bron?].
Deze afstudeerrichting is vrij uniek, ze bestaat niet aan de conservatoria. (Daar bestaat wel een opleiding die onderwijsbevoegdheid geeft om muziekles te geven (AMV, instrument, zang,...) in het gewoon onderwijs, in het deeltijds kunstonderwijs of bijvoorbeeld aan een normaalschool). De opleiding tot muziekpedagoog overkoepelt dit een beetje. Men leert er hoe men aan die muziekleraars moet uitleggen hoe ze muziek moeten aanleren. Zoals voor het gewone onderwijs een pedagoog het onderwijssysteem onderzoekt en verbetert, doet een muziekpedagoog dat voor het muziekonderwijs.

  • Bij de hervorming van het hoger onderwijs in Vlaanderen (1995) werd het voormalige muziekregentaat niet meer opgestart in het Lemmensinstituut; het wordt nog wel aangeboden door sommige andere hogescholen.

Secundair onderwijs[bewerken]

Hier biedt de campus Lemmensinstituut in het kunstsecundair onderwijs de afdelingen muziek en woordkunst-drama aan. Dit is dus de voortzetting van de muziekhumaniora. Een voor die tijd vrij uniek project, waarbij algemene vorming gepaard gaat met ver doorgedreven individuele muzikale opleiding, bedoeld om jongeren niet voor het dilemma te moeten plaatsen van een keuze voor hetzij muziekstudies, hetzij algemene studies. Directeur van de secundaire afdeling was Karel De Wolf. Na het overlijden van Karel De Wolf, werd zijn taak doorgegeven aan een voormalig docent saxofoon van het Lemmensinstituut, Tom De Haes.

Trivia[bewerken]

Het gebouw te Leuven waar het LUCA, campus Lemmensinstituut gehuisvest is, was vroeger een instelling voor psychiatrisch patiënten. Vandaar dat insiders soms gekscherend de school "Lemmensgesticht" noemen. Daar hoort dan het grapje bij dat ten tijde van de psychiatrie de patiënten gestoord waren en de directie niet. En dat het nu net omgekeerd is: de studenten zijn uiteraard normaal (lees: prettig gestoord) en de directie aardig gestoord.

Directeurs[bewerken]

Docenten[bewerken]

In het Lemmensinstituut geven onder meer volgende docenten les:

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]