Luca della Robbia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cantoria van Luca della Robbia in het Museo Dell' Opera del Duomo in Florence.
Detail van Cantoria.

Luca della Robbia (1400 - 1482) was een Italiaans beeldhouwer.

Alberti zette Luca della Robbia in zijn tractaat uit 1435: De Pictura op één lijn met Brunelleschi, Donatello, Ghiberti en Masaccio. Hij wordt tot de beste beeldhouwers van het Quatrocento gerekend en is één van de grondleggers van de vroeg-renaissance.

Zijn vroegst bekende werk is de een koorkansel voor zangers en muzikanten in de dom van Florence, waarvoor hij vermoedelijk in 1431 opdracht kreeg. Donatello kreeg 2 jaar later de opdracht een pendant te maken. Beide Cantoria rusten op vijf enorme consoles. Zowel de koorkansel als consoles van Luca della Robbia zijn voorzien van - 10 – reliëfs. Ze hebben allemaal dansende en musicerende jongens en meisjes als onderwerp die Psalm 150 uitbeelden; de tekst is deels in de lijst boven en onder de reliëfs ingekerfd.[1]

Naast zijn werkzaamheden als beeldhouwer ontwikkelde hij een techniek voor het vervaardigen van geglazuurd terracotta, waarmee hij vooral tondi en lunetten[2] met kleurige reliëfs versierde. Terracotta was een materiaal dat vroeger alleen werd gebruikt voor schalen, kruiken en andere huishoudelijke artikelen, maar voorzien van een laag gekleurd emailglazuur was het een goedkoop alternatief voor marmer en brons, hoewel het ook wel gekozen werd voor zijn textuur en kleur.

In 1441/2 werkte Luca della Robbia aan het sacramentstabernakel voor de Florentijnse ziekenhuiskerk Santa Maria Nuova, waar hij voor het eerst de gekleurde geglazuurde terracotta gebruikte; hèt handelsmerk van zijn atelier.

In 1442/5 werkte hij aan de medaillons in de Pazzi-kapel aan de Basilica Santa Croce in Florence. De muren zijn voorzien van medaillons in tondovorm, voorstellende de 12 apostelen en in de pendentieven zijn de 4 evangelisten uitgebeeld. Voor de evangelisten schijnt hij de ontwerpen van Brunelleschi zelf te hebben gebruikt.

Het serene en bezonkene in zijn reliëfs, is te danken aan zijn ongewoon ver doorgevoerde eenvoud; kleuren blijven vaak beperkt tot een achtergrond van prachtig hemelsblauw, tot vruchten of planten en de figuren met hun klassiek gedrapeerde kleding worden vaak wit gelaten zodat zij een hemels licht lijken te verspreiden.

In Italië zijn nog heel wat kunstwerken van hem bewaard gebleven. In de Sint-Jakobskerk te Brugge wordt een tondo met Maria en kind van hem bewaard (2de helft 15de eeuw). Dit kunstwerk werd door de Florentijn Tommaso Portinari aan deze kerk geschonken.[3]

Noten[bewerken]

  1. motto Psalm 150: "Alles wat adem heeft, love de Heer"
  2. lunet: muurveld boven deuren en/of vensters in de vorm van een halve maan of sikkel
  3. Raymond van Uytven, "De overige handelsgoederen te Brugge", in: André Vandewalle, Hanzekooplui en Medicibankiers - Brugge, wisselmarkt van Europese culturen, Brugge, 2002, blz. 84.