Moai

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Moai zijn grote stenen beelden die zich bevinden op Paaseiland. Alle beelden zijn monolithisch en zijn gehouwen uit vulkanisch gesteente.

Ongeveer 95% van de 887 gekende moai zijn gehouwen uit gecompacteerde vulkanische as die te vinden is nabij de krater Rano Raraku, waar nog 394 beelden zichtbaar zijn. De mijnen blijken op deze plaats relatief plots verlaten te zijn, omdat er nog vele niet-afgewerkte beelden liggen. Hoewel men vaak denkt dat het stenen hoofden zijn, zijn de moai in feite torso's met buitenproportioneel grote hoofden. Nadat ze afgewerkt waren, werden de beelden naar bepaalde ceremoniële plekken gebracht.

Sommige beelden droegen in het verleden Pukao. Dit waren hoofddeksels gehouwen uit een heel lichtrode vulkanische steen, genaamd scoria. Deze stenen werden allemaal gehaald uit de Puna Pau. De Pukau werden los op de beelden gezet, waardoor de meeste in de loop der jaren zijn vergaan. Bij een aantal omgevallen beelden zijn echter de Pukau teruggevonden. Het grootste beeld, genaamd Paro, was bijna 10 meter hoog en had een gewicht van 75 ton. De zwaarste was iets minder hoog en woog 86 ton. Een onafgemaakt beeld op Ahu Tongariki zou, indien af, ongeveer 21 meter hoog zijn geweest en 270 ton wegen. De meest afwijkende moai is wel Tukuturi, deze heeft een baard en een knielende houding, en is waarschijnlijk een van de laatst vervaardigde moai.

Er is veel onzekerheid over het hoe en waarom van deze beelden. De meest geaccepteerde theorie stelt dat de Polynesische eilandbewoners, die het eiland koloniseerden, de constructie aanvingen omstreeks 1000-1100 na Chr. De beelden zouden overleden familieleden kunnen voorstellen, of nog in leven zijnde stamhoofden. De beelden vergden bijzonder veel inspanningen om te houwen, zodat wordt aangenomen dat de beeldhouwers een hoge sociale status hadden. Het is niet bekend hoe de beelden uiteindelijk naar hun definitieve plaats werden gebracht; men veronderstelt met spierkracht, touwen en ronde balken. Een andere theorie zegt dat de beelden ook rechtopstaand vooruit "gewaggeld" werden.

In het midden van de 19e eeuw waren alle beelden buiten en de meeste in Rano Raraku omgeduwd door de Polynesische eilandbewoners zelf. Waarom de beelden werden omgeduwd is niet helemaal duidelijk. In de 19e eeuw is een groot deel van de bevolking door walvisvaarders en slavenhandelaars gevangengenomen en van het eiland verwijderd, waardoor het grootste deel van de mondeling overgebrachte cultuur en tradities van de oorspronkelijke bewoners werd vernietigd, wat het onderzoek naar de geschiedenis van Paaseiland erg moeilijk maakt. Tegenwoordig zijn er ongeveer 50 moai opnieuw rechtop gezet.

[bewerken] Finse beeldenstormer Paaseiland

In maart 2008 beschadigde een Finse toerist een van de beelden door een deel van een oor ervan af te breken. De iconoclast riskeerde een celstraf tot zeven jaar en een geldboete wegens het moedwillig vernielen van een nationaal monument.^[1] Hij werd veroordeeld tot een geldboete van 10.800 euro en mag de komende 3 jaar niet meer op Paaseiland komen.^[2]