Ricinolzuur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ricinolzuur
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van ricinolzuur
Structuurformule van ricinolzuur
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C18H34O3
IUPAC-naam (Z,12R)-12-hydroxyoctadec-9-eenzuur
Andere namen (R)-12-hydroxy-cis-9-octadeceenzuur; 12-hydroxyoliezuur
Molmassa 298,46 g/mol
SMILES
CCCCCC[C@H](C/C=C\CCCCCCCC(=O)O)O
InChI
1S/C18H34O3/c1-2-3-4-11-14-17(19)15-12-9-7-5-6-8-10-13-16-18(20)21/h9,12,17,19H,2-8,10-11,13-16H2,1H3,(H,20,21)/b12-9-/t17-/m1/s1
CAS-nummer 141-22-0
EG-nummer 205-470-2
PubChem 643684
Beschrijving kleurloze tot gele visceuse vloeistof
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk
[1]Waarschuwing
H-zinnen H315 - H319 - H335
P-zinnen P261 - P305+P351+P338
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vloeistof
Kleur kleurloos tot geel
Dichtheid 0,94 g/cm³
Smeltpunt 5,5 °C
Vlampunt 224 °C
Goed oplosbaar in alcoholl, aceton, ether, chloroform
Slecht oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Ricinolzuur is een enkelvoudig onverzadigd omega-9-vetzuur.[2] Het komt, in triglyceridevorm, voor in wonderolie. Ongeveer 90% van het vetzuurgehalte van wonderolie is ricinolzuur.

Productie[bewerken]

Ricinolzuur kan uit wonderolie gewonnen worden. De eenvoudigste manier is de hydrolyse van wonderolie, gevolgd door verzeping of fractionele destillatie van de gehydrolyseerde wonderolie.

Toepassingen[bewerken]

Het wordt gebruikt in cosmetica, bijvoorbeeld in zepen. Het zorgt voor een luchtig en stabiel schuim.

Het zinkzout van ricinolzuur, zinkricinoleaat, wordt onder meer in deodorant gebruikt. Het is een geurabsorberende stof omdat het zich chemisch kan binden aan zwavel- of stikstofhoudende reukintensieve stoffen als mercaptanen, thioethers of amines.[3][4]

Ricinolzuur is ook een geschikte grondstof voor estolides, dit zijn polyesters die als biologisch afbreekbare smeermiddelen inzetbaar zijn.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. bron: Sigma-Aldrich
  2. "Omega-9" wil zeggen dat de onverzadigde verbinding zich bevindt tussen het negende en het tiende koolstofatoom te tellen vanaf de "omega"-positie, dit is de "staart" van het molecuul (waarbij de carboxylgroep de "kop" van het molecuul vormt)
  3. "Deodorizing composition and method of forming thereof." U.S. Patent 8318806 van 27 november 2012 aan Zorbx Inc.
  4. TEGO® Sorb PY 88 TQ van Evonik Industries, een commercieel merk van zinkricinoleaat.