The Shawshank Redemption

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The Shawshank Redemption
(Filmposter op en.wikipedia.org)
Tagline Fear can hold you prisoner. Hope can set you free.
Regie Frank Darabont
Producent Niki Marvin
Scenario Verhaal
Stephen King
Scenario
Frank Darabont
Hoofdrollen Tim Robbins
Morgan Freeman
Bob Gunton
Muziek Thomas Newman
Montage Richard Francis-Bruce
Cinematografie Roger Deakins
Distributie Columbia Pictures
(Verenigde Staten)
PolyGram Filmed Entertainment
(wereldwijd)
Première Vlag van Canada 10 september 1994
(wereldpremière)
Vlag van Verenigde Staten 14 oktober 1994
Vlag van Nederland 2 maart 1995
Genre Drama
Misdaad
Speelduur 142 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $ 25.000.000 (geschat)
Opbrengst $ 28.341.469 (Verenigde Staten)
Nominaties 15 (genomineerd voor 7 Oscars)
Prijzen 15
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

The Shawshank Redemption is een Amerikaanse speelfilm uit 1994 geregisseerd door Frank Darabont naar het korte verhaal 'Rita Hayworth And The Shawshank Redemption' van Stephen King. De hoofdrolspelers zijn Tim Robbins (Andy Dufresne) en Morgan Freeman (Red).

Diverse critici beschouwen deze film als een van de beste aller tijden. In de "Top 250" van de Internet Movie Database staat deze film op de eerste plaats.[1] De film kreeg zeven oscarnominaties maar won geen enkele prijs.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

The Shawshank Redemption is een film over het leven in de Amerikaanse Shawshankgevangenis, waar corruptie bij bewakers en directie een grote rol speelt. Andy Dufresne, een bankier, wordt door een rechtbank veroordeeld voor de moord op zijn vrouw en haar minnaar, en komt terecht in Shawshank. Hij bleef echter volhouden dat hij onschuldig was. In deze gevangenis raakt hij al snel eigen met zijn medegevangenen. Een daarvan is Red, die al onmiddellijk gecharmeerd raakt door de enorme slimheid van Andy. Ze komen met elkaar in contact als Andy op een dag aan Red vraagt of hij aan een geologenhamer kan komen. Red, die maten heeft bij de wasserij, levert Andy dit hamertje. Het contact bloeit op tot een heuse vriendschap en al gauw heeft Andy zijn draai in Shawshank gevonden.

Op een dag in mei krijgt Andy, samen met Red en diverse andere maten, de kans om het dak van de gevangenis opnieuw van een teerlaag te voorzien. Tijdens dit klussen hoort Andy een van de bewakers praten over een mogelijke erfenis. De bewaker dreigt door de Amerikaanse successierechten een groot deel van zijn erfenis mis te lopen. Andy, die, aangezien hij vroeger bankier was, verstand heeft van financiële zaken, komt met het idee dat de bewaker een deel van zijn vermogen aan zijn vrouw moet schenken om zo deze successierechten te ontduiken. De bewaker gelooft Andy in eerste instantie niet, maar uiteindelijk volgt hij Andy's advies toch op. En zo overkomt het Andy, en Red en zijn vrienden dat zij op een warme mei-dag om 10 uur 's ochtends sinds een lange tijd weer een biertje mogen drinken.

Na dit voorval heeft de directie Andy's slimheid door, en krijgt hij allerlei tijdverdrijvende klusjes aangeboden. Andy begint een bibliotheek en zelfs een belastingaangiftezaak in de gevangenis. Tegen het einde van de film regelt Andy zelfs de bankzaken van de gevangenisdirecteur. Door middel van slimme zetten weet hij een soort van "stille" vennoot te scheppen die een hoop geld investeert in de gevangenis. Een van de bewakers, Byron Hadley, betaalt Andy terug door Andy's kwelgeest, de sadistische homo Bogs (die Andy meerdere malen in elkaar geslagen en verkracht heeft), in een rolstoel te slaan, waarna Bogs overgeplaatst moet worden.

Maar dan komt een gevangene met een lichte straf, Tommy Williams, naar de gevangenis. Williams heeft weinig scholing gehad en wordt tijdelijk onderwezen door de intellectuele Andy. Later blijkt dat Tommy weet wie de dubbele moord gepleegd heeft waarvoor Andy vastzit. Tommy heeft eens een cel met de dader gedeeld. De man vertelde vol plezier dat hij een "golfer met zijn meisje" doodschoot en dat de echtgenoot van de vrouw ervoor vastzit. Als Tommy dit aan Andy en Red vertelt, vraagt Andy de directeur direct om hem in hoger beroep te brengen. De directeur weigert. Hij wil Andy, die zijn geldzaken regelt, niet weg hebben. Andy wordt boos en noemt de directeur bot. Vervolgens laat de directeur hem voor een maand in de isoleercel vastzetten.

Terwijl Andy in de isoleercel zit, roept directeur Norton op een avond Tommy naar de binnenplaats om met hem te praten. Hij vraagt Tommy om te zweren dat hij de waarheid vertelde aan Andy. Als Tommy dit doet, geeft Norton een teken aan hoofdbewaker Byron Hadley, die Tommy doodschiet. Zo is de enige die Andy's onschuld kon bewijzen uit de weg geruimd. Norton verzint het verhaal dat Tommy wilde ontsnappen en daarom neergeschoten werd. Andy gelooft hem niet en zegt niets meer voor de directeur te willen doen. Norton dreigt hem al zijn voorrechten te ontnemen en hem het leven een hel te maken als Andy met zijn werk stopt. Vervolgens laat hij Andy nog een maand opsluiten om hem psychologisch te breken. Als Andy uit de isoleercel komt, lijkt hij te balanceren op de rand van waanzin. Hij koopt een sterk touw van een gevangene, ogenschijnlijk om zichzelf te verhangen. Andy heeft echter andere plannen.

Nadat Andy Dufresne bijna twintig jaar ten onrechte in de gevangenis heeft gezeten weet hij op een gure avond, nadat hij belangrijke papieren van de directeur gestolen heeft, uit de gevangenis te ontsnappen. Hij is ruim 20 jaar bezig geweest om met zijn geologenhamertje een gat te graven om zo te ontsnappen. Al die tijd bedekte hij het gat met een poster, terwijl hij het hamertje verborg in zijn bijbel. Via het gat komt hij bij de riolering van de gevangenis. Hij slaat een gat in een grote buis en kruipt erin. Via de rioleringspijp komt Andy ver van de gevangenis terecht. Doordat hij door een halve kilometer poep heeft gekropen, konden de honden hem niet ruiken. Als hij is ontsnapt, kraakt Andy de volgende dag al het geld van de "stille" vennoot, die tot op die dag eigenlijk niet bestond. Paspoort, papieren en alle andere zaken had hij in de gevangenis al geregeld, omdat deze nodig waren om voor de gevangenisdirecteur ongure bankzaken af te kunnen handelen. Andy zorgt ervoor dat bepaald materiaal van de directeur bij de pers terecht komt. Als wordt gepubliceerd dat directeur Norton er corrupte praktijken op nahield in zijn gevangenis, en zelfs een gevangene liet vermoorden, komt de politie naar Shawshank. Byron Hadley, die medeplichtig is, wordt gevangen genomen. Directeur Norton sluit zich op in zijn kantoor, met de bedoeling zich te bewapenen en enkele agenten dood te schieten. Norton ziet echter in dat dit zinloos is, en berooft zich van zijn leven door zichzelf door het hoofd te schieten.

Uiteindelijk begint Andy Dufresne zijn droomleven in Zihuatanejo, Mexico. Hier heeft hij altijd al van gedroomd. Later komt Red ook vrij. Na 40 jaar in de Shawshank opgesloten te zijn krijgt hij gratie. In de gevangenis praatte hij al eens met Andy over wat ze moesten gaan doen als ze vrij waren. Red gaat ook naar Zihuatanejo en ontmoet daar Andy.

Rolverdeling[bewerken]

Achtergrond[bewerken]

Perspectief[bewerken]

De film wordt gevolgd door de ogen van Red, een gevangene die al jaren voor de komst van Andy Dufresne in de Shawshank zit opgesloten wegens moord. Volgens Red is het leven in een gevangenis hard in het begin, maar na een lange tijd raak je volgens hem 'geïnstitutionaliseerd', dat wil zeggen dat je niet meer zonder zou kunnen, immers, in de gevangenis kun je een gewoon tot zelfs een groot man zijn, terwijl je buiten slechts een kleine man bent die niet meer of moeilijk kan leven met de verantwoordelijkheid en druk van een vrij leven (het verhaal speelt zich rond het midden van de 20e eeuw af).

Productie[bewerken]

Darabont kreeg van Stephen King de filmrechten op zijn boek, nadat King onder de indruk was van Darabonts korte film The Woman in the Room (1983). Hoewel de twee vanaf dat moment nog veel met elkaar correspondeerden, kwam de verfilming van Shawshank pas in 1987 ter sprake. Darabont zou later ook The Green Mile (1999) regisseren.

Rob Reiner, die voorheen Kings verhaal The Body had bewerkt tot het script voor de film Stand by Me (1986), bood 2,5 miljoen dollar om Shawshank te mogen schrijven en regisseren. Hij wilde Tom Cruise selecteren voor de rol van Andy en Harrison Ford als Red. Darabont vond Reiners idee voor de film op zich interessant en overwoog ook serieus op het aanbod in te gaan, maar sloeg het uiteindelijk af daar hij Shawshank zag als zijn kans om iets grootst te doen.[2]

Hoewel het verhaal zich afspeelt in Maine, werd de film grotendeels opgenomen in de Ohio State Reformatory in Mansfield, Ohio. De gevangenis werd na de opnames grotendeels gesloopt. De locatie van de voormalige gevangenis is tegenwoordig een toeristische trekpleister.[3]

Muziek[bewerken]

De filmmuziek voor The Shawshank Redemption werd gecomponeerd door Thomas Newman. Het leverde hem zijn eerste oscarnominatie op.

De filmmuziek bestaat grotendeels uit stukken voor piano. Het hoofdnummer, bekend als "End Titles", is bij het grote publiek tegenwoordig vooral bekend van filmtrailers van drama- en romantische films.

De film bevat de volgende nummers:

  1. May (0:33)
  2. Shawshank Prison (Stoic Theme) (1:53)
  3. New Fish (1:50)
  4. Rock Hammer (1:51)
  5. An Inch of His Life (2:48)
  6. If I Didn't Care door The Ink Spots (3:03)
  7. Brooks was Here (5:06)
  8. His Judgement Cometh (2:00)
  9. Suds on the Roof (1:36)
  10. Workfield (1:10)
  11. Shawshank Redemption (4:26)
  12. Lovesick Blues door Hank Williams (2:42)
  13. Elmo Blatch (1:08)
  14. Sisters (1:18)
  15. Zihuatanejo (4:43)
  16. The Marriage of Figaro: Duettino - Sull'aria, door Edith Mathis, Gundula Janowitz, orkest van de Deutsche Oper Berlin, Karl Böhm (dir.) (3:32)
  17. Lovely Raquel (1:55)
  18. And That Right Soon (1:08)
  19. Compass and Guns (3:53)
  20. So was Red (2:44)
  21. End Title (4:05)

Uitgave en ontvangst[bewerken]

The Shawshank Redemption werd op 23 september 1994 in beperkte oplage uitgebracht, en bracht toen in het eerste weekend $727.000 op. Op 7 oktober 1994 werd de film op grote schaal in de bioscopen uitgebracht. In 1995 volgde een heruitgave. In totaal leverde de film in Noord-Amerika 28.3 miljoen dollar op.[4]

Owen Gleiberman van Entertainment Weekly prees de keuze van locaties in de film.[5] Ook werd Morgan Freeman geprezen om zijn rol.

In 1999 noemde Roger Ebert Shawshank op zijn lijst van "Beste films" [6]

Op Metacritic scoort de film 80 uit 100 punten.[7] Op Rotten Tomatoes gaf 90% van de filmcritici de film een goede beoordeling.[8]

In maart 2011 verkozen luisteraars van BBC Radio 1 en BBC Radio 1Xtra Shawshank tot hun meest favoriete film aller tijden. Daarmee liet Shawshank films als Fight Club, Pulp Fiction en Back to the Future achter zich. [9]

Prijzen en nominaties[bewerken]

The Shawshank Redemption werd genomineerd voor zeven Academy Awards:

De film won echter geen enkele van deze prijzen.[10] De vele nominaties zorgden er echter wel voor dat de film het in latere jaren nog goed deed bij de verkoop op video en uitzendingen op tv.

De film won wel 12 andere prijzen:

Erkenning door het AFI[bewerken]

Het American Film Institute noemt de film op de volgende van haar lijsten:

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. IMDb Top 250 (geraadpleegd op 28 nov. 2009)
  2. Audiocommentaar van Frank Darabont
  3. Cleveland: The Shawshank Redemption prison. A.V. Club (2011-08-03) Geraadpleegd op 2011-08-03
  4. The Shawshank Redemption (1994) - Weekend Box Office Results - Box Office Mojo Geraadpleegd op 2011-04-29
  5. Gleiberman, Owen. "The Shawshank Redemption", 1994-09-23. Geraadpleegd op 2010-05-15.
  6. Ebert, Roger. "Great Movies: The Shawshank Redemption", Chicago Sun-Times, 1999-10-17. Geraadpleegd op 2010-04-13.
  7. The Shawshank Redemption Geraadpleegd op 2010-08-19
  8. The Shawshank Redemption Geraadpleegd op 2010-08-19
  9. Radio 1 Movies Blog. BBC Geraadpleegd op 2011-04-29
  10. The 67th Academy Awards (1995) Nominees and Winners. oscars.org Geraadpleegd op 2011-10-23