Hoofdrol

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De hoofdrol, hoofdpersoon of hoofdfiguur is een personage in een verhaal, zoals in een film, toneelstuk, boek, strip, televisieserie, opera of operette, animatiefilm, computerspel die de grootste bijdrage levert aan het totale verhaal en dus ook het meest vaak voorkomt of het langst "in beeld" is. Rond dit personage draaien in feite alle gebeurtenissen, en ontstaat elke situatie.

De perso(o)n(en) die ergens de hoofdrol in hebben, worden hoofdrolspeler(s) (vrouwelijk: hoofdrolspeelster(s)) genoemd. Beroemde (dus doorgaans dure) hoofdrolspelers dienen vaak eveneens als publiekstrekkers, vooral in films, toneelstukken of opera's, en worden daarom uitgebreid ingezet voor reclame-acties, of bij marketingcampagnes.

Er kunnen ook meerdere hoofdrollen zijn, veelal twee, die zoals in het klassiek toneel de protagonist (de 'held', soms echter een antiheld) en de antagonist (veelal de slechterik) worden genoemd, soms meer, die veelal aan groep, bijvoorbeeld een aantal broers en/of zussen, of partners in een bedrijf of organisatie. Wanneer de hele productie naar een personage genoemd is (haast altijd de protagnist) heet dat de titelrol.

Een kenmerk van hoofdrollen is volgens velen (behalve uiteraard in de stomme film) het hebben van de meeste teksten, hoewel dat lang niet altijd geldt. Denk bijvoorbeeld aan rollen zoals de cyborgen Arnold Schwarzenegger (als Terminator) of Peter Weller (als RoboCop) de autistische Raymond (Dustin Hoffman uit Rain Man), de zwijgzame Mr. Bean van Rowan Atkinson of griezelige Graaf Dracula van, onder andere, Christopher Lee die zichzelf allemaal, stuk voor stuk meer met gebaren, lichaamstaal en mimiek tot uiting brengen. Daarnaast hebben ook wel (mensen)taal onmachtige dieren of voertuigen hoofdrollen, waardoor teksten ook niet meer belangrijk zijn. Bekende voorbeelden hiervan zijn de twee auto's Herbie en Christine, vijandelijke kat en muis genaamd Tom en Jerry, de reuzenhagedis Godzilla, de dolfijn Flipper, de witte haai uit Jaws, de orka Keiko, en gigantische gorilla King Kong.

Genres epiek: anekdote · ballade · epos · fabel · gedicht · genre · inleiding · kort verhaal · legende · mythe · novelle · parabel · raamvertelling · reisverhaal · roman · saga · sage · sprookje · verhaal · vignet · volksballade · volksverhaal
Verloop: catharsis · cliffhanger · climax · deus ex machina · epiloog · fabel · plot · plotpoint · proloog · synopsis · verhaallijn
Begin en einde: ab ovo · in medias res · in ultimas res · incipit · openingszin · terminus
Personage: aangever · alter ego · alteriteit · antagonist · antiheld · bijfiguur · bijrol · booswicht · byroniaanse held · copresentator · deuteragonist · flat character · held · hoofdpersoon · hoofdrol · personage · protagonist · round character · tritagonist · typetje · uitverkorene · underdog
Spanning: cliffhanger · spanning
Vertelperspectief: afwisselende perspectief · auctoriële verteller · ik-perspectief · onbetrouwbare verteller · personele verteller · point of view
Vertelinstantie: focalisatie · homodiëgetische vertelling · heterodiëgetische vertelinstantie · rhema · vrije indirecte rede
Samenhang & verband: plot · rode draad · verhaallijn
Motief & thema: abstract motief · concreet motief · leidmotief · motto · thema
Tijd & ruimte: eenheidsconventie · kalendertijd · mise en abyme · opschuivende tijdlijn · praesens historicum · tijdverruiming · verteltijd · vertelde tijd
Stijl: dramatische ironie · red herring · shooting the messenger · register · stijl · stream of consciousness · suspension of disbelief · show, don't tell · verteltechniek
Stijlperiode: middeleeuwen · renaissance · maniërisme · barok · verlichting · sentimentalisme · preromantiek · romantiek · realisme · impressionisme · naturalisme · neoromantiek · symbolisme · expressionisme · constructivisme · dadaïsme · surrealisme · nieuwe zakelijkheid · magisch realisme · existentialisme · vijftigers · modernisme · postmodernisme
Studie: driehoek van Petersen · narratologie · verhaalanalyse