Onbetrouwbare verteller

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een onbetrouwbare verteller in literatuur, film, theater etc. is een verteller die de lezer misleidt door hem een fout perspectief te bieden op het verhaal. Zodoende blijft de lezer gevangen in diens visie op de gebeurtenissen tot hij geleidelijk tijdens het lezen zelf ontdekt dat de verteller niet geloofwaardig is. Het onbetrouwbaar perspectief doet zich vooral voor bij de personale vertelwijze of bij een ik-verteller. De term is van Wayne C. Booth uit het boek The Rhetoric of Fiction.[1]) Het inzetten van een onbetrouwbare verteller heeft een narratieve functie, zoals de lezer/kijker op het verkeerde been zetten, of het desbetreffende personage in een negatief daglicht stellen.

Vertellende personages kunnen onbetrouwbaar zijn als ze een psychologische tekortkoming hebben, een sterk vooroordeel uitdragen, geen expertise hebben of zelfs bewust het publiek bedriegen.

Voorbeelden[bewerken]

Boeken[bewerken]

Film[bewerken]

Films met een onbetrouwbaar perspectief (of perspectieven):

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

  • Shen, Dan. 'Unreliability.' Inleidend essay over het narratologische begrip onbetrouwbaarheid, beginnend met een definitie ervan.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Professor Wayne Booth: Wide-ranging American scholar who strove to rescue English literature from the clutches of New Criticism (Times Online, 10 oktober 2005)
  2. (hu) Darabos Enikő (2007) Az én, aki a másik. Árgus - irodalom - művészet - valóság, 2007/2.
Genres epiek: anekdote · ballade · epos · fabel · gedicht · genre · inleiding · kort verhaal · legende · mythe · novelle · parabel · raamvertelling · reisverhaal · roman · saga · sage · sprookje · thriller · verhaal · vignet · volksballade · volksverhaal
Verloop en verhaallijn: catharsis · cliffhanger · climax · deus ex machina · drie-actstructuur · epiloog · expositie · fabel · plot · plotpoint · proloog · startplotscène · rode draad · scenario · setup · synopsis · verhaallijn
Begin en einde: ab ovo · in medias res · in ultimas res · incipit · openingsscène · openingszin · post rem · terminus
Personage: aangever · alter ego · alteriteit · antagonist · antiheld · bijfiguur · bijrol · booswicht · byroniaanse held · deuteragonist · flat character · held · hoofdpersoon · hoofdrol · karakter · protagonist · round character · tritagonist · typetje · uitverkorene · underdog
Spanning: cliffhanger · spanning
Vertelperspectief en vertelinstantie: afwisselend perspectief · auctoriële verteller · focalisatie · gedramatiseerd · homodiëgetische vertelling · heterodiëgetische vertelling · ik-perspectief · onbetrouwbare verteller · personele verteller · point of view · rhema · voice-over
Motief & thema: abstract en concreet motief · leidmotief · motto · thema · topos
Tijd & ruimte: eenheidsconventie · flashback · flashforward · kalendertijd · mise en abyme · opschuivende tijdlijn · parallel universum · praesens historicum · tijdverruiming · verteltijd · vertelde tijd
Stijl: directe rede · dramatische ironie · indirecte rede · red herring · shooting the messenger · register · stijl · stream of consciousness · suspension of disbelief · show, don't tell · verteltechniek · vrije indirecte rede
Scenario: premissesynopsistreatmentscenariofilmdraaiboekstoryboard
Stijlperiode: middeleeuwen · renaissance · maniërisme · barok · verlichting · sentimentalisme · preromantiek · romantiek · realisme · impressionisme · naturalisme · neoromantiek · symbolisme · expressionisme · constructivisme · dadaïsme · surrealisme · nieuwe zakelijkheid · magisch realisme · existentialisme · vijftigers · modernisme · postmodernisme
Studie: driehoek van Petersen · literaire kritiek · narratologie · topische vragen · verhaalanalyse