Touwbekercultuur

██ Touwbekercultuur

Touwbeker en stenen bijlen uit Estland

De touwbekercultuur (ca. 2900–2450), genoemd naar de touwbeker; een met touwindrukken of een visgraatrand versierde keramieken aardewerkvaas, is net als de trechterbekercultuur waaruit zij ontstaan is een verzamelnaam voor een aantal op elkaar lijkende neolithische culturen, verspreid over grote delen van Europa.

Eigenschappen

Vanwege de typische stenen strijdbijlen en hamers die als grafgift in de graven uit die periode zijn aangetroffen wordt ook de naam strijdbijlcultuur, strijdhamercultuur en steenhamervolk gebruikt. Daar de doden in afzonderlijke graven begraven werden, is ook wel de naam enkelkamergrafcultuur (of enkelgrafcultuur) in zwang. De overledene werd geplaatst in een samengetrokken positie, mannen op de linker zij, vrouwen op hun rechter, beiden met het gezicht naar het zuiden. De variant die in Nederland bestond heet standvoetbekercultuur.

Deze stenen bijlen waren imitaties van koperen bijlen, soms is zelfs de typische naad die op koperen en bronzen bijlen wordt aangetroffen meegekopieerd. Het is niet waarschijnlijk dat ze ook gebruikt zijn - veel bijlen tonen geen sporen van gebruik.

Ontstaan

Volgens de koerganhypothese wordt het ontstaan van de touwbekercultuur verklaard uit het binnendringen van de Indo-Europese kogelamforacultuur in de Oud-Europese trechterbekercultuur. De touwbekercultuur markeert de overgang van het neolithicum naar de bronstijd en wordt in verband gebracht met de verspreiding van de Indo-Europese taalcultuur over Centraal-Europa.

Bootvormige strijdbijl uit Närke

Externe link

• Archeologisch museum van Poznan (Engels)

Noordse Steentijd
Paleolithicum Mesolithicum Neolithicum Noord-Duitsland, Denemarken: Hamburgcultuur Ahrensburgcultuur Maglemosecultuur Kongemosecultuur Ertebøllecultuur Trechterbekercultuur, Pitted-warecultuur Touwbekercultuur Noorwegen, Zweden: Brommecultuur Fosna-Hensbackacultuur Nøstvet- en Lihultcultuur, Komsacultuur