Touwbekercultuur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

██ Touwbekercultuur

Touwbeker en bootvormige stenen bijlen uit Estland

De touwbekercultuur (ca. 2900–2450), genoemd naar de touwbeker; een met touwindrukken of een visgraatrand versierde keramieken aardewerkvaas, is net als de trechterbekercultuur waaruit zij ontstaan is een verzamelnaam voor een aantal op elkaar lijkende neolithische culturen, verspreid over grote delen van Europa.

Naamgeving en lokale varianten[bewerken]

Vanwege de typische stenen strijdbijlen en hamers die als grafgift in de graven uit die periode zijn aangetroffen wordt ook de naam strijdbijlcultuur, strijdhamercultuur en steenhamervolk gebruikt. Deze stenen bijlen waren imitaties van koperen bijlen, soms is zelfs de typische naad die op koperen en bronzen bijlen wordt aangetroffen meegekopieerd. Het is niet waarschijnlijk dat ze ook gebruikt zijn - veel bijlen tonen geen sporen van gebruik.

Daar de doden in afzonderlijke graven begraven werden, is ook wel de naam enkelkamergrafcultuur (of enkelgrafcultuur) in zwang. De overledene werd geplaatst in een samengetrokken positie, mannen op de linker zij, vrouwen op hun rechter, beiden met het gezicht naar het zuiden.

De variant die in Nederland bestond heet standvoetbekercultuur. In Scandinavië, Finland en de Oost-Baltische kust spreekt men vanwege de specifieke vorm van de bijlen van de bootvormigebijl-cultuur (Duits: Bootaxtkultur), aan de zuidoostelijke Oostzeekust bestond als plaatselijke variant de hafkustenkultuur.

Ontstaan[bewerken]

Volgens de koerganhypothese wordt het ontstaan van de touwbekercultuur verklaard uit het binnendringen van de Indo-Europese kogelamforacultuur in de Oud-Europese trechterbekercultuur. De touwbekercultuur markeert de overgang van het neolithicum naar de bronstijd en wordt in verband gebracht met de verspreiding van de Indo-Europese taalcultuur over Centraal-Europa.

Bootvormige strijdbijl uit Närke

Externe link[bewerken]