Veter

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zwarte schoenveter met kunststof malies

Een veter is een koord waarmee (meestal) de zijkanten van de open bovenzijde van een schoen of laars naar elkaar toe kunnen worden getrokken, zodat het geheel beter om de voet sluit. Schoenveters worden vervaardigd uit dunne maar sterke vezels die kruiselings in elkaar worden gevlochten. Ze zijn aan beide uiteinden voorzien van een kort plastic of metalen kokertje, dat malie, stift of nestel wordt genoemd. Dit voorkomt dat de veter gaat rafelen en maakt het gemakkelijker om de veter door de gaten te rijgen.

De meeste schoenveters zijn 75 tot 90 cm lang, maar er bestaan ook andere maten. Er bestaan ronde veters en platte veters. De meest gangbare kleuren van schoenveters zijn zwart of bruin. Gymschoenen zijn doorgaans voorzien van platte, witte veters. Er zijn talloze andere kleuren, effen en met patronen. De meeste worden geleverd met de schoenen en zijn vervolgens zelden los te koop. Veters gaan doorgaans drie à vier jaar mee, afhankelijk van de kwaliteit en de soort.

Kruislings geregen veter

Schoenveters worden gestrikt, dat wil zeggen dichtgebonden met een speciale knoop die eenvoudig weer is los te maken. Veters kunnen op twee verschillende manieren worden gestrikt, maar bijna iedereen leert er maar één. De meeste mensen hebben hun veters leren strikken met de oudewijvenknoop, die gemakkelijker losraakt dan de andere vorm, de platte knoop. Het strikken van veters is een vaardigheid die kinderen vaak pas na veel moeite onder de knie krijgen. Daarom zijn schoenen die eenvoudig met klittenband kunnen worden gesloten populair bij de jongste jeugd.

Veters zijn een betrekkelijk recente toevoeging aan de garderobe. Tot in de 20e eeuw werd schoeisel met gespen of knopen gesloten of open gelaten. De eerste veter wordt genoemd in een Engels document gedateerd 27 maart 1790. Behalve in schoeisel komen veters ook voor in andere kledingstukken, zoals in een korset.

De juiste veterlengte[bewerken]

Veters worden verkocht in paren in verschillende lengtes. Hoe lang het veterpaar is dat men nodig heeft, hangt af van het aantal gatenparen waardoorheen de veters geregen moeten worden. Een indicatie:

Aantal gatenparen Veterlengte (in cm)
2 45
3 45 of 60
4 60
5 75
6 90 of 100
8 150
9 185

Het rijgen van veters[bewerken]

Er zijn twee gebruikelijke manieren om veters te rijgen:

  • recht: pak de veter in het midden vast en rijg hem van buiten naar binnen door de onderste gaten. Rijg daarna het ene einde van de veter van binnen naar buiten door het eerstvolgende hogere gat aan de overkant, en het andere einde door het gat twee plaatsen hoger, aan de overkant. Rijg beide einden van buiten naar binnen door het gat aan de overzijde dat zich op gelijke hoogte bevindt. Ga op dezelfde manier door totdat het bovenste gat is bereikt.
  • kruislings (zie foto)

Er zijn een groot aantal andere manieren om veters te rijgen. Die zijn vaak minder doelmatig (strak of snel), maar zien er mooi of leuk uit. Afhankelijk van het aantal vetergaten in een schoen zijn er vele duizenden mogelijkheden.

Snelle veters[bewerken]

Ook bestaan er sinds 2006 de zogenoemde snelle veters, een apparaatje dat de knoop op de veter vervangt. De snelle veter wordt van boven naar beneden geregen, en wordt onderaan door middel van een connector verbonden. Hierdoor zal de veter nooit los gaan. Door het trekken aan het handeltje schuift de veter los, en bij het aantrekken van de lussen gaat de veter weer vast. Dit maakt de snelle veter een veilig en gemakkelijk alternatief voor de gewone veter.

Extern adres[bewerken]