Waterpoort (Sneek)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Waterpoort
De Sneeker Waterpoort vanuit de Stadsgracht.
De Sneeker Waterpoort vanuit de Stadsgracht.
Locatie De Kolk, Sneek
Oorspronkelijke functie Waterpoort/stadspoort
Opening 1492
Sluiting 1825
Verbouwing 1613 (sierpoort)
1757 (verbouwing)
1785 (wachterswoning)
Status Museum
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 34075
Architect Th. Romein of J. Lous

J.Ph. Hogendijk met advies van I. Gosschalk

Eigenaar Gemeente Súdwest Fryslân
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Sneeker Waterpoort is een waterpoort over de Hoogendsterpijp in Sneek. De poort bestaat uit twee achtkantige torens, met daartussen een brug over de vaarroute tussen de De Kolk en de Stadsgracht aan het stadscentrum, en boven de brug een poortwachterswoning. Sneek had nog vier andere waterpoorten en twee landpoorten, die alle zijn gesloopt. De Waterpoort bleef over en is tegenwoordig het symbool van Sneek. Dit symbool is onder meer terug te vinden in het grootzeil van het Sneeker skûtsje Sneker Pan, en in de zeilen en kleding van de Sneeker zeilmakerij Gaastra.

Geschiedenis[bewerken]

De waterpoort is waarschijnlijk rond 1492 gebouwd, tegelijkertijd met de stadswal rond de stad. De poort diende om de toegang over water naar de stad af te sluiten. De waterpoort werd gebouwd op de Hoogendsterpijp (een pijp is een smalle waterdoorgang). In 1613 werd de poort verbouwd tot sierpoort omdat deze geen militaire functie meer had. Vanaf dat moment heeft de poort in hoofdlijnen haar huidige uiterlijk. De architect is overigens onbekend. In 1757 volgde een grondige verbouwing.[1]

In 1785 kreeg de poort een wachterswoning. Het middengedeelte had nu een sterk 18de-eeuws uiterlijk. Vanaf 1825 werd de stad 's nachts niet meer afgesloten waardoor de poort definitief haar functie verloor. In de 19e eeuw werden alle andere poorten rond Sneek afgebroken. Ook voor de waterpoort zag het er slecht uit aangezien stoomboten er niet onderdoor pasten. Toch is de poort onder druk van de bevolking blijven staan. In 1877 werd hij gerestaureerd volgens een ontwerp van de landelijk bekende architect Isaac Gosschalk, uitgevoerd door J.Ph. Hogendijk. Gosschalk maakte de 18de-eeuwse wijzigingen ongedaan en herstelde de vroeg 17de-eeuwse toestand. Hij gaf een vrije interpretatie van het oorspronkelijke middengedeelte, waardoor hij sterk het huidige aanzien van de poort bepaalde.

Replica's[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • De Waterpoort staat afgebeeld op de schoppenaas in een standaard kaartspel met Nederlands beeld
  • De route van de elfstedentocht gaat voor de Waterpoort langs.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties