Wij zijn ons brein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wij zijn ons brein
Land Nederland
Taal Nederlands
Genre medische literatuur
Uitgever Contact
Uitgegeven 09-01-2010[1]
Pagina's 479
ISBN-code 9789025435226
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Wij zijn ons brein. Van Baarmoeder tot Alzheimer is een populair-wetenschappelijk boek van hersenonderzoeker Dick Swaab. Het boek stond in Nederland 4e op de bestsellerslijst van 2011.[2]

Beschrijving[bewerken]

Dick Swaab reist in het boek rond in de menselijke hersenen, en geeft een beschrijving op een zelfde manier als Geert Mak Europa rondreisde en beschreef in zijn boek In Europa. De auteur bezoekt de diverse hersendelen en legt uit wat het precieze effect is op de menselijke lichaamsfuncties en gedachtewereld als ze afwijken van de standaard.

In het nature-nurture-debat legt de auteur veel nadruk op de gebeurtenissen tijdens de embryonale ontwikkeling. Auteur Aldous Huxley schreef daar in 1932 al een klassieker over: Brave New World. Bij de conceptie ontvangt de boreling zijn genetisch materiaal, maar tijdens het verblijf in de baarmoeder en ook nog eens bij de bevalling worden de hersenen voortdurend blootgesteld aan invloeden van buitenaf. Stoffen zoals alcohol, nicotine, medicijnen en drugs beïnvloeden het ontwikkelend brein van de nieuwe mens. De auteur onderbouwt tevens zijn theorie dat een moeilijke bevalling meestal op het conto van de boreling moet worden geschreven.

Dus niet alleen de genen maar ook het milieu in de baarmoeder beïnvloeden de ontwikkeling van onze hersenen. Als dat vastgesteld is, reist de auteur de hersenen langs om overal aan te geven waar het mis kan gaan en hoe dat zich uit. Veel ziekten en ziektebeelden komen langs, zoals bijvoorbeeld diabetes insipidus en depressie, maar ook de seksuele geaardheid [3] en anorexia worden gelokaliseerd en vanuit de aangetroffen situatie in de hersenen verklaard.

Het verhaal van het leven is het verhaal van de hersenen. Dat begint in de baarmoeder, wanneer de hersenen gevormd worden, maar ook na de geboorte blijven lichaamsvreemde stoffen een potentieel gevaar voor ons brein. Dick Swaab volgt de mens vanaf de conceptie tot en met de dood. Na een leven lang onderzoek naar de werking van het menselijk brein is Swaab een autoriteit. Hoe zit dat nou precies met de hersenen van pubers, wat gebeurt er als je verliefd bent, valt homoseksualiteit te verklaren, en wat gebeurt er wanneer de ziekte van Alzheimer toeslaat? De zin en onzin van therapie, antidepressiva en alternatieve geneeswijzen, agressie, moreel gedrag en geloof, meditatie. Ook schrijft Swaab over wat er mis kan gaan: hersenbeschadiging, ziektes, psychische problemen, coma en de bijna-dood-ervaringen. De "vrije wil" wordt dan ook met de nodige beperkingen beschreven.

Kritiek[bewerken]

Uit de psychologische en filosofische hoek zijn op het boek van Dick Swaab kritische kanttekeningen gemaakt. Zo zijn er psychologen die van mening zijn dat de uitspraak 'Wij zijn ons brein' een filosofische uitspraak is en dus niet wetenschappelijk meetbaar is.[4] En omdat Dick Swaab niet gespecialiseerd is in filosofie zou hij daar geen uitspraken over mogen doen.

De filosofie heeft kritiek op dit boek omdat de ervaring van de mens wordt teruggebracht tot sensaties terwijl een ervaring, volgens de filosofie, meer is dan een lichamelijke/motorische sensatie.[5]

De opkomende wetenschap van de epigenetica geeft de mogelijkheid om DNA aan of uit te zetten. Zo zal het leefmilieu invloed uitoefenen op de werking van gegeven DNA-patronen in ons brein.

Motto[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. http://www.nrclux.nl/Wij-zijn-ons-brein-Dick-F-Swaab/nl/product/593966/
  2. http://www.literatuurplein.nl/nieuwsdetail.jsp?nieuwsId=2878
  3. Hiermee kwam de auteur in 1989 in persoonlijke moeilijkheden. Homoseksualiteit gold destijds als een vrijwillige keuze. Onder meer Henk Krol van de Gay Krant schreef dat Swaab de discriminatie van homoseksuelen bevorderde door "de gedachte te onderstrepen dat homoseksualiteit een ziekte is". De auteur drukt een kopie van een bedreigende briefkaart van af op pagina 112.
  4. http://www.trouw.nl/tr/nl/6700/Wetenschap/article/detail/2838749/2011/08/05/Dick-Swaab-moet-niet-doen-alsof-hij-filosoof-is.dhtml
  5. http://www.filosofie.nl/nl/artikel/30212/alva-noe-we-zijn-ons-brein-toch-niet.html