Dick Swaab

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dick Swaab
Afbeelding gewenst
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Dick Frans Swaab
Geboortedatum 17 december 1944
Geboorteplaats Amsterdam,
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Neurologie
Bekend van Hersenonderzoek
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Dick Frans Swaab (Amsterdam, 17 december 1944) is een Nederlandse arts en neurobioloog, die bekendheid geniet als hersenonderzoeker. Hij is hoogleraar in de neurobiologie aan de Universiteit van Amsterdam en was tot 2006 directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Levensloop[bewerken]

Swaab deed eindexamen aan het Amsterdams lyceum in 1963. Hij deed zijn doctoraal examen geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam in 1968, en promoveerde in 1970 bij professor Ariëns Kappers op een neuro-endocrien onderwerp. In 1972 haalde hij zijn artsexamen.

Swaab was vanaf 1978 de facto directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek, na die functie al drie jaar te hebben waargenomen. In 1979 werd hij benoemd tot hoogleraar neurobiologie aan de Universiteit van Amsterdam.

In 1985 richtte hij de Nederlandse Hersenbank op, om het onderzoek naar hersenziekten te faciliteren. [1]

Swaab is een broer van Els Swaab

Onderzoek[bewerken]

Foetus met placenta.

Swaab is vooral bekend geworden door zijn onderzoek en ontdekkingen op het gebied van de hersenanatomie en -fysiologie, met name de invloed die allerlei hormonale en (bio)chemische factoren al in de baarmoeder op de hersenontwikkeling hebben.[2] Omdat het hier een onderwerp betreft waar de politieke ideologie van het tijdsgewricht vaak niet overeenstemde met de wetenschappelijke bevindingen (bijvoorbeeld lichamelijke en functieverschillen tussen de hersenen van vrouwen en mannen, of verschillen in de hersenen van homoseksuele mensen vergeleken met de hersenen van niet-homoseksuele seksegenoten), is Swaab vaak in het nieuws geweest; controverse heeft hij nimmer geschuwd en zijn bevindingen en standpunten heeft hij steeds met overtuiging uitgedragen. Hij is daarom vaak verketterd door mensen die het niet met zijn bevindingen eens waren.[3] Swaab is, volgens eigen zeggen door zijn jarenlange onderzoek, tot de deterministische en materialistische conclusie gekomen dat we geen hersenen hebben maar onze hersenen zijn: de natuurkundige en chemische processen in onze hersenen bepalen hoe we reageren en wie wij zijn. Op pagina 112 van zijn boek Wij zijn ons brein drukt de auteur een dreigende briefkaart af. Homoseksualiteit werd destijds als een keuze ervaren, zowel door voor- als tegenstanders. Dick Swaab zag het als een onbedwingbare aanleg in de hersenen. Voor echte vrije wil is eigenlijk niet veel plaats en waarschijnlijk bestaat die dan ook niet, evenmin als een geest of ziel die onafhankelijk van de hersenen kan functioneren.[4] Swaab vindt bijvoorbeeld ook de theorie van het 'eeuwig bewustzijn' van ex-cardioloog Pim van Lommel 'overbodig en flauwekul'. Dit bracht negatieve reacties teweeg onder voormannen van verscheidene religies, en de new age-beweging. Tegenwoordig, na zijn pensioen, houdt Swaab zich bezig met onderzoek naar de ziekte van Alzheimer. [5]

Erkenning[bewerken]

Swaab heeft talloze wetenschappelijke prijzen gewonnen en heeft 65 promovendi begeleid, van wie er een twaalftal prijzen gewonnen heeft voor hun onderzoek. Hij is redactielid of hoofdredacteur van een aantal tijdschriften over hersenonderzoek. Hij heeft meer dan 350 artikelen gepubliceerd in 'peer-reviewed' tijdschriften en is eindredacteur van negen wetenschappelijke boeken geweest. Hij heeft aan meer dan 180 boeken een hoofdstuk bijgedragen. Hij is lid, oprichter of erelid van vele wetenschappelijke en beroepsverenigingen. Hij is gasthoogleraar bij het Max Planck-Instituut voor Psychiatrie, München, Duitsland, op drie plaatsen in China, en in Stanford, USA. [6] Hij heeft de Koninklijke Onderscheiding ontvangen van 'Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw’. [7]

Op wetenschappelijk gebied is Swaab een van de belangrijkste en internationaal bekende Nederlandse onderzoekers, met veel publicaties, die ook veel geciteerd wordt in wetenschappelijke en nog meer in lekenpublicaties.

Op zondag 31 juli 2011 was hij de tweede gast van dat seizoen bij het televisieprogramma Zomergasten van de VPRO.

Bibliografie[bewerken]

Monografieën[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties