Wikipedia:Auteursrechten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht beheerpagina's
Pagina's met betrekking tot Wikipedia-richtlijnen en beleidsvoorstellen

Zie ook Artikelen bewerken
Zie ook Regels en richtlijnen

1rightarrow.png WP:AUT

Als je tekst schrijft voor Wikipedia, dan plaats je deze daarmee zowel onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen-licentie (tekst van de licentie) als onder de GNU-licentie voor vrije documentatie (GFDL of GNU/FDL). Dit houdt kortweg gezegd in dat iedereen vrij is om de tekst op elke willekeurige wijze te gebruiken en verder te verspreiden, op voorwaarde dat dat ook weer onder de CC-BY-SA en/of GNU/FDL plaatsvindt, en met (eventueel gedeeltelijke) bronvermelding. Mocht je hiermee problemen hebben, dan adviseren we je niet aan Wikipedia mee te werken.

Door het plaatsen van materiaal verlies je niet je auteursrechten! Je kunt je materiaal dus verder ook nog op andere manieren verspreiden (op andere sites plaatsen, verkopen, uitgeven ...). Het herroepen van het vrijgeven van je materiaal is evenwel niet mogelijk.

Al het materiaal dat je voor Wikipedia schrijft (of anderszins hebt gecreëerd), plaats je dus onder deze licentie. Daarnaast kan je ook door anderen geschreven materiaal opnemen maar alleen als je daar het recht toe hebt. In het algemeen is dat het geval als:

Let op: materiaal dat alléén onder de GNU/FDL (GFDL) valt kan níet worden gebruikt in Wikipedia.[1]

In deze gevallen wordt de oorspronkelijke licentie niet veranderd, zo blijft een tekst die in het publiek domein valt in het publieke domein, ook als ze hier wordt opgenomen. In deze gevallen moet aangegeven worden wie het auteursrecht heeft. De Gebruiksvoorwaarden zeggen:

"U gaat ermee akkoord dat als u tekst importeert onder een CC-BY-SA-licentie die naamsvermelding vereist, u de auteur(s) op een redelijke wijze moet vermelden. Waar een dergelijke naamsvermelding gewoonlijk wordt uitgevoerd via een verwijzing naar een geschiedenispagina (zoals bij het binnen Wikimedia kopiëren van teksten), is het voldoende om naamsvermelding te geven in de bewerkingssamenvatting, die bij het importeren van tekst is opgenomen in de paginageschiedenis. "
"Het is echter van belang dat u de publieke domein status onder de wetgeving van de Verenigde Staten als ook voor de wetgeving in andere landen bevestigt zoals vereist op de specifieke Projecteditie. Wanneer u inhoud uit het publieke domein bijdraagt, garandeert u dat het materiaal zich daadwerkelijk in het publieke domein bevindt, en gaat u akkoord met het op de correcte wijze daarvan labelen."

Materiaal dat niet onder de CC-BY-SA en GFDL valt[bewerken]

Nu komt het voor dat er materiaal is dat weliswaar niet onder de GFDL valt, maar overigens wel in Wikipedia gebruikt mag worden. Materiaal kan bijvoorbeeld vrij bruikbaar zijn, maar alleen voor niet-commercieel gebruik. Helaas worden afbeeldingen en pagina's, waarvan enkel niet-commercieel gebruik is toegestaan, niet toegelaten op Wikipedia. Het keurmerk 'Approved for Free Cultural Works' maakt duidelijk welke eindgebruikerslicenties voldoende overeenkomen met de licentie, die Wikipedia gebruikt. Een voorbeeld is materiaal dat vrij bruikbaar is met bronvermelding: omdat de CC-BY-SA en GNU/FDL ook vereisten van bronvermelding bevat, wordt dit beschouwd als verenigbaar met de CC-BY-SA / GNU/FDL; als er bronvermelding is, wordt dat genoeg geacht.

Hoe lang is een werk beschermd?[bewerken]

De bescherming door het auteursrecht is beperkt in de tijd. Als algemene regel geldt dat het werk beschermd is tot 70 jaar na de dood van de auteur (of na de dood van de laatste overlevende auteur in geval van samenwerking). Dit betekent bijvoorbeeld dat de bladmuziek van de concerto's van Mozart niet langer door het auteursrecht zijn beschermd en dat je ze kunt reproduceren zonder dat je daarvoor de toestemming nodig hebt van de erfgenamen van Mozart. Wel moet soms rekening gehouden worden met de rechten van de uitgevers. Voor anonieme werken en pseudoniemen eindigen de rechten 70 jaar na de geoorloofde bekendmaking van het werk. Voor postume werken eindigen de rechten 25 jaar na de geoorloofde bekendmaking of mededeling aan het publiek.[2] Geef bij gebruik bij teksten waarvan de rechten zijn geëindigd (doordat ze tot het publiek domein behoren of zijn vrijgeven onder een bepaalde licentie) in artikelen duidelijk aan om welk deel van de tekst het gaat.

Als iemand vrijgegeven tekst publiceert op Wikipedia[bewerken]

Het is (voor de Nederlandse wet) strafbaar om u te voordoen als oorspronkelijke auteur van tekst die u niet zelf geschreven heeft (plagiaat).[3][4][5][6] Als u tekst kopieert die is vrijgegeven door de oorspronkelijke auteur(s) of waarop geen auteursrechten meer rusten, vermeld dit dan expliciet in betreffende artikel. Het wordt door de gemeenschap als onwenselijk gezien om te volstaan met een eenvoudige vermelding van de bron, hiermee kan namelijk onterecht de indruk gewekt worden dat de tekst zelf geschreven is in plaats van gekopieerd. Dit kan op verschillende manieren bijvoorbeeld - door naast het vermelden van de bron - in te springen in de tekst en een bladzijdenummer onderaan de pagina te vermelden.

Bekijk ook of de tekst voldoende relevant is om in het artikel vermeld te worden. Zorg dat je de teksten correct overneemt en niet zodanig aanpast dat de oorspronkelijke essentie, bedoeling en context verloren gaat. In het geval dat het niet om een citaat gaat dient de gekopieerde tekst op een encyclopedische wijze geschreven te zijn en geen (ongeclauseerde) verouderde inzichten te bieden.

Als iemand overneemt van Wikipedia[bewerken]

Er zijn websites die tekst overnemen van Wikipedia. In beginsel is dat toegestaan, mits het nieuwe werk ook onder de CC-BY-SA of GFDL valt. Een goede praktijk in zo een geval is dat er een link staat naar het Wikipedia-artikel, en de vermelding CC-BY-SA / GNU/FDL. Als je een kloon aantreft waarbij dat niet correct gedaan is, kan de volgende standaardbrief gestuurd worden naar de webmaster:

Geachte heer/mevrouw .....,

Ik heb gemerkt dat u voor uw website gebruik maakt van artikelen uit de Nederlandstalige Wikipedia. Op uw pagina http://... staat bijvoorbeeld een tekst die volledig bestaat uit een (oude) versie van het Wikipedia-artikel http://nl.wikipedia.org/wiki/... . Dit juichen wij toe, maar er zit een eenvoudige voorwaarde aan vast, waaraan u nog niet heeft voldaan.

Wikipedia streeft ernaar informatie vrij te verspreiden en voor iedereen beschikbaar te maken. Het is echter noodzakelijk dat de ontvanger, u dus, zich hierbij aan de regels van de "Creative Commons Naamsvermelding/Gelijkdelen-licentie (CC-BY-SA)" of de "GNU Free Documentation Licence (GFDL)" (vrij vertaald: GNU-licentie voor vrije documentatie) houdt. Als u dat niet doet, schendt u de auteursrechten van de schrijvers van het artikel. Doel van de CC-BY-SA en GFDL is, vereenvoudigd gezegd, dat het vrij zijn van de tekst niet verloren gaat, dat wil zeggen, dat iedereen ook weer van uw site de tekst (inclusief eventuele wijzigingen) kan overnemen. De tekst van de CC-BY-SA is te vinden op http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl, die van de GFDL is te vinden op http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html.

Wie een artikel overneemt moet vermelden dat de tekst vrijgegeven wordt onder de CC-BY-SA en/of GFDL. Dit is een van de belangrijkste voorwaarden van Wikipedia. U mag zelf kiezen of u wilt voldoen aan de voorwaarden van de CC-BY-SA of die van de GFDL. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door onder elke van Wikipedia overgenomen pagina te linken naar het oorspronkelijke artikel van Wikipedia, te vermelden onder welke licentie de pagina valt en minstens te linken naar de licentie, het hebben van een kopie van de licentie op uw eigen server is, zeker bij de GFDL, zeer welkom. Een voorbeeld van bronvermelding:

Deze pagina is afkomstig van Wikipedia<link naar oorspronkelijk artikel> en valt onder de CC-BY-SA-3.0 (of GFDL)<link naar de licentie: http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl / http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html (of link hier naar een kopie van de licentie op uw eigen server>

Alvast bedankt voor uw samenwerking,

Vriendelijke groet

Als iemand iets vrij wil geven voor Wikipedia[bewerken]

Soms is iemand bereid om een tekst vrij te geven onder de voorwaarden die Wikipedia hanteert, maar doet men dit niet op de juiste manier, bijvoorbeeld in de lopende tekst van het artikel of op de overlegpagina.

Een simpele manier om de inhoud van een webpagina geschikt te maken voor Wikipedia, is het vermelden van de volgende tekst onderaan de pagina: "De inhoud van deze pagina is beschikbaar onder CC-BY-SA/GFDL". Deze tekst vervangt "© Copyright 20XX". Daarmee kan eenieder, en dus ook de bewerkers van Wikipedia, de tekst overnemen, met behoud van de auteursrechten voor de originele auteur. Ook moet er volgens de licentie altijd gebruik gemaakt worden van bronvermelding.

Om een andere gebruiker op de juiste wijze van vrijgeven te attenderen, kan men ook gebruik maken van onderstaand voorbeeldbericht. Bedenk daarbij dat sommige gebruikers (zoals anoniemen) niet meer terug zullen keren op Wikipedia en dat contact via e-mail hierom de voorkeur heeft.

Beste ...,

Op 16 januari heeft u op http://nl.wikipedia.org/wiki/... aangegeven de eigenaar van de website http://www......nl te zijn en akkoord te gaan met de plaatsing van de tekst op http://nl.wikipedia.org/wiki/..., gekopieerd van de eerder genoemde website. Dit is echter nog niet voldoende voor Wikipedia: het artikel is hierom op de verwijderlijst geplaatst en dit geeft u 2 weken de tijd om aan de volgende eis te voldoen.

Voor een plaatsing op Wikipedia moet een tekst vrijgegeven worden onder de voorwaarden van de Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen (ook wel CC-BY-SA genaamd). Het doel van de CC-BY-SA is, vereenvoudigd gezegd, tekstmateriaal onder bepaalde voorwaarden vrij verspreidbaar maken. Dat wil zeggen, dat iedereen de tekst (inclusief eventuele wijzigingen) kan overnemen. De volledige tekst van de CC-BY-SA is te vinden op http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl. Omdat de tekst op Wikipedia ook onder de GNU Free Documentation License (ook wel GFDL) beschikbaar is, raden we aan de tekst ook onder deze licentie vrij te geven (zie http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html, een niet-officiële vertaling in het Nederlands vindt u op http://nl.wikisource.org/wiki/Nederlandstalige_tekst_van_de_GNU_Vrije_Documentatie_Licentie).

Een mail vanaf een e-mailadres duidelijk verbonden met de website of organisatie en de verklaring kunt u sturen naar permissions-nl -at-wikimedia.org. Uw mail zal dan behandeld worden via het OTRS-systeem van Wikipedia (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:OTRS voor meer informatie). Mochten er nog vragen zijn, dan zullen zij u hier verder mee helpen. Mochten er geen verdere problemen zijn, dan zal het sjabloon van het artikel verwijderd worden en wordt de overlegpagina voorzien van een ticketnummer, waarmee men ook in de toekomst uw vrijgave terug kan vinden.

Met vriendelijke groet,
~~~~
http://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:...

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties