Wolkbreuk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wolkbreuk

Een wolkbreuk is een enorme plensbui, die in korte tijd een gebied of wijk onder water zet. In een warm klimaat is zo'n hevige bui veel gewoner dan in het gematigde klimaat dat in Nederland en België bestaat, waardoor aan dat begrip niet overal dezelfde betekenis wordt gehecht. Ook in Nederlandse publicaties worden verschillende definities genoemd.

Een bui, waarin het zo hard regent dat er in 5 minuten 10 mm of meer valt wordt door het KNMI een wolkbreuk genoemd. Als deze intensiteit een uur lang aanhoudt zou er 120 mm kunnen vallen. Ook bij een uursom van 25 mm of hoger wordt de regenval als wolkbreuk geboekt. Het zicht loopt tijdens een wolkbreuk terug tot soms minder dan 200 meter.

In een wolkbreuk stort de neerslag zich als het ware naar beneden. De vallende regendruppels in de wolk koelen namelijk af door verdamping van het water uit de druppel. Hierdoor wordt ook de omringende lucht koeler en zal ze op een bepaald moment zwaarder worden dan de omgevende lucht. Hierdoor zal de lucht in de wolk dalen, in plaats van stijgen. Hierdoor krijgen de waterdruppels door de omlaag stortende koudere lucht een grotere versnelling mee en vallen ze nog sneller naar beneden. Dit proces zien we heel duidelijk bij zeer goed ontwikkelde cumulonimbuswolken, de buienwolken bij uitstek.

Een willekeurige plek in Nederland krijgt gemiddeld eens in de tien jaar een wolkbreuk te verwerken. Vrijwel jaarlijks komt er wel ergens in Nederland of België een wolkbreuk voor. Wanneer het weinig waait en de buien lange tijd boven een bepaald gebied blijven hangen of een serie hevige buien overtrekt kunnen er vooral 's zomers aanzienlijke hoeveelheden regen vallen. Een willekeurige plaats in Nederland krijgt ook eens in 10 jaar in 24 uur een hoeveelheid van meer dan 50 mm te verwerken.

Op sommige dagen is er echter nog veel meer gevallen. Zo viel er op 24 juni 1975 in de Nederlandse stad Gouda binnen 24 uur 146 mm regen. Op 9 augustus 1951 kreeg een weerstation van het KNMI in Amsterdam 148 mm en het eeuwrecord van de regen in Nederland staat nog altijd genoteerd voor Voorthuizen, waar in 1948 op 3 augustus 208 mm is gevallen. Een enorme plens in korte tijd, vooral als er vergeleken wordt met wat er in een jaar tijd gewoonlijk valt (800 mm).

Ook in de zomer van 1997 en 2006 zijn er op verschillende dagen enorme plensbuien gevallen. De vliegbasis Twente kreeg op 13 juli 1997 29 mm, waarvan 15 mm in 20 minuten. Op 29 juni 1997 kreeg in het noorden van het land plaatselijk 100 mm binnen een etmaal. Leeuwarden ving 48 mm in een uur, waarvan 19 mm in 20 minuten. Ook in 1998 heeft Nederland met wolkbreuken te maken gehad: op 6 juni kreeg Schinnen in Zuid-Limburg 50 mm binnen een uur, op 3 september kreeg Boskoop binnen twee uur tijd 92,2 mm en op 14 september viel in Dirksland op de Zuid-Hollandse eilanden 134 mm, op drie na de hoogste dagsom van de 20e eeuw.

Bronnen, noten en/of referenties
  • De tekst op deze pagina of een eerdere versie daarvan is afkomstig van de website van het KNMI.