Voorthuizen
 |
|||
|
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Gelderland |
||
| Gemeente |  Barneveld |
||
| Coördinaten | 52°11'N 5°36'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (2004) | 10.090 | ||
|
|
|||
| Belangrijke verkeersaders | A1 N303 N344 | ||
|
|
|||
 |
|||
| Locatie in de gemeente | |||
|
|
|||
 |
|||
| De Nederlandse Hervormde Kerk aan de Kerkstraat | |||
|
|||
|
Beluister |
(info) |
Voorthuizen (Nedersaksisch: Voorthuzen) is een dorp in de gemeente Barneveld, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het dorp ligt in de Gelderse Vallei, niet ver van de westflank van de Veluwe en is met 10.090 inwoners (2004[1]) na Barneveld het grootste dorp van de gemeente.
Inhoud |
Ligging[bewerken]
Het dorp is gelegen rond het kruispunt van de Oude Rijksweg en de weg Putten-Barneveld. De buurtschap Zeumeren, tussen het dorp en bedrijventerrein Harselaar, behoort tot Voorthuizen. Omliggende steden en dorpen zijn onder andere Nijkerk, Barneveld, Putten, Terschuur, Kootwijkerbroek en Stroe.
Natuur[bewerken]
Bij Voorthuizen zijn verschillende bossen, zoals het Wilbrinkbos en Boeschoten, heideterreinen, zoals de Appelse heide, en plassen, zoals het recreatiegebied Zeumeren. De natuur rond Voorthuizen herbergt niet alleen zeldzame dieren zoals ijsvogels, dassen, hazelwormen, en adders, maar ook zeldzame planten zoals de klokjesgentiaan en de zonnedauw.
Toerisme[bewerken]
Voorthuizen is een toeristisch dorp, gelegen in de Gelderse Vallei, niet ver van de westflank van de Veluwe. Ten oosten van het dorp, langs de Oude Rijksweg (thans Apeldoornsestraat), is er een hoge concentratie van campings. Ten zuidoosten, aan de A1, ligt het recreatiegebied Zeumeren, dat per jaar zo'n 400.000 bezoekers trekt.
Wijken[bewerken]
Voorthuizen is te verdelen in enkele wijken. In het westen van Voorthuizen ligt De Maat en De Zeeheldenbuurt, in het zuiden Wikselaar, in het oosten De Steenkamp en in het midden De Wheem en De Kromme Akker. Ten noorden van Voorthuizen is een nieuwe wijk in aanbouw. De naam voor deze nieuwe wijk is Blankensgoed, bedacht door enkele mensen die meededen aan een naamgevingswedstrijd die was uitgeschreven door Plaatselijk Belang Voorthuizen. Tot slot is er nog het centrum van Voorthuizen, gesitueerd rond de Hoofdstraat, dat zich kenmerkt door de vele winkels die zich aan deze weg bevinden. In 2007 en 2008 heeft het centrum van Voorthuizen een metamorfose ondergaan.
Geschiedenis[bewerken]
Voorthuizen is, volgens de overlevering ontstaan rond een doorwaadbare plaats (voorde) in de niet meer bestaande Ganzenbeek, waar de Hessenweg van Amsterdam naar Deventer door heen liep. De ligging aan deze Hessenweg en de kruising met de handelsweg Harderwijk-Wageningen, maakte van Voorthuizen een belangrijke stopplaats.
In 1809 werd de nieuwe straatweg (Oude Rijksweg) geopend, die het dorp in tweeën splitste. In 1972 werd de nieuwe rijksweg ten zuiden van Voorthuizen geopend.
Door de naoorlogse schaalvergroting van Defensie werd het aantal landmachtkazernes op de Veluwe uitgebreid. Zo ook door de bouw van de nabijgelegen legerplaats "De Wittenberg" in Garderen/Stroe (sinds 1978 genaamd de Generaal Majoor Koot Kazerne) en de bouw van een mobilisatiecomplex (MOB-complex) aan de Garderbroekerweg in Voorthuizen. Daardoor moesten vele militairen in de regio gehuisvest worden. Menigeen koos voor Voorthuizen, waarvoor woningen gebouwd moesten worden. Zo ontstond eind jaren 50 de eerste nieuwbouwwijk van Voorthuizen. In deze wijk rond de Jan de Jagerweg werden vele militairen gehuisvest, netjes gesorteerd naar militaire rang. Zo ontstond het dat deze buurt in de volksmond Klein Korea werd genoemd. Door de komst van deze militairen en de naoorlogse ontwikkeling van toerisme vond er een verschuiving plaats van traditionele agrariërs naar breder georiënteerde bewoners. Deze twee ontwikkelingen hebben er voor gezorgd dat tot op heden Voorthuizen een liberaliserende rol speelt in de Gemeente Barneveld.
Pluimvee[bewerken]
Rondom Voorthuizen en in de rest van de gemeente Barneveld bevinden zich zeer veel pluimveebedrijven. In de gehele gemeente zijn er ongeveer 2,9 miljoen kippen te vinden (2004). Toen er op een pluimveebedrijf aan de Verbindingsweg te Voorthuizen begin augustus 2006 een milde variant van de vogelgriep werd ontdekt, brak er lichte paniek uit in de pluimveesector in de gemeente Barneveld, omdat de gemeente 3 jaar eerder (2003) al getroffen was door een agressievere variant van het virus, waardoor veel boerderijen geruimd moesten worden en sommige boeren failliet gingen. De uitbraak van vogelgriep eind augustus 2006 te Voorthuizen haalde de landelijke media.
Rondweg Voorthuizen[bewerken]
Al sinds de jaren zeventig heeft de gemeente Barneveld plannen om het verkeer op de N303 (Oude Rijksweg Harderwijk-Ede), de weg die dwars door Voorthuizen loopt, te ontlasten. Door het statenakkoord van de Provincie Gelderland heeft de coalitie zich uitgesproken voor een westelijke omweg om Voorthuizen. Dit besluit is vooruitlopend op de definitieve MER (Milieu Effecten Rapportage).
Religie[bewerken]
In Voorthuizen bevinden zich verschillende kerken, zoals de Rooms-katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk, de Hervormde Gemeente Voorthuizen, de Nieuw-Apostolische Kerk en de evangelische gemeente Het Kruispunt, die diensten houdt in dorpscentrum 't Trefpunt te Voorthuizen.
Sportverenigingen[bewerken]
Voorthuizen kent ook verschillende sportverenigingen, waaronder de korfbalclub Spirit, de gymvereniging S.S.S. (Sport Staalt Spieren) en voetbalclub VVOP (Voetballen Voor Ons Plezier), die in 1948 werd opgericht door de Voorthuizense gemeenschap. Het eerste elftal van VVOP speelt in de tweede klasse West. Er wordt bij de vereniging uitsluitend op zaterdag gespeeld. Sinds de zomer van 2006 heeft de vereniging 2 kunstgrasvelden laten aanleggen, omdat de velden dan ook bij slechter weer bespeelbaar zijn. Tussen Voorthuizen en Barneveld ligt ook nog voetbalvereniging V.V. de Kieviten, hier wordt op zaterdag en zondag gespeeld, ook wordt bij V.V. de Kieviten het jaarlijks terugkerende buurtvoetbaltoernooi georganiseerd. Ook kan men in Voorthuizen voor volleybal terecht bij de volleybalvereniging SDS (Sterk door Samenspel). Verder kan men in het dorpscentrum 't Trefpunt de sporten badminton en tafeltennis beoefenen. Voorthuizen heeft ook zijn eigen tennisclub (T.C. De Harremaat). Sinds 1970 kent Voorthuizen ook een eigen majorettekorps, VoMaKo ( VOorthuizens MAjorette KOrps).
Onderwijs[bewerken]
In Voorthuizen bevindt zich enkel nog maar primair onderwijs. Middelbare scholen zijn er niet meer in het dorp. De vroegere mulo- c.q. mavo-school aan de Jan Steenstraat is enkele jaren geleden gefuseerd en vervolgens is de vestiging in Voorthuizen opgeheven. In de gemeente zelf bevinden zich wel enkele middelbare scholen. Voorthuizen heeft één openbare basisschool: OBS de Regenboog. Daarnaast zijn er vier christelijke basisscholen: De Wheemschool, de Koningin Wilhelminaschool, de Dr. W. van den Berghschool en De Hoeksteen.
Activiteiten[bewerken]
In Voorthuizen zijn er gedurende het hele jaar vele activiteiten, deels georganiseerd door verenigingen, zoals de Floralia, maar ook deels door de gemeente.
Zo zijn er in de zomer de Voorthuizer Braderieën, het jaarlijkse Fortis Loopfestijn, waar in het verleden gerenommeerde hardlopers als Dolf Jansen en Lornah Kiplagat aan hebben meegedaan. Ook wordt er jaarlijks, op de derde zaterdag van september, een bloemencorso georganiseerd door de Floraliavereniging Voorthuizen. Door de Oranjevereniging Voorthuizen wordt er ook jaarlijks veel aandacht besteed aan Koninginnedag. Op de laatste zaterdag van juli organiseert deze vereniging het Oogstfeest.
Jaarlijks wordt in mei of juni een driedaags internationaal Bluegrassfestival georganiseerd. Het festival staat bekend onder de naam: The European World of Bluegrass Festival. Op de eerste zaterdag van juli zijn op diverse plaatsen in het centrum dweilorkesten te horen. Op de laatste donderdag van augustus staan er in het centrum veel oldtimers tijdens het evenement Senioren voor senioren.
In Voorthuizen wordt elk jaar door de plaatselijke World Servants werkgroep de Oudjaarsduik georganiseerd.
Zie ook[bewerken]
- Lijst van rijksmonumenten in Voorthuizen
- Lijst van gemeentelijke monumenten in Voorthuizen
- Station Voorthuizen
 |
Zie de categorie Voorthuizen van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Bronnen, noten en/of referenties |
|
Plaatsen in de gemeente Barneveld | |
|---|---|---|
|
Dorpen: Achterveld · Barneveld · De Glind · Garderen · Kootwijk · Kootwijkerbroek · Stroe · Terschuur · Voorthuizen · Zwartebroek |
||
