Adders

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Adders
Gewone adder (Vipera berus)
Gewone adder (Vipera berus)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Serpentes (Slangen)
Superfamilie: Colubroidea
Familie
Viperidae
Oppel, 1811
Afbeeldingen Adders op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Adders op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

Adders[1] (Viperidae) zijn een familie van slangen waarvan alle soorten zonder uitzondering giftig zijn.[2]

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

Op enkele soorten na hebben alle adders gekielde schubben, een kort lichaam en een gedrongen lichaamsbouw met een korte staart en een driehoekige kop die duidelijk breder is dan de nek. Vergeleken met de meeste andere slangenfamilies bewegen adders zich merkbaar trager voort.

Leefwijze[bewerken]

Bij de adders is de vervolmaking van het gifapparaat nog verder gegaan dan bij de andere gifslangen. De giftand van de adders is bijzonder lang, zo lang, dat er in de gesloten bek geen plaats meer was, als niet tevens het sterk verkorte bovenkaakbeen als een knipmes teruggeklapt kon worden.[3] Bij een beet wordt het bliksemsnel opgericht en in de buit geslagen. Deze komt evenwel niet ver; meteen doet het gif zijn werk, verlamt en doodt uiteindelijk de prooi. Vaak zal een gebeten muis nog zijn hol bereiken. Na een korte tijd begint de slang, heftig zijn tong in en uitstekend, heen en weer te kruipen, proeft dadelijk het spoor van het gebeten dier en volgt het, tot hij de buit gevonden heeft. Na onderzoek van de haarrichting wordt het dan, de kop vooraan, verslonden. Adders sporen hun prooi op met behulp van de tong en het orgaan van Jacobson, maar een groot deel van de adders, de zogenaamde groefkopadders (onderfamilie Crotalinae), hebben een aanpassing waardoor ze warmte kunnen waarnemen. Met dit zogenaamde groeforgaan kunnen daardoor prooien worden waargenomen in totale duisternis.

Voortplanting[bewerken]

De meeste adders zijn eierlevendbarend. De oorspronkelijke soorten zetten nog wel eieren af, maar de embryo's hiervan zijn reeds in een ver ontwikkeld stadium.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

Adders komen voor in vrijwel geheel Afrika, een groot deel van zuidelijk Noord-Amerika, zuidelijk en westelijk Europa via het noorden van het Arabisch Schiereiland tot in zuidelijk Azië, van Iran tot Vietnam.[4] Adders komen niet voor in Zuid-Amerika en ook in Australië ontbreken de adders. Sommige soorten hebben een zeer groot verspreidingsgebied, zoals de soort Vipera berus die tot in Nederland en België voorkomt en zich tot in het noorden van Scandinavië heeft verspreid.

Taxonomie[bewerken]

De adders zijn onderverdeeld in drie onderfamilies sinds een vierde onderfamilie, Causinae, niet meer wordt erkend.[4] Onderstaand een lijst van onderfamilies en geslachten.

Bronvermelding[bewerken]

Referenties

  1. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 528 ISBN 90 274 8626 3.
  2. David Alderton, Valerie Davies & Chris Mattison, Snakes and Reptiles of the World, Grange Books, 2007 ISBN 978-1-84013-919-8.
  3. Chris Mattison, Snake: The Essential Visual Guide to the World of Snakes, DK Publishing, 1999, Pagina 122 - 131, 134 - 137 ISBN 978 0 7566 1365 5.
  4. a b Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database - Viperidae

Bronnen

  • (en) Chris Mattison - Snake: The Essential Visual Guide to the World of Snakes - Pagina 122 - 131, 134 - 137 - DK Publishing - 1999 - ISBN 978 0 7566 1365 5
  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Viperidae - Website Geconsulteerd 9 oktober 2012