Pinapalm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Açai)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Pinapalm
Pinapalm
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Bedektzadigen
Clade:eenzaadlobbigen
Clade:Commeliniden
Orde:Arecales
Familie:Arecaceae
Geslacht:Euterpe
Soort
Euterpe oleracea
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Pinapalm op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De pinapalm[1] (Euterpe oleracea) is een altijdgroene palmboom.

Deze 20 - 30 meter hoge palm is inheems in Brazilië, Peru en Suriname. De Surinaamse benaming is podosiri. In het Nederlands spreekt men van de palissadepalm of pinapalm.[2] [3], maar zijn besachtige vruchten worden onder de Braziliaans-Portugese naam açaí (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) op de markt gebracht.

Deze palmboom is gewoonlijk meerstammig en heeft een aantrekkelijke kroon van hangende bladeren. De boom kan tot 30 meter hoog worden, maar is gewoonlijk niet meer dan 3-20 meter. De stam is onvertakt en meet 7-18 cm in doorsnede.[4]

E. oleracea heeft gewoonlijk 10-12 bladeren van 3,5 meter lengte in een spiraal gerangschikt. De Okanisi gebruikten deze bladeren van de pinapalm als dakbedekking.[3] De boom is eenhuizig. De bloesem bevat zowel mannelijke as vrouwelijke elementen. De palm lijkt veel op Euterpe precatoria. Het opvallendste verschil is dat E. precatoria gewoonlijk een enkele stam vertoont.[5] In Suriname wordt E. oleracea de laaglandpodosiri genoemd omdat de palm vooral in het zwampbos voor. E. precatoria is een hooglandsoort van het drooglandbos.

De vrucht[bewerken | brontekst bewerken]

Açai is een kleine, donkerblauw tot paarse vrucht. De bessen die in doorsnee ongeveer 2,5 centimeter groot zijn staan de laatste jaren steeds meer in de belangstelling. Het grote aantal antioxidanten en de bijzondere smaak die doet denken aan bosbes, noten en chocolade heeft de vrucht in korte tijd populair gemaakt. Hierdoor zijn in Zuid-Amerika nu ook açai-plantages in aantal en omvang toegenomen, waar de vrucht tot het begin van de 21e eeuw alleen nog maar voor lokaal gebruik geteeld werd.

In de Verenigde Staten is de populariteit sterk gestegen nadat er aandacht aan de açai werd gegeven door televisiedokter Mehmet Öz (Dr. Oz) in The Oprah Winfrey Show. Hierin werd ook gesteld dat de vrucht een goede ondersteuning kan bieden bij het tegengaan van overgewicht, maar over deze bewering bestaat onder medici twijfel. Op het internet zijn sindsdien diverse sites ontstaan waarin allerlei preparaten op basis van açai worden aangeboden; de vrucht wordt daarbij vaak als wondermiddel tegen bijna elke ziekte aangeprezen. Hier wordt echter door de medische wetenschap met veel scepsis tegen aangekeken, de vrucht kan een gezonde aanvulling op het menu zijn, maar is geen wondermiddel.

In Brazilië en Suriname wordt de vrucht al jaren gegeten en dan vooral in pulpvorm. De harde bessen worden geweekt, met schil en al tot pulp vermalen en als koude pap gegeten. De vers geprepareerde pap bevat een zeer hoge concentratie antioxidanten. In westerse landen wordt vooral het sap van de vrucht gedronken, meestal in combinatie met andere vruchtensappen of in smoothies. Ook in Nederlandse supermarkten is açaisap sinds enkele jaren te vinden. In Suriname wordt podosirisap vooral in het district Marowijne vervaardigd.[6]

Ook van de palmboom zelf wordt gegeten, het binnenste van de boom is zacht. In Suriname hakte men vroeger de palmboom om, plukte de bessen en ontdeed de palm van het hart om daarmee salade te maken. Tegenwoordig doet men dat niet meer en zijn er ervaren klimmers die de hoge palmen in klimmen en de trossen bessen afhakken. In Brazilië heeft men ter vergemakkelijking van de pluk een dwergpalm gekweekt.

Zie de categorie Euterpe oleracea van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.