Bauxiet

Bauxiet
Mineraal
Chemische formule	Al2O3.3H2O
Hardheid	2,5 - 3,5
Gemiddelde dichtheid	2,42 kg/dm3
Kristaloptiek
Brekingsindices	1,57
Lijst van mineralen
Portaal	Aardwetenschappen

Bauxiet is een sedimentair gesteente^[1] dat een belangrijk erts van aluminium vormt. Het bestaat voor een groot deel uit aluminiumoxide, maar er komen afhankelijk van de oorsprong ook verbindingen van titanium, ijzer, vanadium en silicium en mineralen met deze elementen in voor. Bauxiet is genoemd naar het dorp Les Baux-de-Provence in het zuiden van Frankrijk, waar het in 1821 werd ontdekt door de Franse geoloog Pierre Berthier. In 1991 is de winning van bauxiet in Frankrijk gestaakt. Bauxiet wordt verwerkt tot aluminium door het eerst met het Bayerproces in het oxide om te zetten en daaruit door elektrolyse van de smelt het metaal te maken. Dit laatste is het Hall-Héroult-proces en energie-intensief. Aluminiumfabrieken worden daarom vaak naast elektriciteitscentrales gebouwd.

Bauxiet is in 1915 in Suriname ontdekt. De opbrengst uit bauxiet was voor het land vele jaren een van de belangrijkste inkomstenbronnen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de vraag naar aluminium groot. De geallieerde luchtvloot werd voor het grootste deel van aluminium gebouwd dat in Suriname was gewonnen. Suriname had in 1950 een aandeel van ruim 25% in de wereldwijde bauxietproductie.^[2] Omstreeks 2015 werd de winning van bauxiet er gestaakt. Bauxiet komt in de literatuur en beeldende kunst als motief voor, zo ook in die van Suriname. Dichters als Eddy Pinas en Michaël Slory hebben erover geschreven.^[3]

Anno 2026 is Australië de grootste leverancier van het mineraal. In de periode 2000 tot en met 2020 is de winning van bauxiet jaarlijks gemiddeld met 5,2% gegroeid. Australië heeft de leidende positie vast kunnen houden, maar er was sprake van een bijzonder hoge groei in Guinee en de Volksrepubliek China. In Indonesië heeft de bauxietwinning recent ook een hoge vlucht genomen, in 2015 was de productie met 202.000 ton marginaal en in 2020 was dit 23 miljoen ton. Guinee had in 2020 de grootste bauxietreserves. De Volksrepubliek China is veruit de grootste verwerker van bauxiet en heeft een wereldwijd marktaandeel van zo'n 50% in de productie van aluminiumoxide. In de Europese Unie is Griekenland het enige land met economisch winbare bauxiet in de bodem. In 1924 werd er 'arm ijzererts' gevonden dat enkele jaren later werd herkend als bauxiet. In 1934 begon de industriële verwerking.

De tien landen waar het meeste bauxiet wordt gewonnen staan in de onderstaande tabel.^[4]