Bergkwartier (Deventer)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Bergkwartier
van Deventer
Map - NL - Deventer - Wijk 00 Binnenstad - Buurt 01 Bergkwartier.svg
Kerngegevens
Provincie Overijssel
Plaats Deventer
Coördinaten 52°15'7"NB, 6°9'43"OL
Foto's
Het noordoosten van het centrum behoort tot het Bergkwartier
Het noordoosten van het centrum behoort tot het Bergkwartier

Het Bergkwartier is een buurt in het centrum van de Nederlandse stad Deventer. De buurt is gelegen op een oud rivierduin bij de voormalige monding van de Schipbeek in de IJssel.[1] Op deze hoogte werd in de middeleeuwen de Sint-Nicolaas- of Bergkerk gebouwd. De Schipbeek vormde de zuidoostelijke grens van het Bergkwartier, alwaar een deel van de haven van Deventer gelegen was. Behalve hout en andere goederen werd hier ook haring verhandeld, waar de straatnaam Bokkingshang nog naar verwijst. Aan de andere zijde van de Schipbeek lag de Raambuurt, waar tijdens de industrialisatie fabrieken verrezen. Vele arbeiders van deze fabrieken woonden in het Bergkwartier, waar grote vaak middeleeuwse panden in de negentiende eeuw werden opgesplitst in eenkamerwoningen. Ook binnenterreinen werden volgebouwd waardoor de beruchte gangen of sloppen ontstonden.[2] Aan de westzijde wordt de buurt afgebakend door het centrale plein van de hanzestad, te weten de Brink.

De buurt was vanuit de stad vrij toegankelijk, maar werd in het noorden en oosten omringd door een stadsmuur en een gracht. De Brinkpoort in het noorden, de Zandpoort in het zuidoosten en de Bergpoort in het noordoosten vormden de verbindingen met de buitengebieden. De Bergpoort wordt deels aan Hendrick de Keyser toegeschreven en staat tegenwoordig in de tuin van het Rijksmuseum in Amsterdam.

De Sint-Nicolaas of Bergkerk was niet het enige religieuze gebouw in de buurt. In de Golstraat staat de Grote Synagoge van Deventer die in 1892 naar ontwerp van stadsarchitect Jan Anthony Mulock Houwer gebouwd is. Nadat het gebouw in de periode van 1951 tot 2010 gebruikt is door de Christelijke Gereformeerde Kerk, is de synagoge in 2010 weer ingewijd voor Joodse diensten. Aan de Muntengang werd tot 2012 het voormalige muntgebouw, waar de Deventer munt werd geslagen, gebruikt door de Nieuw-apostolische kerk. Dit historische pand werd na de Tweede Wereldoorlog weer grotendeels opgebouwd aan de hand van Wout Knuttel.

Naast de bedrijvigheid in de Raambuurt, kende het Bergkwartier ook een opkomende bedrijvensector. De Deventer Capsulefabriek vormde de grootste fabriek in de buurt, waarvan op de Prinsenplaats de schoorsteen resteert.

Na de Tweede Wereldoorlog was het Bergkwartier een verpauperde buurt. Onder verantwoordelijkheid van minister Marga Klompé werd in 1967 besloten geld voor renovatie vrij te maken. In 1969 was de restauratie grotendeels voltooid, Claus van Amsberg onthulde om dat te memoreren een reliëf aan de muur van Bergstraat 37-39. Het stelt Nicolaas van Myra voor die een zak subsidiegeld in het Bergkwartier uitstort.[3] Veel panden in het Bergkwartier zijn door de overheid aangewezen als rijksmonument. Tegenwoordig trekt de buurt door zijn pittoreske uitstraling toeristen naar de stad en vindt hier jaarlijks in december het Dickens Festijn plaats. De Walstraat is een grotendeels op particulier initiatief opnieuw tot ontwikkeling gekomen straat met veel kleine winkels met een specialistisch aanbod. Deze straat vormt de verbinding tussen het oude centrum van Deventer en het grootschalige winkelgebied bij de voormalige Boreelkazerne.

Galerij[bewerken]