Chipknip

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Chipknip-oplaadpunt
Contactvlakken van chip op bankpas
Chip, losgemaakt uit bankpas, aan de achterzijde van de contactvlakken

Chipknip was een Nederlandse elektronische portemonnee van Currence in de vorm van een chip op een bankkaart. Het was een variant van de Belgische Proton-kaart. De Chipknip kon sinds april 2013 alleen soms nog gebruikt worden op locaties waar niet gepind kan worden, bijvoorbeeld in bedrijfskantines en parkeerautomaten. Sinds 1 januari 2015 is het niet meer mogelijk om met een Chipknip te betalen.

Het woord Chipknip staat voor: chip zoals die gebruikt wordt in een chipkaart, en knip voor portemonnee.

Inmiddels is er een alternatieve vorm van elektronisch betalen zonder intoetsen van de pincode: contactloos betalen.

Geschiedenis[bewerken]

Een aantal Nederlandse banken voerde Chipknip in 1996 in. Later kwamen Postbank en ING Bank (in samenwerking met KPN Telecom) met een eigen Chipper. Beide systemen maakten gebruik van verschillende chipkaarttechnologieën en waren daardoor niet uitwisselbaar. Toen Chipper verdween zijn Postbank (in februari 2009 overgenomen door ING) en de ING Bank op Chipknip overgestapt, waarmee Chipknip de standaard is geworden.

Chipknip is gebaseerd op de technologie van het Belgische bedrijf Proton World.[bron?] Dit bedrijf had in 1994 de Proton-kaart ontwikkeld die in 1995 in België werd ingevoerd. Hoewel de technologie hetzelfde is, zijn beide systemen niet compatibel.

Chipknip is bij het grote publiek geen groot succes geworden.[bron?] Dat komt waarschijnlijk omdat pinnen goedkoper werd, en winkels meestal geen vergoeding meer vroegen voor het pinnen van kleine bedragen. Het aantal Chipkniptransacties nam sinds 2010 sterk af: van 171,7 miljoen in 2011 tot 148,2 miljoen in 2012 (-14%). Dit werd in de hand gewerkt doordat grote winkelketens zoals HEMA, Albert Heijn en Jumbo stopten met deze betaalmogelijkheid bij het invoeren van het nieuwe pinnen in 2012.

Einde van Chipknip[bewerken]

De eigenaar van Chipknip, Currence, kondigde in 2013 aan dat Chipknip per 31 december 2014 zou ophouden te bestaan.[1][2] Per april 2013 is — zoals men al enkele jaren veronderstelde[3] — de Chipknip afgeschaft in betaalautomaten waar ook gepind kan worden. Dit scheelt in de betaalprocedure de stap waarin de consument bij de automaat de keuze tussen pinnen en chippen selecteert.

In tegenstelling tot het Belgische Proton hebben de Nederlandse banken ABN AMRO, ING, en Rabobank besloten om over te gaan tot automatische terugboeking van het saldo na 31 december 2014.[4]

Op Europees niveau wordt echter meer 'slim geld', waaronder chipkaarttechnieken als betalingsmiddel, als wenselijk gezien.[5][6]

Functioneren[bewerken]

De Chipknip kon worden opgeladen bij een Chipknipoplaadpunt. Er kon maximaal 500 euro op de chip worden gestort (afhankelijk van de limiet die door de bank is toegekend), voor het opladen moest een pincode worden ingetypt.

Bij het betalen met de Chipknip werd het bedrag direct in mindering gebracht op het saldo van de Chipknip. Er hoefde daarbij geen pincode te worden ingetypt, slechts een druk op de "groene knop" volstond, zodat de betaling sneller kon plaatsvinden dan bij een pinbetaling. Het "afstorten" van de chipbetalingen vond meestal eens per week plaats, terwijl elke pin-betaling apart wordt gecontroleerd en verwerkt.

Een nadeel ten opzichte van contant geld was dat de bezitter van een Chipknip niet aan het pasje zelf kon zien wat het saldo was. Daarom zijn er kaartlezers gemaakt (onder meer in de vorm van een sleutelhanger) die het saldo van de Chipknip aangaven (en meestal de laatste 5 of 10 betalingen). Het saldo op de Chipknip was ook te lezen bij een betaalpunt en via een chipknipoplaadpunt. Daarnaast was het mogelijk om tot terugboeking van het saldo over te gaan. Het tegoed op de Chipknip werd dan volledig teruggestort.

In geval van beschadiging was het mogelijk het op de chip gezette saldo terug te krijgen op de bijbehorende bankrekening. Het was daarvoor niet nodig dat de chip leesbaar is. Via de bank kon nagegaan worden wat het saldo op de Chipknip was. Bij verlies of diefstal had de vinder of dief wel de beschikking over het saldo dat op de chip stond. Wat dat betreft was een Chipknip niet beter beveiligd dan gewoon geld. De verliezer kon de pas echter bij de bank laten blokkeren om te verhinderen dat de vinder het saldo op de chip ten laste van de verliezer opwaardeerde. De chip zelf bevatte wel een Triple DES beveiliging, maar die voorkwam hooguit dat er onrechtmatig geld op gezet kon worden. Hoewel vals geld maken zo onmogelijk werd gemaakt, werd hiermee niet voorkomen dat de verliezer het geld op de chip kwijt was.

Prepaid-chipknip[bewerken]

Er was ook een prepaid variant van Chipknip.[7] Deze was niet gerelateerd aan een bankrekening en dus ook niet op te waarderen. De prijs van een prepaidkaart kon hoger zijn dan de waarde; met het verschil (vermeld op de achterzijde) werden de kosten van de kaart en het verkoopkanaal gedekt. Prepaid Chipknip kaarten hadden een beperkte geldigheidsduur.

Prepaid Chipknip kaarten konden handig zijn voor mensen zonder Nederlandse bankrekening, bijvoorbeeld toeristen, zakenreizigers en jeugd.

Maatschappelijke effecten[bewerken]

In sommige gemeenten (bijvoorbeeld Rotterdam) kon parkeergeld alleen worden betaald met Chipknip en niet meer contant. Dat leverde grote problemen op voor bezoekers aan de stad die niet over een Chipknip beschikten. Uiteindelijk heeft de gemeente Rotterdam ook betalen met creditcards bij een deel van de parkeerautomaten in het centrum en een aantal bijzondere locaties mogelijk gemaakt.

Op 8 juli 2005 heeft de Hoge Raad bepaald dat het gemeenten was toegestaan automaten in gebruik te hebben waarbij alleen betaling per Chipknip mogelijk was.

Ook in de kantines van veel grote bedrijven kon alleen met Chipknip worden betaald.

Chipknip in andere landen[bewerken]

Hoewel Chipknip alleen in Nederland werkte, wordt of werd hetzelfde principe ook gebruikt in het buitenland, onder verschillende namen: Proton (België), Geldkarte (Duitsland), Avant (Finland), Danmønt (Denemarken, eind 2005 opgeheven in verband met gebrek aan succes), MEP (Portugal), Minipay (Italië), Minicash (Luxemburg), Quick (Oostenrijk), Moneo (Frankrijk) en Monedero 4B (Spanje). Chipknip kan niet worden gebruikt in deze systemen.

Externe link[bewerken]