HEMA

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor het monomeer HEMA, zie hydroxyethylmethacrylaat.
HEMA
HEMA
HEMA buitenaanzicht
HEMA buitenaanzicht
Onderdeel van Lion Capital
Oprichting 1926
Hoofdkantoor Amsterdam, Nederland
Producten Woninginrichting
Mode
Etenswaren
Fotoservice
en andere
Omzet 1,15 miljard (2012) [1]
Winst 6,4 miljoen (2012) [1]
Website www.hema.nl
www.hema.be
Portaal  Portaalicoon   Economie
Een HEMA van binnen in Zwolle.
Hoofdkantoor HEMA in Amsterdam-Noord
Distributiecentrum HEMA Lage Weide
HEMA in Leiden

HEMA (voorheen als acroniem van Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam) is een Nederlandse keten van warenhuizen. Er zijn vooral vestigingen in Nederland, maar ook in België, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk, Spanje en sinds juni 2014 Engeland. Het was tot juli 2007 onderdeel van Maxeda (waar ook Vroom & Dreesmann, Praxis en De Bijenkorf onder vielen), maar werd verkocht aan de Britse investeringsmaatschappij Lion Capital. Het warenhuis kenmerkt zich door het aanbod van producten voor dagelijks gebruik en een assortiment dat vrijwel geheel speciaal voor HEMA geproduceerd is. HEMA heeft ongeveer 10.000 medewerkers. Eind 2015 werd het 700e filiaal geopend. Het bedrijf werkt ook samen met franchisenemers.

Geschiedenis[bewerken]

De Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam werd opgericht door Leo Meyer en Arthur Isaac, directeuren-generaal van N.V. Magazijn De Bijenkorf. Op 4 november 1926 opende de eerste vestiging van de H.E.M.A in de Kalverstraat in Amsterdam, een paar dagen later gevolgd door een tweede filiaal in de Oude Hoogstraat.

De H.E.M.A was een stuntwinkel naar voorbeeld van de Woolworth-winkels in Amerika, de zogenaamde 5 en 10ct-stores. Alle spullen waren te koop tegen eenheidsprijzen van 25 en 50 cent. In 1928 werd het prijzenaanbod uitgebreid met bedragen als 10 cent, 75 cent en één gulden. Het verschil tussen de H.E.M.A en andere warenhuizen was verder dat van ieder artikel er slechts één soort was.

De H.E.M.A was een warenhuis voor iedereen. De H.E.M.A was goedkoop, praktisch en had een ruim assortiment. Het personeel bestond vooral uit ongehuwde vrouwen die, in witte bedrijfskleding, zo'n 75 uur per week werkten. Door de lage eenheidsprijzen werd de winkel lange tijd gezien als 'armeluiswinkel'. Rijkere Nederlanders wilden niet in een H.E.M.A worden gezien. De afkorting HEMA werd door hen verbasterd tot 'Hier Eet Men Afval'.

Na 1945 werd de H.E.M.A geschreven als HEMA en het bedrijf liet het systeem met eenheidsprijzen los. In de jaren vijftig werd de HEMA een van de eerste franchiseorganisaties van Nederland. Pas in 1969 zou de psychologische en feitelijke barrière van prijzen boven de 100 gulden worden overschreden. Omdat de kassa's niet op zulke grote bedragen waren ingesteld, moest het personeel aanvankelijk twee bedragen aanslaan: fl. 99,- en het resterende bedrag.

Met circa 250 'aangesloten bedrijven' is HEMA nog altijd een van de grootste franchisegevers in Nederland. Begin jaren negentig opende HEMA de eerste winkels in België, de grote doorbraak daar kwam in 1997, toen er in één keer twintig nieuwe vestigingen, vooral in omgevormde vroegere Sarma-warenhuizen, werden geopend. Inmiddels is HEMA ook gevestigd in Duitsland en in Luxemburg. In Frankrijk werkt HEMA sinds 2006 op kleine schaal samen met Auchan onder de naam Little Extra.[2] Daarnaast opende HEMA in 2009 zijn eerste echte filiaal in Frankrijk in de Parijse voorstad Créteil. Vanaf begin jaren negentig probeert het warenhuis zich te onderscheiden in stijl door middel van eigenzinnig gebruik van kleuren, materialen, vormen en dessins.

Sinds 1985 organiseert HEMA een jaarlijkse ontwerpwedstrijd voor studenten. Het bekendste ontwerp van deze wedstrijden is de fluitketel Le Lapin, de winnaar van 1990 van Nikolaï Carels. Le Lapin wordt sinds 1991 in de HEMA-winkels verkocht.

In 2007 werd HEMA voor ruim € 1,1 miljard verkocht aan de Britse investeringsmaatschappij Lion Capital.[3] Lion Capital is onder andere eigenaar van frisdrankmaker Orangina, lingerieketen La Senza en ontbijtgranenfabrikant Weetabix. In september 2010 werd bekendgemaakt dat de nieuwe eigenaar mogelijkheden onderzoekt om HEMA weer te verkopen, dit heeft echter geen doorgang gevonden.

In 2014 is de HEMA ook gaan uitbreiden naar Spanje en het Verenigd Koninkrijk.

Filialen[bewerken]

In december 2015 opende HEMA de 700e vestiging. De aantallen filialen per land die bekend zijn (juni 2016):

Sinds 2009 zijn er ook kleine vestigingen op treinstations. Eerder al (2008) is HEMA vaak aanwezig op festivals; variërend van horecapunten met de HEMA-rookworsten en hotdogs, tot aan complete campingwinkels waar een aangepast (vaak beperkter) assortiment verkrijgbaar is. Eind 2010 heeft HEMA haar eerste minimarkt geopend. Sinds 2009 heeft HEMA ook kleine vestigingen in dorpen en stadswijken en een online webwinkel.

Rookworst[bewerken]

De verkoop van halve warme rookworsten begon in 1936 in filiaal Nieuwendijk te Amsterdam. De worsten werden tot die tijd alleen koud verkocht. De filiaalhouder had te veel worsten besteld en besloot ze op te warmen en als snack te verkopen aan het winkelend publiek.[5] Andere filialen namen dit initiatief over.

Tijdens een staking bij Unilever in oktober 2007 bleek dat de HEMA-rookworst wordt gemaakt door Unilever te Oss, in dezelfde fabriek waar de Unox-rookworst vandaan komt.

Horeca[bewerken]

Sommige filialen hebben een zelfbedieningsrestaurant waar men een warme maaltijd kan nuttigen. Van de overige filialen heeft een deel een lunchroom waar men kan gaan zitten en wat kan drinken en alleen een lichte maaltijd of een broodje kan nuttigen.

Geschiedenis[bewerken]

Vroeger heette bij de meeste grotere filialen het zelfbedieningsrestaurant de "Wip-In" waar men een uitgebreide warme maaltijd kon nuttigen.[6] Tegenwoordig bestaat die naam niet meer en zijn de zelfbedieningrestaurants van opzet veranderd en minder uitgebreid.

In de kleinere filialen had men alleen een lunchroom, die ook de naam de "Wip-In" had, waar men kon gaan zitten en iets kon drinken en alleen een lichte maaltijd of een broodje kon nuttigen. Deze lunchrooms bestaan nog steeds maar worden nu meestal koffiecorner genoemd.

Notarisservice[bewerken]

HEMA biedt ook een notarisservice. Deze is echter controversieel.[7][8][9]

El HEMA[bewerken]

El-HEMA

Van 24 augustus 2007 tot 6 januari 2008 bestond er ook een Arabische HEMA-variant/parodie, namelijk El HEMA. Het betrof hier een kunstproject van de culturele instelling Mediamatic. Typisch Hollandse producten als de rookworst en de chocoladeletters werden in een aangepaste versie tentoongesteld. De 'echte' HEMA was hier aanvankelijk niet zo blij mee. Het initiatief was gesitueerd onder het tijdelijk Stedelijk Museum te Amsterdam.[10]

Blijkbaar werd de directie op een idee gebracht, want in de jaren 2009-2011 werd tegen het einde van de ramadan een Suikerfeestcollectie aangeboden. Behalve lekkernijen als dadels en Turks fruit waren ook feestelijke tafelkleden, servetten, een thermoskan en serviesgoed met Arabische motieven verkrijgbaar. De belangstelling viel tegen en in 2012 was er geen Suikerfeestaanbod meer in de winkels.[11]

Documentaire[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Het geheim van de HEMA voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 2012 is door regisseur Yan Ting Yuen een documentaire gemaakt over de HEMA, genaamd Het geheim van de HEMA. De documentaire werd op 7 januari 2013 uitgezonden op Nederland 2. Naar aanleiding van de opening van de eerste HEMA-winkel in Londen werd de documentaire op 16 juni 2014 nogmaals uitgezonden op dezelfde zender, door de VPRO.

Zwarte Piet[bewerken]

Op 26 augustus 2014 besloot het bedrijf geen afbeeldingen van Zwarte Piet meer te gebruiken in het sinterklaasassortiment. Dit leidde tot veel verontwaardigde reacties waarop het bedrijf liet weten[12] "We blijven de maatschappelijke discussie volgen en we respecteren de regelgeving die daaruit volgt. Voor 5 december is alles ingekocht en over volgend jaar kunnen we nog geen uitspraken doen." Dit leidde tot een boycot door sommige klanten.[13]

Boeken[bewerken]

  • (nl) Sikkel, M.; Witter, M., Ik mis alleen de HEMA, Bert Bakker, Nederland, 2006. ISBN 9789035130319.
  • (nl) Breedijk, Cisca, Wie Laat Ons Omfietsen Naar De HEMA, Carrera, Nederland, 2011.

Externe links[bewerken]