Europese Commissie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vlag van Europa Europese Commissie
Het 'Berlaymont' in Brussel, waar de EC zetelt
Het 'Berlaymont' in Brussel, waar de EC zetelt
Opgericht 1958
Voorzitter Voorzitter José Manuel Barroso
Hoofdkantoor Berlaymontgebouw in Brussel
Website
Portaal  Portaalicoon   Europese Unie

De Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de Europese Unie. Ze is verantwoordelijk voor het indienen van wetsvoorstellen, het beheren van de EU-begroting, het handhaven van het EU-recht (in samenwerking met het Hof van Justitie), en het vertegenwoordigen van de EU op internationaal niveau.[1]

De voorzitter en de leden van de Commissie worden door de lidstaten benoemd na goedkeuring door het Europees Parlement. De Commissie zetelt in het Berlaymontgebouw in Brussel, dat vaak de de facto hoofdstad van Europa wordt genoemd. De huidige Commissie wordt voorgezeten door José Manuel Barroso.

Geschiedenis[bewerken]

De Europese Commissie is afgeleid van een van de vijf sleutelinstellingen die opgericht zijn in het supranationale Europese Gemeenschapssysteem dankzij het voorstel van Robert Schuman, de Franse Minister van Buitenlandse Zaken, op 9 mei 1950. Ontstaan als de Hoge Autoriteit in de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, onderging de Commissie door de jaren heen meerdere veranderingen in macht en samenstelling onder verscheidene voorzitters, en in drie Gemeenschappen.

Volgende commissies waren in functie sinds 1958:

Tijdvak Commissienaam Aantal leden
1958 - 1962 Commissie-Hallstein I 9
1962 - 1967 Commissie-Hallstein II 9
1967 - 1970 Commissie-Rey 14
1970 - 1972 Commissie-Malfatti 9
1972 - 1973 Commissie-Mansholt 9
1973 - 1977 Commissie-Ortoli 14
1977 - 1981 Commissie-Jenkins 13
1981 - 1985 Commissie-Thorn 17
1985 - 1989 Commissie-Delors I 17
1989 - 1993 Commissie-Delors II 17
1993 - 1995 Commissie-Delors III 17
1995 - 1999 Commissie-Santer 20
1999 - 2004 Commissie-Prodi 20/30
2004 - 2009 Commissie-Barroso I 25/27
2010 - heden Commissie-Barroso II 27/28

Samenstelling[bewerken]

De huidige commissie is de Commissie-Barroso II en bestaat uit 28 leden, elke lidstaat levert één lid.

De voorzitter van de commissie wordt door de Europese Raad, waarin alle lidstaten worden vertegenwoordigd, voorgedragen aan het Europees Parlement. Deze stemt vervolgens voor of tegen het aanstellen van de voorgedragen kandidaat. Na het kiezen van de voorzitter kiest de Europese Raad, waar de voorzitter van de Europese Commissie zelf ook lid van is, de commissieleden om voor te dragen aan het Europees Parlement. Net als bij het kiezen van de voorzitter, stemt het Europees Parlement vervolgens voor of tegen de benoeming van deze kandidaten.[2]

Elke vijf jaar wordt de samenstelling van de Commissie vernieuwd in de zes maanden die op de verkiezing van het Europees Parlement volgen. De laatste keer gebeurde dit in februari 2010. In de tussentijd kan het nieuwe Parlement allereerst het vertrouwen uitspreken in de voorzitter van de Commissie die door de lidstaten is aangewezen, voordat de nieuwe voorzitter in overleg met de regeringen van de lidstaten zijn toekomstige ploeg samenstelt. Vervolgens spreekt het Parlement zich uit over het volledige college tijdens een stemming ter goedkeuring. Nadat de nieuwe Commissie het vertrouwen van het Parlement heeft gekregen, kan zij officieel haar functies op zich nemen.

Taken[bewerken]

De Europese Commissie oefent vier hoofdtaken uit:

  1. zij dient wetsvoorstellen in bij het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie;
  2. zij beheert het communautair beleid en legt dit ten uitvoer;
  3. zij controleert of het Gemeenschapsrecht wordt nageleefd (onder de controle van het Hof van Justitie van de Europese Unie);
  4. zij vormt een belangrijke woordvoerder van de Europese Unie en onderhandelt over, met name, internationale handels- en samenwerkingsovereenkomsten.

De voorstellen van de Commissie hebben vooral betrekking op terreinen die in de verdragen zijn vastgelegd, zoals met name douane, vervoer, industrie, sociaal beleid, landbouw, milieu, energie, regionale ontwikkeling, handelsbetrekkingen of ontwikkelingssamenwerking.

Krachtens het subsidiariteitsbeginsel hebben de initiatieven van de Commissie alleen betrekking op terreinen waarop een initiatief op het niveau van de Europese Unie efficiënter lijkt dan een optreden dat op lokaal, regionaal of nationaal niveau wordt uitgevoerd. Bovendien zijn deze voorstellen erop gericht om de belangen van de Unie en haar burgers te beschermen en dus niet de belangen van landen of specifieke sectoren.

Als een voorstel van de Commissie eenmaal is voorgelegd aan de Raad en het Europees Parlement, werken de drie instellingen samen om tot een bevredigend resultaat te komen. De Raad spreekt zich in het algemeen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen uit over de voorstellen van de Commissie (met eenparigheid van stemmen als de Raad besluit om een voorstel te verwerpen) en de Commissie onderzoekt nauwgezet de amendementen van het Europees Parlement voordat zij eventueel gewijzigde voorstellen indient.

Uitvoerend orgaan[bewerken]

De Commissie is het uitvoerend orgaan van de Europese Unie. Deze functie van de Commissie heeft betrekking op alle terreinen waarop de Unie zeggenschap heeft, maar de rol van de Commissie is met name belangrijk in specifieke sectoren, zoals mededinging (toezicht op kartels en fusies, afschaffing van of controle op discriminerende overheidssteun), landbouw (opstelling van landbouwvoorschriften) of onderzoek en technologische ontwikkeling (bevordering en coördinatie via het communautaire kaderprogramma).

De Commissie is verantwoordelijk voor het beheer van de communautaire begroting onder toezicht van de Europese Rekenkamer. De twee instellingen streven gezamenlijk naar een goed financieel beheer. Op basis van het jaarverslag van de Rekenkamer stemt het Europees Parlement om de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting.

Hoedster van de verdragen[bewerken]

De Commissie ziet erop toe dat de Europese wetgeving juist wordt toegepast in de lidstaten, zodat een klimaat van wederzijds vertrouwen tussen lidstaten, economische actoren en particulieren gehandhaafd blijft.

Zij treft maatregelen in geval van inbreuk op communautaire verplichtingen (bijvoorbeeld tegen een lidstaat die een Europese richtlijn niet toepast).

Als een situatie niet in overeenstemming met de voorschriften is gebracht tijdens een inbreukprocedure, kan de Commissie haar toevlucht nemen tot het Hof van Justitie, dat in laatste instantie ervoor zorgt dat het recht wordt nageleefd met betrekking tot de uitlegging en tenuitvoerlegging van de verdragen. Het arrest van het Hof is bindend voor zowel de lidstaten als de Europese instellingen.

De Commissie ziet er ook op toe dat de mededingingsregels door bedrijven worden nageleefd onder toezicht van het Hof van Justitie.

Woordvoerster op het internationale toneel[bewerken]

De Europese Commissie is een belangrijke woordvoerster van de Europese Unie op het internationale toneel. Zij onderhandelt met name over internationale overeenkomsten die betrekking hebben op het buitenlands gedeelte van het beleid van de Europese Unie.

De overeenkomst van Lomé, waarmee de Europese Unie is verbonden aan ontwikkelingslanden in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen), is daarvan een voorbeeld.

Organisatie van de werkzaamheden[bewerken]

De "Commissie" als politiek orgaan is het college met de 28 leden van de Commissie. Het college wordt bijgestaan door een administratief apparaat dat uit algemene diensten (zoals een secretariaat-generaal, een juridische dienst en een bureau voor de statistiek) en directoraten-generaal (DG's) bestaat. Deze DG's staan elk onder leiding van een directeur-generaal die verantwoording verschuldigd is aan het verantwoordelijk lid van de Commissie.

De Commissie komt gewoonlijk eenmaal per week op woensdag te Brussel bijeen. Tijdens de plenaire vergaderingen van het Parlement vergadert zij in Straatsburg.

Tijdens deze vergaderingen wordt elk punt toegelicht door het lid van de Commissie dat voor het betreffende terrein verantwoordelijk is. Indien nodig nemen de zevenentwintig leden van het college een besluit op basis van gewone meerderheid van stemmen. Een besluit dat eenmaal is aangenomen, maakt integraal deel uit van het beleid van de Commissie en wordt onvoorwaardelijk gesteund door alle leden van de Commissie.

Bij het uitoefenen van haar bevoegdheden wint de Commissie uitgebreid adviezen in, zodat zij kan bepalen welk standpunt parlementaire kringen, nationale overheden, beroepsorganisaties en vakbonden innemen. Voor de meer technische aspecten van wettelijke bepalingen of wetsvoorstellen raadpleegt de Commissie systematisch deskundigen met wie gesprekken plaatsvinden binnen comités of werkgroepen die de Commissie opricht. Voor het aannemen van de vele uitvoeringsmaatregelen wordt de Commissie bijgestaan door comités die uit vertegenwoordigers van de lidstaten bestaan.

Daarnaast werkt de Commissie nauw samen met twee adviesorganen, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, die over allerlei wetsvoorstellen worden geraadpleegd. Tot slot is de Commissie aanwezig bij alle zittingen van het Europees Parlement waar zij wordt verzocht haar beleid toe te lichten en te rechtvaardigen. Verder moet zij regelmatig antwoord geven op mondelinge en schriftelijke vragen die door de leden van het Parlement zijn gesteld.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties