De Slenk (natuurreservaat)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vochtig hooiland met berken in De Slenk

De Slenk is een nieuw ontwikkeld natuurreservaat gelegen op landgoed 't Oostermaet bij Lettele, in de gemeente Deventer in de provincie Overijssel. Het is eigendom van de Stichting IJssellandschap en heeft sinds 1994 de status van beschermd natuurmonument.[1]

Het reservaat is ongeveer acht hectare groot, het ligt langgerekt in een oost-west oriëntatie. Er zijn vrij veel hoogteverschillen. Het deel dat bestaat uit een laagte tussen twee zandruggen stond vroeger in de winter vaak onder water. Eeuwenlang was het ingericht als hooiland met nabeweiding. Rond 1900 stopte dit gebruik waarna het beekdalachtige gebied dichtgroeide met berk, els en vooral Amerikaanse vogelkers.

Ontginning[bewerken]

In het Europees Natuurbeschermingsjaar 1970 zocht de afdeling Deventer van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV), een organisatie wiens leden zich vooral bezighouden met natuurstudie, een object voor praktische natuurbescherming. Hun oog viel op dit onderdeel van het veel grotere landgoed. Begonnen werd met het rooien van de dominante begroeiing van Amerikaanse vogelkers. Nadat de potentiële kwaliteiten van het stukje landgoed duidelijker werden besloot de natuurwerkgroep in overleg met de eigenaar de laagte om te vormen tot beekdalreservaat. Vijfenveertig jaar later bestaat De Slenk uit schrale vochtige weiden van dotterbloemhooiland, een heideveldje, een poel en boomgroepen. Dit is bereikt door stelselmatig verwijderen van opslag van vogelkers, berk en grove den. Stelselmatig weghalen van zaailingen maakte dat deze soorten zich niet opnieuw konden vestigen. Het maai- en afvoerregime dat voor de grazige delen sinds tientallen jaren geldt zorgde voor een sterke verschaling die gunstig is voor de biodiversiteit. Door op de hogere delen van het gebied plaatselijk grond af te plaggen kreeg de heidevegetatatie gelegenheid zich uit te breiden.[2]

Resultaat[bewerken]

Het resultaat is een gebied dat qua flora en fauna dat nog het meeste weg heeft van een uitgestrekte bosweide met witbolgrasland en dotterbloemgrasland. De afwisseling in terreingesteldheid; zand en leem, droog en nat, grasland en struweel met hier en daar een boom, biedt een grote variatie aan leefgebieden voor planten, insecten, zoogdieren en paddenstoelen. Vele soorten kunnen er een geschikte plek vinden. De afwisseling van terreintypen en de overgangen daartussen schiep de voorwaarde voor het bestaan van een soortenrijkdom die zich in loop van de jaren ontwikkeld heeft. In het aanwijzingsbesluit van de minister staat hierover vermeld:[1]

"In het voorjaar en de zomer oogt de bosweide bijzonder fraai door een enorme bloemenpracht. De kleurschakeringen en de kleinschalige afwisseling van grasland, struweel en bosschages vormen een contrast met de vrij monotone bosopstanden, die een groot deel van het beschermd natuurmonument omgrenzen."

Plantensoorten die anno 2017 de aandacht trekken in De Slenk zijn onder meer addertong, grote keverorchis en wateraardbei. Door de aanwezigheid van een populatie van de zeldzame en kwetsbare aardbeivlinder is het reservaat voor deze vlinder landelijk van belang. Bij het enige stukje loofbos voelt de kleine ijsvogelvlinder zich thuis. De levendbarende hagedis wordt met enige regelmaat gezien. Het gebied is verder rijk aan paddenstoelen, een typische soort die in het schrale grasland veel voorkomt is het felrode gewoon vuurzwammetje.

Beheer[bewerken]

Het terreinbeheer is er op gericht de diversiteit die tot ontwikkeling is gekomen in stand te houden. Hoewel het gebied van oudsher grotendeels wordt omgeven door een veekering in de vorm van een houtwal met greppel wordt uit praktische en ecologische redenen niet gekozen voor begrazen. Het jaarlijks maaien van de graslanden wordt met begeleiding van KNNV-mensen uitgevoerd door een aannemer. Om de verdrogingsproblematiek te verminderen is het door het gebied lopende watergangetje gedempt met fijn zand zodat kwel- en hemelwater langer aanwezig blijft.

Het beheermatige handwerk, zoals het verwijderen van opslag van bomen en struiken, wordt uitgevoerd door vrijwilligers. Werkzaamheden van grotere schaal zoals maaien en dergelijke worden steeds meer door gemechaniseerde professionelen overgenomen. Onderzoek naar de natuurontwikkeling is vanaf het ontstaan van het reservaat door vrijwilligers van KNNV-Deventer gedaan. De uitkomsten laten zien of het beheer het gewenste resultaat heeft en dienen als leidraad voor de toekomst.

Toegankelijkheid[bewerken]

Het gebied zelf is niet toegankelijk voor bezoekers, maar een wandeling over het er langs liggende pad geeft een indruk van het geheel. Informatie ter plaatse wordt verstrekt door middel van een opgesteld paneel. Af en toe zijn er excursies door De Slenk.