Die Grünen (Oostenrijk)

Die Grünen - Die Grüne Alternative
Personen
Partijleider	Leonore Gewessler
Zetels
	16 / 183 (2024)
	2 / 20 (2024)
Geschiedenis
Opgericht	1993
Algemene gegevens
Actief in	Oostenrijk
Hoofdkantoor	Lindengasse 40; A-1071 Wenen
Richting	Links tot centrumlinks
Ideologie	Ecologisme, Socialisme, Sociaal-liberalisme
Kleuren	Groen
Jongerenorganisatie	Young Greens
Internationale organisatie	Global Greens
Europese fractie	Groenen/VEA
	Vlag
	www.gruene.at
Portaal	Politiek

Die Grünen (Nederlands: De Groenen) is een politieke partij in Oostenrijk. Met 16 van de 183 zetels in de Nationale Raad vormen Die Grünen qua zetelaantal de vijfde en kleinste partij in het parlement.

Geschiedenis

De partij kwam in 1986 tot stand na een fusie van de conservatieve Vereinte Grüne Österreichs (VGÖ) en de progressieve Alternative Liste Österreichs (ALÖ). De naam die na de fusie werd gekozen was Die Grüne Alternative; in 1993 werd de huidige naam aangenomen. Eerste partijleider was mevr. Freda Meissner-Blau die in 1986 presidentskandidaat was en bij de verkiezingen dat jaar 5,5% van de stemmen kreeg. Gedurende een lange periode was Alexander Van der Bellen partijleider van Die Grünen (1997-2008). Van der Bellen trad vanwege tegenvallende resultaten bij de parlementsverkiezingen in 2008 af. Bij de presidentsverkiezingen van 2016 werd Van der Bellen tot bondspresident van Oostenrijk gekozen; hij was toen echter geen lid meer van Die Grünen, maar werd als partijloze kandidaat gekozen tot president.

Tussen 2008 en 2017 was Eva Glawischnig partijleider. Bij de parlementsverkiezingen van 2008 kreeg de partij 509.936 stemmen (10,43%, 20 zetels), een verlies van één zetel in vergelijking met de parlementsverkiezingen van 2006. Bij de parlementsverkiezingen van 2013 won de partij vier zetels en kwam op 24 zetels uit. Vier jaar later, bij de parlementsverkiezingen van 2017, haalde de partij echter de kiesdrempel van vijf procent niet, waardoor Die Grünen geheel uit het parlement verdwenen. In oktober 2017 werd het partijleiderschap overgedragen aan Werner Kogler.

Na de val van het Kabinet-Kurz I zorgden de verkiezingen van 29 september 2019 voor winst van de conservatieve ÖVP en Die Grünen, waardoor de partij weer terugkeerde in het parlement. Dit keer behaalde de partij 26 zetels en werd daarmee groter dan ooit. Ondanks de ideologische verschillen tussen de twee partijen lukte het vrij snel om een nieuwe regering te vormen. Het was de eerste keer in de Oostenrijkse geschiedenis dat Die Grünen deel gingen uitmaken van de bondsregering. Vanwege de kleuren van de ÖVP (turquoise) en Die Grünen werd de coalitie ook wel aangeduid met de kleurencombinatie turquoise-groen (türkis-grün). Het kabinet trad aan op 7 januari 2020 en was het tweede kabinet onder leiding van Sebastian Kurz. Grünen-partijleider Werner Kogler werd benoemd tot vicekanselier en minister van Kunst en Cultuur. Daarnaast leverde de partij ministers op de departementen Sociale Zaken en Volksgezondheid, Klimaat en Milieu, en Justitie. Het kabinet maakte tweemaal een doorstart: in oktober 2021 als het kabinet-Schallenberg en in december 2021 als het kabinet-Nehammer.

Bij de parlementsverkiezingen van 2024 verloren Die Grünen elf zetels, waarna de partij na vijf jaar regeren weer in de oppositie verdween. In juni 2025 werd Kogler als federaal partijwoordvoerder opgevolgd door Leonore Gewessler.

Standpunten

De volgende standpunten werden door Die Grünen ingenomen in aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2019:

Standpunt
Invoeren van een basisinkomen
Werkweek verkorten naar 30 uur
Verlaging bedrijfsbelasting
Verhoging pensioenleeftijd
Invoeren van algemene studiekosten
Vrouwenquote van 50% voor kandidatenlijsten bij verkiezingen
Vergoeding van abortussen door de verzekering
Werkvergunning voor asielzoekers
Terugsturen van allochtonen die een misdrijf plegen
Partijfinancieringen controleren en eventueel bestraffen
Belasting op radio en televisie afschaffen
Verplichte vaccinatie voor kinderziektes
Invoeren statiegeld op drankverpakkingen
Invoeren CO2-belasting
Bron: wahlkabine.at

Verkiezingsresultaten (1986–heden)

De partij behaalde de volgende resultaten bij de verkiezingen voor de Nationale Raad:

Jaar	Percentage	Zetels	Verschil
1983^a	3,29%	0	NIEUW
1986	4,82%	8	8
1990	4,78%	10	2
1994	7,31%	13	3
1995	4,81%	9	4
1999	7,40%	14	5
2002	9,47%	17	3
2006	11,05%	21	4
2008	10,43%	20	1
2013	12,42%	24	4
2017	3,80%	0	24
2019^b	13,9%	26	26
2024	8,24%	16	10

^a Lijstverbinding VGÖ en ALÖ
^b Na de verkiezingen stapten de Groenen in een regering met de ÖVP (Kabinet-Kurz II)

Europees Parlement

De partij heeft sinds 2024 twee zetels in het Europees Parlement. De twee volksvertegenwoordigers behoren tot de Europese fractie De Groenen/Europese Vrije Alliantie. Voor Nederland zit GroenLinks in de fractie, voor België zijn dat Groen en Ecolo.

Partijleiding

De huidige leider van de partij is Leonore Gewessler. Zij was tussen 2020 en 2025 minister van Klimaat, Energie, Mobiliteit, Innovatie en Technologie in de opvolgende bondsregeringen Kurz II, Schallenberg en Nehammer. Haar plaatsvervangers zijn Alma Zadić en Stefan Kaineder.

Bondsvoorzitters van Die Grünen - Die Grüne Alternative

Afbeelding	Persoon	Periode
	Freda Meissner-Blau (1927-2015)	1986 — 1988
	Johannes Voggenhuber (*1950)	1988 — 1992
	Peter Pilz (*1954)	1992 — 1994
	Madeleine Petrovic (*1956)	1994 — 1996
	Christoph Chorherr (*1960)	1996 — 1997
	Alexander Van der Bellen (*1944)	1997 — 2008
	Eva Glawischnig (*1969)	2008 — 2017
	Ingrid Felipe (*1978)	2017 — 2017
	Werner Kogler (*1961)	2017 — 2025
	Leonore Gewessler (*1977)	sinds 2025

Zie ook

Lena Schilling

Externe link

(de) www.gruene.at

Zie de categorie Die Grünen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.