Dwergvorming

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het skelet van een dwergolifant van Kreta
Een paartje eilandvossen
Laaglandanoa

Dwergvorming is een verschijnsel in de biologie waarbij (een populatie van) een soort in de evolutie kleiner van stuk wordt. Als dit plaats vindt op een eiland of in een ander klein en gesloten ecosysteem (bijvoorbeeld een grot, een oase of een afgelegen vallei) dan noemt men dit meestal eilanddwerggroei (in het Engels: insular dwarfism).

De oorzaken hiervan lopen sterk uiteen, maar hebben allemaal een aantal dingen gemeen: dwergvorming is een aanpassing aan langdurig veranderde omstandigheden in de leefomgeving. Het tegenovergestelde heet reusvorming waarbij een soort juist groter wordt, denk bijvoorbeeld aan reuzenschildpadden. De belangrijkste redenen voor het optreden van (eiland)dwergvorming zijn het verdwijnen van natuurlijke vijanden, bijvoorbeeld op een eiland, waardoor een kleiner lichaam selectief voordeel oplevert, doordat het minder voedsel nodig heeft. Groot zijn heeft als voordeel dat relatief lange afstanden kunnen worden overbrugd, een voordeel dat op kleine eilanden verloren gaat. In warme klimaten kan een kleiner lichaamsformaat bij warmbloedige dieren bovendien een betere warmteregulering opleveren, zodat oververhitting beter te voorkomen is.

Als een soort na verloop van tijd meetbaar kleiner is geworden zijn daar honderden tot duizenden generaties overheen gegaan. Het vindt dus zeer langzaam plaats. Met dwergvorming wordt niet bedoeld:

  • een al dan niet aangeboren groeistoornis waardoor een individu kleiner blijft, bijvoorbeeld progeria.
  • een genetische fout in het DNA die leidt tot groeiachterstand, bijvoorbeeld achondroplasie, bij 'dwergen'.
  • kleinere exemplaren door tekorten als voedsel, vitaminen, hormonen etc.

Het proces heeft in de evolutionaire geschiedenis vele malen plaats gevonden. Bekende voorbeelden zijn onder andere:

Volgens sommige wetenschappers is de Floresmens een dwergvorm van de Homo erectus. [1]


Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. BBC News Study backs 'hobbit' island dwarfism theory. Web. http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-22166736 Bezocht: 17 april 2013