Eemplein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Het Eemplein wordt van het oude stadshart gescheiden door de spoorlijn

Het Eemplein is een plein in de Nederlandse stad Amersfoort, dat gereed is gekomen in 2012. Het doel van de aanleg van het plein was een tweede stadscentrum te creëren ten noorden van de huidige binnenstad. Het Eemplein ligt in het Eemkwartier aan de rivier de Eem, grenzend aan de spoorlijn. Het project is ontwikkeld door Multi Vastgoed B.V.

Geschiedenis[bewerken]

Op de plaats waar het Eemplein is aangelegd bevond zich vroeger industrie. In de noordwesthoek van het gebied, aan de Kleine Koppel, stond een oliemolen - De (Rijzende) Zon -, die werd gebouwd in 1765. De olie die uit zaden werd geperst is een kleine honderd jaar gebruikt om straatlantaarns in de stad op te laten branden. In 1863 werd de molen omgebouwd tot een tras- en cementmolen. In 1871 werd de trasproductie beëindigd. De molen werd verbouwd tot stoomoliemolen. De molen zelf bleef staan, maar verloor rond 1900 door een storm zijn wieken. Tussen 1900 en 1924 werd de olieproductie geheel beëindigd. Het bedrijf produceerde in die tijd ook veevoeder. In 1924 werd Jan Lambertus van Nieuwenhuizen eigenaar van het bedrijf. Hij zette het bedrijf voort als handelsonderneming in veevoeder en meel. In 1940 stortte de molen in. Op de plaats van de molen verrees een 23 meter hoge silo. Deze werd omstreeks 1993 afgebroken.[1]

In 1881 vestigde zich langs de Eem een handel in granen en veevoeders, eigendom van de familie Gerritsen; één van de firmanten was Carel Victor Gerritsen (1850 - 1905). Dit bedrijf zou in 1961 naar het bedrijventerrein Isselt verhuizen. De twee pakhuizen werden door Bronswerk gekocht voor opslag. Nadat Bronswerk was ontmanteld zijn de pakhuizen door verschillende andere bedrijven gebruikt. Ze zijn in 2000 afgebroken.[2]

De industrialisatie in het gebied kwam pas goed op gang na 1900 met de vestiging van de gemeentelijke gasfabriek. Deze werd in 1959 gesloten. De productiehallen werden toen afgebroken, maar de gashouders bleven bestaan. Er werd een nieuw distributiestation op het terrein gebouwd. In 1969 - na de omschakeling op aardgas in 1965 - sloot het bedrijf de deuren. In 1970 was alles gesloopt, op het administratiekantoor na, dat daarna door verschillende bedrijven is gebruikt en uiteindelijk in 1999 is afgebroken.[3]

In 1905 vestigde zich een aannemersbedrijf aan de Eemstraat. Het werd in 1993 afgebroken. In 1923 startte het galvaniseerbedrijf Kamphorst aan de Eemstraat.

Aan het terrein grensde een klein woonbuurtje, 't Sasje, dat in de jaren 70 van de 19e eeuw werd gebouwd. De belangrijkste straat was de Eemstraat. Er waren enkele zijstraten. In 1998 ging het laatste huis van 't Sasje tegen de vlakte.

Nadat de industrie en 't Sasje waren afgebroken, is het gebied gesaneerd en heeft het een aantal jaren braak gelegen.

Bestemmingsplan 'Eemplein'[bewerken]

Het Eemplein met op de voorgrond de rivier de Eem

Op 29 juni 1999 stelde de Amersfoortse gemeenteraad het Coördinatieplan Centraal Stadsgebied Noord vast. Dit plan vormde de basis voor het bestemmingsplan Centraal Stadsgebied Noord, dat op 15 juni 2000 door de gemeenteraad werd vastgesteld. Een onderdeel van het Centraal Stadsgebied Noord vormde het Eemplein. Om dit gebied te ontwikkelen sloten de gemeente en Multi Veste 166 B.V - een volle dochter van Multi Vastgoed B.V. - op 1 maart 2006 een ontwikkelings- en realisatieovereenkomst. Halverwege 2008 “raakte de planontwikkeling in zwaar weer” door veranderde marktontwikkelingen. Daarom werd vervolgens nagedacht over een manier om de planontwikkeling “met behoud van de kwaliteiten, efficiënter, minder risicogevoelig, en (met) betere marktkansen” bij te sturen. Omdat het aldus aangepaste plan niet meer binnen het geldende bestemmingsplan paste, werd er een nieuw bestemmingsplan 'Eemplein' gemaakt. Belangrijk verschil tussen de plannen van 2006 en van 2010 is de vergroting van de oppervlakte detailhandel (van 10.600 naar 13.200 m2), verkleining van de oppervlakte horeca / leisure (van 13.500 naar 9.000 m2) en vermindering van het aantal woningen van 139 naar 114.[4]

In het bestemmingsplan 'Eemplein' is gebruikgemaakt van het “masterplan” dat voor het gebied is gemaakt door de stedenbouwkundige Peter Wilson van bureau Bolles + Wilson. Het Eemplein bestaat uit een groot plein dat aan de westzijde 14 meter breed is en dat zich verbreedt tot 75 meter op de plaats waar het plein aansluit aan de Eem. Het plein is nauw verbonden met de Eem(-haven). Over het brede deel helt het plein, waardoor de gerichtheid op de Eem nog wordt versterkt.

Omdat het Eemplein ontwikkeld is vanuit één concept, onderscheidt het zich sterk van de bestaande pleinen in de binnenstad. Ook is de architectuur grootschaliger.

Onder het Eemplein is een parkeergarage gerealiseerd. In 2006 werd nog gerekend met 850 parkeerplaatsen. In het bestemmingsplan is sprake van 750 plaatsen. Uiteindelijk zijn 625 plaatsen gerealiseerd.[5] De parkeergarage wordt geëxploiteerd door Parkking.[6]

Opvallend is dat in het bestemmingsplan uitgebreid wordt gesproken over het scheppen van voorzieningen voor fietsparkeren. Voorzieningen daarvoor zijn op het gerealiseerde Eemplein niet aanwezig.

Eerste en laatste steen[bewerken]

De bestrating is vervaardigd door Portugese stratenmakers in een speciaal mozaïek.

Op 29 mei 2012 werd de eerste steen van de bestrating van het plein gelegd door de wethouders G. Boeve en P. van den Berg.[7] Op woensdag 3 oktober 2012 heeft de toenmalige wethouder G. Boeve de laatste steen van het plein gelegd.[8]

Het plein is op 31 oktober 2012 feestelijk geopend.[9]

Kunstwerk[bewerken]

Kunstenaar Peter Snel op zijn eigen kunstwerk 'Alles wat ik zie is van mij' op het Eemplein

Op vrijdag 22 april 2016 onthulde wethouder van cultuur Bertien Houwing het Kunstwerk 'Alles wat ik zie is van mij' door kunstenaar Peter Stel. Zittend op de traag voortbewegende bank met de monumentale gedachte, gaat het erom de subjectiviteit van het eigen kijken te ervaren. Zo wordt de bezoeker een actief speler.

Voorzieningen[bewerken]

Het plein heeft een bioscoop - Pathé Amersfoort - met acht zalen. Grote detailhandelsbedrijven zijn een Albert Heijn en een vestiging van Media Markt.

Het Eemplein met het Eemhuis

Het Eemhuis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Eemhuis voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Met de opening van het Eemhuis in 2014 is het Eemplein het culturele hart van Amersfoort. De openbare bibliotheek, het regionaal archief, 'Scholen in de Kunst' en Kunsthal KAdE zijn gehuisvest in dit door Neutelings Riedijk Architecten ontworpen gebouw.

Evenementen[bewerken]

Het podium van The Passion 2016 op het Eemplein

In de winters van 2013 en van 2014 is op het Eemplein het “Winterparadijs” georganiseerd: er was een grote schaatsbaan met horeca-voorziening.[10] In 2016 is de zesde editie van The Passion gehouden op het Eemplein.