Engels wissel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Een heel Engels wissel
Werking van een Engels wissel. De pijlen geven aan dat er op elk moment maar een verbindingsmogelijkheid is. De standen van de vier tongen links worden bepaald door de positie van de pijl rechts en omgekeerd.
Een half Engels wissel, waarbij een van de vier verbindingsmogelijkheden ontbreekt.
Bij een normaal Engels wissel liggen vier van de acht tongen binnen de ruit (blauw).
Bäseler wissel, Engels wissel met buitenliggende tongen (voor hogere snelheden)

Een Engels wissel is een constructie in een spoorbaan om twee wissels te combineren op een plek waar weinig ruimte is.[1] Een Engels wissel is ook te zien als een kruising met de mogelijkheid op het kruisende spoor over te stappen. Dit is zo'n groot voordeel dat men op een spoorwegemplacement maar weinig vaste kruisingen zal aantreffen, maar des te meer Engelse wissels.

Twee (gewone) wissels met de tongen naar elkaar bieden dezelfde mogelijkheden als een Engels wissel, maar dat kost meer ruimte. Een Engels wissel biedt nog het extra voordeel dat in twee richtingen een rechtdoorgaande treinbeweging mogelijk is. Een Engels wissel heeft acht tongen, verdeeld over twee viertallen, waarbij een viertal steeds tegelijk wordt omgezet. Een combinatie van standen van de acht tongen die beide rechtdoorgaande bewegingen zou toelaten komt daardoor niet voor.

Bij een half Engels wissel, dat niet zo vaak voorkomt, is een van de "overstapmogelijkheden" weggelaten.

Snelheid[bewerken]

Het met een hoge snelheid berijden van een Engels wissel is oncomfortabel. Daarom wordt een Engels wissel buiten de stations niet zo vaak gebruikt. Daar is geen ruimtegebrek en men legt liever twee wissels met de tongen naar elkaar. Dat is bijvoorbeeld de situatie bij station Barneveld Noord, waar een enkelsporige lijn samenkomt met een dubbelsporige lijn. Een trein die van Barneveld naar Amersfoort rijdt, moet daardoor een beetje zigzaggen om op het rechter spoor te komen, maar dat wordt minder bezwaarlijk gevonden. Bij Ede-Wageningen ligt echter wel een Engels wissel in doorgaand spoor waar de treinen met 140 km/h dit wissel passeren.

Bäseler wissel[bewerken]

Bij een Engels wissel liggen vier van de acht tongen binnen de ruit in het midden. Bij een variant op het Engels wissel, het Bäseler wissel, liggen de tongen buiten het ruit, waardoor de bogen ruimer zijn en het wissel met hogere snelheden te berijden is, ook bij afbuigende treinbewegingen. Een Bäseler wissel wordt ook wel 'Engels wissel met buitenliggende tongen' genoemd. Dit type wissel wordt niet veel toegepast omdat het complex en kostbaar is.

Modelbouw[bewerken]

Bij liefhebbers van modelspoor werd een Engels wissel vroeger ten onrechte kruiswissel genoemd. Dit is vermoedelijk een verkeerde vertaling van de correcte Duitse naam Kreuzungsweiche, maar het synoniem Engländer is in het Duits ook bekend.