Engels wissel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
foto van een Engels wissel
Een heel Engels wissel
schema van een Engels wissel
Bij een normaal Engels wissel liggen vier van de acht tongen binnen de ruit (blauw).
schema van een Engels wissel
Werking van een Engels wissel. De pijlen geven aan dat er op elk moment maar een verbindingsmogelijkheid is. De standen van de vier tongen links worden bepaald door de positie van de pijl rechts en omgekeerd.
schema van een Engels wissel
Een half Engels wissel, waarbij een van de vier verbindingsmogelijkheden ontbreekt.
foto van een Bäseler wissel
Bäseler wissel, Engels wissel met buitenliggende tongen (voor hogere snelheden)

Een Engels wissel is een constructie in een spoorbaan om twee wissels te combineren op een plek waar weinig ruimte is.[1] Een Engels wissel is ook te zien als een kruising met de mogelijkheid op het kruisende spoor over te stappen. Dit is zo'n groot voordeel dat men op een spoorwegemplacement maar weinig vaste kruisingen zal aantreffen, maar des te meer Engelse wissels.

Twee (gewone) wissels met de tongen naar elkaar bieden dezelfde mogelijkheden als een Engels wissel, maar dat kost meer ruimte. Een Engels wissel biedt nog het extra voordeel dat in twee richtingen een rechtdoorgaande treinbeweging mogelijk is. Een Engels wissel heeft acht tongen, verdeeld over twee viertallen, waarbij een viertal steeds tegelijk wordt omgezet. Een combinatie van standen van de acht tongen die beide rechtdoorgaande bewegingen zou toelaten komt daardoor niet voor.

Bij een half Engels wissel, dat overigens niet zo veel voorkomt, is een van de "overstapmogelijkheden" weggelaten.

Snelheid[bewerken]

In Nederland is de maximumsnelheid waarmee over een Engels wissel in afbuigende stand gereden kan worden 40 km/h. In de doorgaande stand kan met de plaatselijk toegestane snelheid worden gereden.

Met een hoge snelheid over een Engels wissel rijden stelt hoge eisen aan de staat van onderhoud om overmatige slijtage en discomfort te voorkomen. Daarom wordt een Engels wissel buiten de stations niet zo vaak gebruikt. Daar is meer vaak ruimte en legt men liever twee wissels met de tongen naar elkaar. Dat is bijvoorbeeld de situatie bij station Barneveld Noord, waar een enkelsporige lijn samenkomt met een dubbelsporige lijn. Een trein die van Barneveld naar Amersfoort rijdt, moet daardoor een beetje zigzaggen om op het rechter spoor te komen, maar dat wordt minder bezwaarlijk gevonden. Bij Ede-Wageningen ligt wel een Engels wissel in doorgaand spoor waar de treinen met 140 km/h dit wissel passeren.

Bäseler wissel[bewerken]

Bij een Engels wissel liggen vier van de acht tongen binnen de ruit in het midden. Bij een variant op het Engels wissel, het Bäseler wissel, liggen de tongen buiten de ruit, waardoor de bogen ruimer zijn en met hogere snelheden over het wissel gereden kan worden, ook bij afbuigende treinbewegingen. Een Bäseler wissel wordt ook wel 'Engels wissel met buitenliggende tongen' genoemd. Dit type wissel wordt niet veel toegepast omdat het complex en kostbaar is.

Modelbouw[bewerken]

Bij liefhebbers van modelspoor werd een Engels wissel vroeger ten onrechte kruiswissel genoemd. Dit is vermoedelijk een verkeerde vertaling van de correcte Duitse naam Kreuzungsweiche, maar het synoniem Engländer is in het Duits ook bekend.