Geest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Geest (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Geest.

In het algemeen wordt met geest de essentie, het wezenlijke, van iets aangeduid. Het concept dat de dingen niet alleen zijn zoals ze zich aan ons presenteren, maar daarnaast een diepere, wezenlijke kern hebben, is in veel gedachtegoed terug te vinden. In sommige betekenissen is het begrip geest verwant aan het begrip ziel.

Daarnaast wordt het begrip in overdrachtelijke zin gebruikt, zonder dat het door een uitgebreide filosofie onderbouwd wordt, bijvoorbeeld in de betekenis van scheppende, drijvende kracht.

Niet menselijk[bewerken]

Chemie[bewerken]

In de chemie spreekt men van de geest van bepaalde stoffen. Bedoeld wordt daarbij een andere stof die bijvoorbeeld door destilleren of verhitten vrijkomt. Voorbeelden zijn de geest van zout: zoutzuur of de geest van salmiak: ammonia. Het gebruik van het idee van "geest" als verklaringsmodel in deze context gaat waarschijnlijk terug tot de alchemie.

Kracht[bewerken]

De scheppende, bezielende kracht die van buiten af mensen kan inspireren, zie in de christelijke context ook heilige geest.

Een onstoffelijk wezen[bewerken]

Spoken en yūrei zijn voorbeelden van geesten die met veelal moeilijk te doorgronden bedoelingen het leven van mensen beïnvloeden.

Menselijke geest[bewerken]

Dualistische mensbeelden zien de mens als bestaande uit een stoffelijk wezen enerzijds en een geest of ziel anderzijds. Na de dood kan de geest blijven bestaan, in sommige religies met individuele trekken, in andere gaat de geest na de dood op in iets algemeners.

Religieuze opvattingen over de mens[bewerken]

Het mensbeeld van verschillende religies ziet de mens als bestaande uit meer dan een lichaam. Soms worden ook termen verschillend gebruikt, en worden ziel en geest als begrip verwisseld. Daarnaast spelen geesten als onstoffelijke wezens in sommige religies een rol.

Geestenhuis, Indonesië, Tropenmuseum

Animisme[bewerken]

Animistische religies beschouwen geesten als integraal onderdeel van het universum die zich op velerlei wijze kunnen manifesteren. Soms is het mogelijk de geesten te beinvloeden door middel van offers en toewijding en soms kunnen ze om hulp of raad worden gevraagd.

Boeddhisme[bewerken]

In het Boeddhisme heeft de menselijke geest een zeer belangrijke plaats in de leer: het is de geest die bevrijding bereikt, en intentionele handelingen via spraak en lichaam begaat. Bovennatuurlijke wezens als geesten worden petas en ook deva's genoemd. Devas zijn ook onstoffelijk, maar hebben meer de karakteristieken van engelen en goden.

Christendom[bewerken]

In het Christendom wordt de Heilige Geest regelmatig genoemd in de Bijbel: De Heilige Geest is de Derde Persoon van de Ene God, naast de Vader en de Zoon (ook wel: de Triniteit). Ook dat mensen een geest hebben, en dat die zowel kan voortbestaan na de dood als in contact kan treden met God en met andere geesten, komt in het christendom voor. Deze leerstellingen of dogma's worden nader uitgewerkt in de theologie. In bepaalde geestelijke stromingen[bron?] is de Heilige Geest identiek aan de geest van ieder wezen dus ook van ieder mens.

Hindoeïsme[bewerken]

In het hindoeïsme worden geesten wel lichtgevende lichamen ("luminous bodies") genoemd omdat ze slechts twee van de normale vijf elementen zouden hebben (ether en licht). Ze zouden tijdelijk zo'n type lichaam hebben gekregen omdat ze, hoewel spiritueel hoog ontwikkeld, vlak voor hun dood een bepaalde sterke gehechtheid koesterden. Deze "luminous bodies" zouden zich ophouden op eenzame plaatsen en door het helpen van mensen in nood uiteindelijk herboren kunnen worden in een normaal lichaam met vijf elementen. Spoken worden in het hindoeïsme beschouwd als al of niet voor anderen zichtbare creaties van de eigen fantasie.

Jodendom[bewerken]

In het jodendom zijn vier met geest verwante begrippen in gebruik: neshama, ruach, nefesh en guf.

Voorbeelden van overdrachtelijk gebruik[bewerken]

  • In de geest van ...; In de bedoeling van ...
  • Een sterke geest; een sterke persoonlijkheid

Externe link[bewerken]