Lijst van graven van Holland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Graven van Holland)
Ga naar: navigatie, zoeken
Wapen van het Huis Holland
Wapen van de graven van Holland en Henegouwen
Wapen van het huis Wittelsbach
Wapen van het Bourgondische Huis

De volgende graven regeerden over het graafschap Holland, tot ongeveer 1100 graafschap West-Frisia.

Graven van Holland[bewerken]

Floris II was de eerste graaf die zich graaf "van Holland" noemde, daarvoor werden zij 'graaf der Friezen' (comes Fresonum) genoemd.[1]

GRAAF PERIODE Opmerkingen:
885-1299 HUIS HOLLAND (Gerulfingen)
Gerulf ca. 885- ca. 889
Dirk I ca. 916- ca. 928 Zoon van Gerulf.
Dirk II van Holland ca. 970-988 Zoon van Dirk I van Holland.
Arnulf van Gent 988-993 Zoon van Dirk II van Holland.
Dirk III van Holland 993-1039 Zoon van Arnulf van Gent.
- Lutgardis van Luxemburg 993-1005 Regentes en moeder van Dirk III van Holland.
Dirk IV van Holland 1039-1049 Zoon van Dirk III van Holland.
Floris I van Holland 1049-1061 Broer van Dirk IV van Holland.
Dirk V van Holland 1061-1091 Zoon van Floris I van Holland.
- Geertruida van Saksen 1061-1063 Regentes en moeder van Dirk V van Holland.
- Robrecht de Fries 1063-1070 Regent en tweede echtgenoot van Geertruida van Saksen.
Floris II van Holland 1091-1122 Zoon van Dirk V van Holland.
Dirk VI van Holland 1122-1129 Zoon van Floris II van Holland
- Petronilla (Geertruida) van Saksen 1122-1130 Regentes en moeder van Dirk VI van Holland.
Floris de Zwarte 1129-1131 Tweede zoon van Petronilla (Geertruida) van Saksen, graaf na opstand tegen zijn broer Dirk VI van Holland.
Dirk VI van Holland 1131-1157
Floris III van Holland 1157-1190 Zoon van Dirk VI van Holland.
Dirk VII van Holland 1190-1203 Zoon van Floris III van Holland.
Ada van Holland 1203-1213 Dochter van Dirk VII van Holland; alleen in naam gravin.
Willem I van Holland 1203-1222 Broer van Dirk VII van Holland.
Floris IV van Holland 1222-1234 Zoon van Willem I van Holland.
Willem II van Holland 1234-1256 Zoon van Floris IV van Holland; + Rooms koning (1248-1256).
 ? Regent en oom: Willem.
 ? Regent en oom: Otto, bisschop van Utrecht.
Floris V van Holland 1256-1296 Zoon van Willem II van Holland.
 ? Regent en oom: Floris de Voogd.
Jan I van Holland 1296-1299 Zoon van Floris V van Holland.
- Jan van Renesse 1296-1297 Regent van Jan I van Holland.
- Wolfert I van Borselen 1297-1299 Regent van Jan I van Holland.
- Jan II van Avesnes 1299-1299 Regent van Jan I van Holland.
1299-1351 HUIS AVESNES (Henegouwse Huis)
Jan II van Avesnes 1299-1304 Kleinzoon van Floris IV van Holland; + graaf van Henegouwen.
Willem III de Goede 1304-1337 Zoon van Jan II van Avesnes; + graaf van Henegouwen.
Willem IV van Holland 1337-1345 Zoon van Willem III de Goede; + graaf van Henegouwen.
Margaretha van Henegouwen 1345-1354 Zuster van Willem IV van Holland; + gravin van Henegouwen.
1354-1433 HUIS WITTELSBACH (Beierse Huis)
Willem V van Beieren 1349-1358 Zoon van Margaretha van Henegouwen; + graaf van Henegouwen en hertog van Beieren-Straubing.
Albrecht van Beieren 1358-1404 Broer van Willem V van Beieren; + graaf van Henegouwen en hertog van Beieren-Straubing.
Willem VI van Oostervant 1404-1417 Zoon van Albrecht van Beieren; + graaf van Henegouwen en hertog van Beieren-Straubing.
Jacoba van Beieren 1417-1433 Dochter van Willem VI van Oostervant; + gravin van Henegouwen.
1418-1425 Jan III: door keizer Sigismund aangewezen
1428 Jacoba moest (de Zoen van Delft) haar gewesten afdragen aan de Bourgondiërs
1433-1482 HUIS VALOIS (Bourgondische Huis)
Filips de Goede 1433-1467
Karel de Stoute 1467-1477 Zoon van Filips de Goede.
Maria van Bourgondië 1477-1482 Dochter van Karel de Stoute.
1482-1581 HUIS HABSBURG
Filips de Schone 1482-1506 Zoon van Maria van Bourgondië.
- Maximiliaan van Oostenrijk 1482-1494 Regent en vader van Filips de Schone.
Karel V 1506-1555 Zoon van Maximiliaan van Oostenrijk.
- Maximiliaan van Oostenrijk 1506-1515 Regent en grootvader van Karel V.
Filips II van Spanje 1555-1581 Zoon van Karel V; afgezet, zie Plakkaat van Verlatinghe
Filips II van Spanje 1581-1598 de jure,[bron?] na afzetting
Filips III van Spanje 1598-1621 de jure, Zoon van Filips II van Spanje.
Filips IV van Spanje 1621-1648 de jure, Zoon van Filips III van Spanje.
In 1648 erkende Filips IV de Republiek der Verenigde Nederlanden


Als opvolger van de graven PERIODE Opmerkingen:
Staten van Holland en West-Friesland 1581 - 1794 de Staten oefenden feitelijk de grafelijke rechten uit
Na de Bataafse Revolutie in 1795 worden alle feodale rechten afgeschaft

Toelichting[bewerken]

Vraagteken Er wordt getwijfeld aan de feitelijke juistheid van het volgende gedeelte

Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.
Opgegeven reden: Soeverein vorst ? Waarop baseert de tekst zich v.w.b. Anjou en Dudley ? Had dat hun ook tot Graaf van Holland gemaakt ? Zo nee, dan horen zij niet thuis op de pagina Lijst van graven van Holland.
Je kan dan beter stellen dat de titel Graaf van Holland was opgehouden te bestaan, of in onbruik geraakt.
Anders zou je ook kunnen redeneren dat alle Stadhouders van de Republiek en alle Koningen der Nederlanden tevens Graaf van Holland zijn en dus in deze lijst thuis horen.


Na het afzetten van Filips II werd geprobeerd buitenlandse edelen te strikken als heer van Holland c.q. de Nederlanden.

Eerst werd de hertog van Anjou gevraagd soeverein vorst te worden over de Nederlanden. Hiermee zou de functie van graaf als zelfstandig bestuurder in feite vervallen. Al eerder was de graaf hertog en zelfs koning van andere gebieden geweest.

Toen dit mislukte werd Elizabeth I van Engeland gevraagd. Zij stuurde Robert Dudley, graaf van Leicester. Hij werd in sommige plaatsen in Holland binnengehaald als nieuwe graaf, maar niet overal. Ook dit was geen succes.

De Staten-Generaal besloten daarop tijdelijk, en later permanent, de Nederlanden zelf te besturen. Het gevolg hiervan was dat de grafelijke macht uitgeoefend werd door het Hof van Holland of de Raad van Holland. Dit Hof moest formeel gezien het bestuur uitoefenen namens de graaf bij zijn afwezigheid en werd voorgezeten door diens plaatsvervanger ofwel stadhouder. De graaf was nu permanent afwezig. De 'graaf' was nu een college geworden in plaats van een persoon. In het buitenland baarde dit nogal eens opzien, te meer omdat de collegeleden burgers waren en geen edelen.

Opmerkelijk is dat in 1584 er een document is opgesteld om de grafelijke rechten aan prins Willem van Oranje aan te bieden[bron?]. Hij werd echter vlak voor de geplande datum van verheffing vermoord.

Officieel is de functie van graaf afgeschaft met de afschaffing van de heerlijke rechten.[bron?] Dit gebeurde nadat in 1794 de Fransen kwamen om het land te 'bevrijden' van de Pruisen en de stadhouder Willem V van Oranje-Nassau. De Fransen hadden daarmee grote invloed op het tot stand komen van de Bataafse Republiek.

Een unieke collectie portretten van de graven en gravinnen van Holland bevindt zich in de Gravenzaal van het stadhuis van Haarlem. De portretten dateren van rond 1600 en zijn geschilderd op houten panelen.

Zie ook[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Bert Koene, Voor God, graaf en geslacht: de kroniek van de ridders van Assendelft, Uitgeverij Verloren, Hilversum, 2005, p. 44