Hans Bol

Hans Simonszn Bol (Mechelen, 16 december 1534 – Amsterdam, begraven 30 november 1593) was een Vlaams kunstschilder, tekenaar, graveur en textielschilder uit de late renaissance. Hij werd opgeleid door zijn ooms, de schilders Jacob en Jan Bol.

Biografie

Hans Bol werd waarschijnlijk opgeleid door zijn oom. Zijn broers Jacob en Cornelis waren ook kunstschilder. Al op jeugdige leeftijd leerde Bol de techniek om grote werken met waterverf en tempera op doek te schilderen. Deze techniek was een specialiteit van de Mechelse kunstenaars en werd gebruikt voor wanddecoraties, die goedkoper waren dan wandtapijten. Van deze werken, die onderhevig waren aan verval, is weinig bewaard gebleven.

Bol bracht twee jaar door in Heidelberg en werd in 1560 opgenomen in het Mechelse Sint-Lucasgilde. Bruegel schilderde in 1565 een monumentale maandenserie, waarna hij begon aan ontwerpen voor prenten van de Vier Seizoenen. Toen hij in 1569 overleed, waren alleen Lente en Zomer voltooid. Dat de prentuitgever Hieronymus Cock de jonge Bol vroeg om Herfst en Winter te ontwerpen, toont het grote aanzien dat hij rond 1570 al genoot. Bol ergerde zich eraan dat zijn ontwerpen op grote schaal werden gekopieerd en zelfs onder zijn naam werden verkocht. Hij gaf het tapijtschilderen daarom op en koos ervoor om met zeer kleine formaten te werken. Hij wijdde zich aan minutieus ingekleurde tekeningen op perkament. Nadat hij in 1572 met de weduwe Anneke Gotthens was getrouwd, week hij naar Antwerpen uit toen Mechelen datzelfde jaar door Spaanse troepen werd ingenomen. In 1574 werd hij lid van het Antwerpse Sint-Lucasgilde. In 1584 trok hij naar het noorden en kwam in 1586, via Bergen op Zoom, Dordrecht en Delft, in Amsterdam terecht, waar hij zou blijven.

Zijn werk, dat zowel aquarellen als olieverfschilderijen omvat, werd beïnvloed door dat van Pieter Bruegel de Oude en toont verwantschap met Jacob Grimmer en Joachim Patinir. Bol vervaardigde naast landschappen ook Bijbelse en mythologische taferelen en genrestukken. Een uitzonderlijk album met ontwerptekeningen en prenten uit de reeks Emblemata evangelica ad XII signa coelestia wordt in de Koninklijke Bibliotheek van België bewaard.

Tot Bols bekendste leerlingen behoren Jacob Savery en Joris Hoefnagel. Ook Rommert van Beve, Kerstiaen de Keuninck (I) en Bols stiefzoon Frans Boels waren bij hem in de leer.

Grafiek

Externe links

Biografie op de site van het Getty Museum

Bronnen, noten en/of referenties

Hans Bol. RKD — Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. Geraadpleegd op 30 juli 2026
Hans (Simonsz) Bol. Ecartico. Geraadpleegd op 30 juli 2026
Elen, A. (z.j.) Hans Bol. Museum Boijmans Van Beuningen. Geraadpleegd: 31 juli 2026

Zie de categorie Hans Bol van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.