Helmholtznotatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
 { <<
\new Staff { \omit Staff.BarLine \omit Staff.TimeSignature \override Clef.full-size-change = ##t \override Score.SpacingSpanner.spacing-increment = #0.8 \clef bass c,,,1 c,, c, c \clef treble c' c'' c''' c'''' c''''' \undo \omit Staff.BarLine \bar "|." }
\addlyrics \with { \override VerticalAxisGroup.nonstaff-relatedstaff-spacing.padding = #2 \override VerticalAxisGroup.nonstaff-nonstaff-spacing.padding = #2 } { \override LyricText.font-size = #-1 C,, C, C c c' c'' c''' c'''' c'''' }
\addlyrics \with { \override VerticalAxisGroup.nonstaff-nonstaff-spacing.padding = #2 } { \override LyricText.font-size = #-1 \markup { \concat { C \sub 0 } } \markup { \concat { C \sub 1 } } \markup { \concat { C \sub 2 } } \markup { \concat { C \sub 3 } } \markup { \concat { C \sub 4 } } \markup { \concat { C \sub 5 } } \markup { \concat { C \sub 6 } } \markup { \concat { C \sub 7 } } \markup { \concat { C \sub 8 } } }
\addlyrics { \override LyricText.font-size = #-4 \override LyricText.extra-offset = #'(0 . -0.8) subcontra contra groot klein \revert LyricText.extra-offset een- twee- drie- vier- vijf- }
\addlyrics { \repeat unfold 4 { \skip 1 } \override LyricText.font-size = #-4 \override LyricText.extra-offset = #'(0 . 1.3) gestreept gestreept gestreept gestreept gestreept }
\addlyrics { \override LyricText.extra-offset = #'(0 . 3.2) \override LyricText.font-size = #-4 octaaf octaaf octaaf octaaf \override LyricText.extra-offset = #'(0 . 2.5) octaaf octaaf octaaf octaaf octaaf }
>> }
 
De namen van de noot c in negen octaven.[noot 2] Van boven naar beneden:

De Helmholtz­notatie is een schrijfwijze voor de tonen van muziek. Hiermee is het mogelijk om namen van tonen, inclusief hun octaaf, ondubbel­zinnig in lopende tekst te beschrijven. Daarbij is geen notenbalk nodig. De Helmholtz­notatie beschrijft alleen tonen. Er zijn geen aanduidingen voor bijvoorbeeld de duur van tonen en fraseringen. De schrijfwijze is ontwikkeld door de Duitse wetenschapper Hermann von Helmholtz.[1] De Helmholznotatie wordt veel gebruikt in de musicologie.

De schrijfwijze[bewerken | brontekst bewerken]

De notatie werkt met grote en kleine letters (A tot en met H),[noot 1] gecombineerd met komma's en apostrofs ( , ' ) om tonen weer te geven, inclusief het octaaf van de toon. Wijzigingen worden aangegeven met -is -isis, es of -eses voor respectievelijk kruisen, dubbelkruisen, mollen en dubbelmollen. De centrale c is in de Helmholtznotatie c′.

Variaties[bewerken | brontekst bewerken]

Er zijn in de loop van de tijd varianten van de Helmholznotatie ontstaan.

  • De Engelse meervoudige C notatie gebruikt herhaalde C's in plaats van komma's. De wordt dan weergegeven met CC.[2]
  • De Duitse methode vervangt de apostrof door een horizontale streep boven de letter.[2]
  • Komma's en apostrofs kunnen worden weergegeven door hoge of lage cijfers die het aantal aangeven: bijvoorbeeld ,,C of C2 of 2C, c'' of c2.[noot 3]

Andere notatiesystemen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Voetnoten[bewerken | brontekst bewerken]

  1. a b De letter B wordt in Duitsland gebruikt om de Bes aan te geven en de H is dan onze B.
  2. a b Octaven geven hier geen interval aan, maar een bereik. Octaven die een bereik aangeven beginnen altijd met de noot c. De noten in bijvoorbeeld het subcontra octaaf zijn dus, in Helmholznotatie: C,, D,, E,, F,, G,, A,, B,, en H,,.[noot 1]
  3. Maar bijvoorbeeld niet 2c.

Verwijzingen[bewerken | brontekst bewerken]

  1. (de) Von Helmholz, Hermann, Die Lehre von den Tonempfindungen als physiologische Grundlage für die Theorie der Musik. Vieweg & Sohn, Braunschweig, Germany (1863).
  2. a b c (en) Blood, Brian, Helmholtz music theory online: staffs, clefs & pitch notation. Dolmetsch on line (06 juli 2020). Gearchiveerd op 16 april 2008. Geraadpleegd op 6 april 2022.
  3. (en) Schmidt-Jones, Catherine, Octaves and the Major-Minor Tonal System. OpenStax (4 nov. 2013). Gearchiveerd op 19 april 2014. Geraadpleegd op 6 april 2022.