LilyPond

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
GNU LilyPond
LilyPond
Schermafdruk van het schrijven van invoerbestand voor LilyPond
Schermafdruk van het schrijven van invoerbestand voor LilyPond
Ontwikkelaar Han-Wen Nienhuys; Jan Nieuwenhuizen
Recentste versie 2.20.0 
(1 maart 2020)
Laatste bètaversie 2.21.2 
(20 juni 2020)
Status Actief
Besturingssysteem Windows, Linux, macOS en FreeBSD
Geschreven in Scheme, C++, Metafont, PostScript en Python
Categorie Bladmuziek
Licentie GPL 2
Versiebeheer git.savannah.gnu.org
Website (en) LilyPond.org
Portaal  Portaalicoon   Informatica
Vrije software

LilyPond is muzieknotatiesoftware om bladmuziek en MIDI-geluidsbestanden te maken. Lilypond is gericht op het maken van mooie, goed leesbare en goed opgemaakte bladmuziek die uitstraalt alsof het handgegraveerd is.

MuseScore is vrije opensourcesoftware, uitgebracht onder de GNU General Public License. Er zijn versies voor Windows, Linux, FreeBSD en macOS.

Beschrijving[bewerken | brontekst bewerken]

LilyPond gebruikt ASCII-invoerbestanden om muziek te beschrijven en compileert die tot bladmuziek via PostScript naar PDF, PNG of SVG. Ook kan LilyPond MIDI bestanden genereren.

Het maken van de invoerbestanden gebeurt niet in LilyPond. Elk programma dat ASCII-tekstbestanden kan maken is bruikbaar. Het makkelijkst leerbaar en de snelste invoer is te bereiken met programma's met een meer grafische interface en een realtime previewfunctie zoals LilyPondTool, Frescobaldi en Denemo.

Lilypond zelf kent een batch-interface: als het invoerbestand klaar is wordt LyliPond 'uitgevoerd' en 'gecompileert' LilyPond het invoerbestand. Het resultaat is een logbestand waarin de stappen van het compileren worden vastgelegd. Eventuele waarschuwingen en foutmeldingen de LilyPond bij de controle van het invoerbestand genereert worden ook in het logbestand vastgelegd. Als LillyPond geen fouten vindt maakt Lilypond ook printbare bestanden met bladmuziek en MIDI-bestanden, al naar gelang het invoerbestand dat aangeeft.

Voorbeelden van gebruik[bewerken | brontekst bewerken]

  • De Mutopia- en Musipediaprojecten distribueren vrije bladmuziek en maken hiervoor gebruik van het LilyPond-bestandsformaat.
  • WikiTeX, een MediaWiki-interface, ondersteunt het gebruik van LilyPond-notatie in wiki-artikelen.

Integratie in MediaWiki[bewerken | brontekst bewerken]

Lilypond kan in MediaWiki gebruikt worden voor het weergeven van muzieknotatie door middel van de Score-extensie.

Voorbeeld: de notatie

  <score>\relative f' { \time 4/4 \key f \major
  f4 \times 2/3 { f8 f f } f4 c \bar "|" }
  \addlyrics { Lang zul -- len ze le -- ven }</score>

wordt daarmee:

\relative f' { \time 4/4 \key f \major f4 \times 2/3 { f8 f f } f4 c \bar "|" } \addlyrics { Lang zul -- len ze le -- ven }

Voorbeeld[bewerken | brontekst bewerken]

Het onderstaande voorbeeld laat zien hoe de LilyPond-notatie werkt en hoe het gecompileerde resultaat eruitziet.


#!lilypond firebreathers.ly -*- coding: utf-8; -*-
%% Theme to "Fire Breathers", a homebrew NES game perpetually
%% under development.  Composed by Urpo Lankinen.

%% Note: The composer has made this source code available
%% to Wikipedia under the GFDL license.  Other versions outside
%% Wikipedia are typically under CC BY-SA license.

%% This file uses Finnish note names (for example, where
%% Americans use "F#" and "Bb", Finns use "Fis" and "B").
%% Dutch note names are used by default.
\include "suomi.ly"

%% Optional language upgrade helper.
\version "2.6.0"

%% The header block defines the titles and texts.
\header {
    title = "Theme to ``Fire Breathers!''"
    instrument = "For the 2A03 or SID"
    composer = "Urpo Lankinen"
    enteredby = "Urpo Lankinen"
    updatedby = "Jan Nieuwenhuizen"
    date = "June 2005"
}

Melody = \relative c'' {
   \clef treble
   \time 3/4
   \key a \minor

   %% The piece starts with a quarter-note partial bar, "\partial 4"
   %% tells so to LilyPond.
   \partial 4
   a4 | e'4.( d8[ c]) r8 | d4.( c8[ h]) r8 | a2. | e2
   a4 | e'4.( d8[ c]) r8 | d4.( e8[ f]) r8 | e2. | r2
   e4 |  f4.( e8[ d]) r8 | d4.( c8[ h]) r8 | a2. | e2
   a4 | e'4.( d8[ c]) r8 | d4.( c8[ h]) r8 | a2. ~ a2 r4 | \bar "|."
}

%% This is the second voice.
SecondVoice = \relative c {
   \clef bass
   \time 3/4
   \key a \minor

   \partial 4
    r4 | e2.              | d2.             | a2. | e2
    a4 | e'2.             | d2       f4     | e2. | r2.
       |  f2.             | d2.             | a2. | e2
    a4 | e'2.             | d2       h4     | a2. ~ a2 r4 | \bar "|."
}


%% Melodies, lyrics and chords can be assigned to a variable and then
%% be *reused* elsewhere.  Here are three different accompaniment
%% patterns, which are used throughout the accompaniment melody.
AccompA = \relative c { a4 e'8 a, e' a, | }
AccompB = \relative c { g4 d'8 g, d' g, | }
AccompC = \relative c { e,4 h'8 e, h' e, | }

Accompaniment = {
   \clef bass
   \time 3/4
   \key a \minor

   \partial 4
    r4 | \AccompA \AccompB \AccompA \AccompA
        \AccompA \AccompB \AccompA \AccompA
        \AccompC \AccompC \AccompA \AccompA
        \AccompA \AccompB \AccompA | a2 r4 | \bar "|."
}

%% The top level music definition.
<<
  \new Staff \Melody
  \new Staff \Accompaniment
  \new Staff \SecondVoice
>>

Rendered output

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie LilyPond van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.