Hollandia zijspan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Motorrijwiel BMW met Hollandia zijspan, Nederlandse leger, ca. 1938

De Hollandia zijspanfabriek is een historische Nederlandse fabriek van zijspannen, opgericht door de Amsterdamse zijspancoureur Jan Bon.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De spannen werden eerst in Amsterdam geproduceerd in de Jordaan, maar in de Tweede Wereldoorlog verhuisde de firma naar de voormalige katholieke kerk van Oudenrijn bij Utrecht. De kerk werd verbouwd, de zolder werd stoffeerderij en er werd een toonzaal ingericht.

Militaire zijspannen[bewerken | brontekst bewerken]

Tussen 1938 en 1940 heeft de firma J.A. Bon fabrikant van de Hollandia zijspannen een drietal zijspanmodellen ontworpen en geleverd aan het Nederlandse leger, o.a. voor de Regimenten Huzaren Motorrijders (RHM). De ontworpen modellen waren:

  • een materieelzijspan met personenaccommodatie
  • een personenzijspan met materieelaccomodatie
  • een (officiers-)personenzijspan.

Het (officiers-)personenzijspan voldeed niet geheel aan de eisen van het RHM, Cavalerie en Wielrijders en werd later toegewezen aan infanterie eenheden.

Aanvankelijk zijn deze nog geproduceerd in de vestiging te Amsterdam. Door de grote benodigde aantallen vond de fabricage hiervan later gezamenlijk plaats door de firma Bon, Werkspoor te Utrecht en Koninklijke fabriek van rijtuigen en spoorwegen J.J. Beijnen te Haarlem. Bij 1-RHM werden de zijspannen gemonteerd aan een BMW R12. Bij 2-RHM werden deze gemonteerd aan een BSA G14.

Veel van deze militaire zijspannen hebben de Tweede Wereldoorlog niet overleefd. Bij de capitulatie in 1940 is het merendeel van het materieel van 1-RHM op het malieveld in Den Haag in brand gestoken.[1]

Enkele overgebleven militaire zijspannen:

  • een versie materieelzijspan met personenaccommodatie met BSA (museum van het ASK bij 't Harde).
  • een personenzijspan met materieelaccomodatie met BSA staat in het NMM te Soesterberg.
  • een niet correctie versie staat bij het cavalerie museum te Amersfoort.
  • een Personenzijspan met materieelaccomodatie met BMW R12 is in privé bezit na verkoop door de erfgenamen.
  • een (Officiers) Personenzijspan uit de erfenis van J.A. Bon is tevens in prive bezit gekomen

Na de oorlog[bewerken | brontekst bewerken]

Hollandia's ANWB zijspan with Harley Davidson Liberator 750 cc

Tijdens de tweede wereldoorlog is waarschijnlijk veel materiaal van de Hollandia zijspanfabriek verstopt geweest voor de Duitse bezetter.[bron?] Geruchten gaan over het ingemetselde materiaal in de Metaalkathedraal.[bron?] Zo zijn bij de erfgenamen van J.A. Bon enkele militaire zijspannen terecht gekomen.

Na de oorlog leverde de Hollandia Zijspanfabriek duizenden zijspannen voornamelijk aan de ANWB, de rijks- en gemeentepolitie, de marechaussee en aan particulieren.

Met uitzondering van de ANWB-versie hadden de modellen van na de Tweede Wereldoorlog sterke gelijkenissen met de Duitse Steib en het Harley zijspan.

In 1975 is de Zijspanfabriek Hollandia opgehouden te bestaan.