Hotspot (geologie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hotspots op een wereldkaart. 1 - divergente plaatgrens; 2 - transforme plaatgrens; 3 - convergente plaatgrens; 4 - diffuse plaatgrens (orogene gordel); 5 - enkele prominente hotspots.

Een hotspot is een plek op een planeet waar vulkanisme plaatsvindt dat niet gerelateerd is aan plaatbewegingen zoals die in de plaattektoniek gelden.

Het ontstaan van een reeks van vulkanen boven een hotspot

Oorzaak van hotspots[bewerken]

Lange tijd werd verondersteld dat op de plaats van de hotspot een mantelpluim het aardoppervlak bereikt. Zo'n mantelpluim voert magma vanuit de diepe mantel aan, bijna aan de grens tussen de mantel en de kern. De samenstelling van het magma is door partieel smelten anders dan de magma's die men aantreft bij vulkanen langs de tektonische platen. Tegenwoordig is niet iedereen overtuigd van deze theorie. Mogelijks worden hotspots veroorzaakt door een een extensie van de lithosfeer waardoor er een verdunning en dus een zwakke plek ontstaat.

Gevolgen van hotspots[bewerken]

Hotspots op Aarde komen niet noodzakelijk voor aan de randen van de platen. Hotspots zijn het gevolg van de hogere warmtestroom boven plekken waar opwaartse stroming in de mantel plaatsvindt. Doordat de plaat (die zich boven de warmere plek bevindt) beweegt, verplaatst het aardoppervlak zich ten opzichte van de hotspot. Hierdoor kan er zich in de loop der tijd een rij vulkanen ontwikkelen aan het aardoppervlak. De bekendste voorbeelden hiervan zijn:

Hotspots op andere planeten[bewerken]

Hotspots zouden ook op andere planeten voorkomen. Op de planeet Venus zouden hotspots verantwoordelijk zijn voor de meeste vulkanische en tektonische verschijnselen. Erupties van waterdamp op Enceladus, een ijsmaan van Saturnus, zijn het gevolg van een vergelijkbaar proces, waarbij relatief warm water in het binnenste van de maan omhoog stroomt.