IJzer(II)oxide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
IJzer(II)oxide
Structuurformule en molecuulmodel
Sample van ijzer(II)oxide
Sample van ijzer(II)oxide
Kristalstructuur van ijzer(II)oxide
Kristalstructuur van ijzer(II)oxide
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
FeO
IUPAC-naam ijzer(II)oxide
Molmassa 71,844 g/mol
CAS-nummer 1345-25-1
PubChem 14945
Beschrijving zwarte kristallen
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
MAC-waarde 1,5 mg/m³
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Dichtheid 5,745 g/cm³
Smeltpunt 1377 °C
Kookpunt 3414 °C
Goed oplosbaar in zuren
Onoplosbaar in water, basen
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

IJzer(II)oxide (FeO, vroegere naam ferroxide) is een verbinding van het element ijzer met zuurstof, waarbij het ijzerion een oxidatietoestand van +2 (Fe2+) heeft. IJzer(II)oxide is niet stoichiometrisch gebouwd en bestaat uit Fe0,84O tot Fe0,95O, omdat dit entropisch het gunstigst is.[1]

IJzer(II)oxide komt in de natuur voor in minerale vorm genaamd wüstiet.

Voorkomen[bewerken]

IJzer(II)oxide wordt bij de staalbereiding gevormd, waarbij zuurstof in het smeltbad wordt geblazen. De zuurstof vormt met het ijzer FeO, dat als oxidatiemiddel werkt voor de verontreinigingen zoals silicium, mangaan en fosfor:

\mathrm{Si + 2 \; FeO \rightarrow SiO_2 + 2 \; Fe}
\mathrm{Mn + FeO \rightarrow MnO + Fe}
\mathrm{2 \; P + 5 \; FeO \rightarrow P_2O_5 + 5 \; Fe}

Met behulp van calciumoxide (CaO) kunnen deze oxiden uit het gesmolten ijzer verwijderd worden.

Productie[bewerken]

IJzer(II)oxide wordt uit ijzer(III)oxide gevormd met behulp van diwaterstof of koolstofdioxide. Ook door oxidatie van ijzer onder lage zuurstofdruk of met waterdamp bij temperaturen boven de 560 °C kan ijzer(II)oxide geproduceerd worden.[2]

Stoichiometrisch ijzer(II)oxide wordt gevormd door ijzer(II)oxalaat in vacuüm te verhitten tot ongeveer 850 °C en vervolgens snel af te schrikken tot kamertempratuur.[3] Verder kan stoichiometrisch ijzer(II)oxide gevormd worden bij de reactie van Fe1-xO en ijzer bij 770 °C en 50 kbar zuurstofdruk.[2]

Eigenschappen[bewerken]

IJzer(II)oxide is alleen boven de 560 °C stabiel. Bij een lagere temperatuur tot ongeveer 300 °C valt het uiteen in ijzer en ijzer(III)oxide:[3]

\mathrm{4 \; FeO \rightarrow Fe_3O_4 + Fe}

Bij kamertemperatuur is het metastabiel (zwak stabiel).

IJzer(II)oxide is antiferromagnetisch bij een Néeltemperatuur van 198 K.[2]

Toepassingen[bewerken]

IJzer(II)oxide wordt gebruikt als pigment.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Arnold F. Holleman, Nils Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie
  2. a b c Arnold F. Holleman, Nils Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie, 102. Auflage, de Gruyter, Berlin 2007, ISBN 978-3-11-017770-1, S. 1652.
  3. a b Georg Brauer: Handbuch der Präparativen Anorganischen Chemie Band III, Ferdinand Enke Verlag Stuttgart 1981, ISBN 3-432-87823-0