Implantaat

Een implantaat is in de biomedische technologie een voorwerp dat in het lichaam geplaatst wordt. Er zijn veel soorten implantaten en veel redenen waarom deze geplaatst worden:

• mechanische implantaten:
  • esthetiek: bijvoorbeeld borstimplantaten na een borstamputatie
  • bevordering van genezing: bij (meervoudig) gebroken gewrichten en botten kan het nodig zijn de botten te fixeren zodat het de kans krijgt (netjes) te genezen. Dergelijke implantaten kunen gedeeltelijk uitwendig zijn, bijvoorbeeld de constructies om de benen op te rekken van zeer kleine mensen
  • gebitscorrecties: als bij verlies van een tand ook de tandwortel niet meer geschikt is, wordt een tandimplantaat in de kaak aangebracht om daar een kunsttand of kroon aan te bevestigen.
  • toediening van medicijnen: bijvoorbeeld een hormoonimplantaat ter behandeling van prostaatkanker of een hormoonimplantaat ter voorkoming van zwangerschap.
  • overname van lichaamsfuncties: kunstlenzen bij staar of ter correctie van hypermetropie (verziendheid) of myopie (bijziendheid).
  • artificiële hartklep
  • heupimplantaat
  • knie-implantaat

• elektrisch implantaat:
  • cochleair implantaat om de functie van het oor over te nemen bij beschadiging van het middenoor
  • pacemaker om het hartritme te bewaken
  • biosensor
  • implanteerbare cardioverter-defibrillator

Informatie wordt tussen implantaat met processor en een uitwendige uitlezer uitgewisseld via inductieve koppeling; In een elektrische lus wordt door een elektrische stroom een magnetische fluxverandering opgewekt die door een andere lus buiten het lichaam opgevangen wordt en daar opnieuw een elektrische stroom veroorzaakt. Zo worden (gecodeerde) signalen doorgestuurd.

• optisch implantaat:
  • ooglensimplantaat voor implantatie in het oog bij cataract (grijze staar). Er bestaan hiervan ook multifocale en accommodeerbare varianten.

Risico’s

Implantaten zijn niet geheel zonder risico. Van 2013 tot 2018 ontving het Belgisch Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten duizenden rapporten over incidenten met implantaten zoals heupprotheses, pacemakers en hartpompen. Mogelijk ging het om onvolkomen geteste implantaten, die niet bestand bleken tegen langdurig intensief gebruik bij mensen. Sommige patiënten liepen daarbij ernstige complicaties op, met in enkele gevallen zelfs een dodelijke afloop. In tegenstelling tot de Verenigde Staten zijn deze incidentrapporten in de meeste Europese landen echter niet publiek toegankelijk, of slechts gedeeltelijk of enkel op vrijwillige basis. In november 2018 publiceerde het International Consortium of Investigative Journalists in samenwerking met enkele Europese journalisten onder wie Belgische collega’s van Knack, De Tijd en Le Soir een diepgaand onderzoek naar deze incidenten.

Mediabestanden

Zie de categorie Implants (medicine) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Bronnen, noten en/of referenties