In Den Haag daar woont een graaf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Standbeeld naar het liedje 'In Den Haag daar woont een graaf', in 1976 gemaakt door Ivo Coljé, opgesteld naast de Hofvijver in Den Haag.

In Den Haag daar woont een graaf is een bekend kinderliedje.

Oudste vindplaatsen van het liedje[bewerken]

De oudste bron met dit liedje in de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut is de handschriftencollectie van het Bureau van het Nederlandse Volkseigen, die is verzameld rond 1850. Als toelichting wordt gegeven dat het gaat om een kringversje. De Handschriftencollectie van G.J. Boekenoogen, verzameld in de periode 1891-1930, geeft 21 treffers van dit liedje.

Het oudste liedboekje waarin het liedje is afgedrukt, is Nederlandsche baker- en kinderrijmen, verzameld door J. van Vloten (1871; 4e druk 1894).[1]

De melodie van het lied is dezelfde als die van Tussen Keulen en Parijs. De melodie komt grotendeels (met name begin en eind) overeen met de Harlinger Manna. Deze is terug te vinden in de Zangwijzen van Oud-Nederlandse Volksliederen, in het handschrift Maatschappij tot bevordering der Toonkunst van ca. 1730.[2]

Ouderdom van het liedje[bewerken]

Dat de oudste vindplaatsen teruggaan in de negentiende eeuw, wil niet zeggen dat het liedje uit deze periode stamt. Sinds halverwege de negentiende eeuw werden er, onder invloed van de Romantiek, veel volksliedjes verzameld en uitgegeven. Het liedje kan echter ouder zijn en in de mondelinge overlevering lange tijd zijn doorgegeven, voordat het voor het eerst werd opgetekend.

Tekst en muzieknotatie[bewerken]

In de Haag daar woont een graaf, de melodie op tremolo harmonica

Volksliedjes kennen, door hun mondelinge overlevering, vaak vele (regionale en/of tijdgebonden) varianten in zowel tekst als melodie. De huidige tekst van het liedje gaat gewoonlijk als volgt.

Music ClefG.svg Music 34.svg Music 2c1.svgInMusic 4d1.svgDenMusic Bar.svg Music 2e1.svgHaagMusic Staff.svg Music 4f1.svgdaarMusic Bar.svg Music 2g1.svgwoontMusic Staff.svg Music 4g1.svgeenMusic Bar.svg Music 2pg1.svggraafMusic Staff.svg Music Bar.svg Music 2a1.svgenMusic 4g1.svgzijnMusic Bar.svg Music 2f1.svgzoonMusic Staff.svg Music 4e1.svgheetMusic Bar.svg Music 2pd1.svgJan-Music Bar.svg Music 2pc1.svgtjeMusic Bar.svg 

Music ClefG.svg Music 2c1.svgAlsMusic 4d1.svgjeMusic Bar.svg Music 2e1.svgvraagt:Music Staff.svg Music 4f1.svgWaarMusic Staff.svg Music Bar.svg Music 2g1.svgwoontMusic Staff.svg Music 4g1.svgjeMusic Bar.svg Music 2g1.svgpa?Music Staff.svg Music 4g1.svgdanMusic Bar.svg Music 2a1.svgwijstMusic Staff.svg Music 4g1.svghijMusic Bar.svg Music Staff.svg Music 2f1.svgmetMusic Staff.svg Music 4e1.svgzijnMusic Bar.svg Music 2pd1.svghand-Music Bar.svg Music 2pc1.svgjeMusic Bar.svg 

Music ClefG.svg Music 2e1.svgmetMusic Staff.svg Music 4e1.svgzijnMusic Bar.svg Music 4e1.svgvin-Music 4e1.svgger-Music 4e1.svgtjeMusic Bar.svg Music 2f1.svgenMusic 4f1.svgzijnMusic Bar.svg Music 2pf1.svgduim.Music Staff.svg Music Bar.svg Music 2d1.svgOpMusic 4d1.svgzijnMusic Bar.svg Music 2d1.svghoedMusic Staff.svg Music 4d1.svgdraagtMusic Staff.svg Music Bar.svg Music 2g1.svghijMusic 4g1.svgeenMusic Bar.svg Music 2pg1.svgpluimMusic Bar.svg 

Music ClefG.svg Music 2c1.svgAanMusic Staff.svg Music 4d1.svgzijnMusic Bar.svg Music 2e1.svgarmMusic Staff.svg Music 4f1.svgeenMusic Bar.svg Music 2pg1.svgmand-Music Staff.svg Music Bar.svg Music 2pg1.svgje.Music Bar.svg Music 2c2.svgDag,Music Staff.svg Music 4g1.svgmijnMusic Bar.svg Music 2f1.svglie-Music 4e1.svgveMusic Bar.svg Music 2pd1.svgJan-Music Bar.svg Music 2pc1.svgtje.Music End.svg 

Varianten[bewerken]

Het liedboek Nederlandsche Baker- en Kinderrijmen, J. van Vloten (1871), bevat een variant van het liedje. Zowel de slotregels verschillen als de melodie.[3]

In Den Haag, daar woont een graaf,
en zijn zoon hiet Jantje,
als je vraagt: waar woont je pa?
Dan wijst hij met zijn handje,
Eerst met zijn vinger en dan met zijn duim;
Hij heeft een jagersmutsje op
Met een huzarenpluim.

In de vierde gewijzigde druk van het boek van Van Vloten (met melodieën) uit 1894, staat een versie die alleen nog maar op kleine punten afwijkt van de huidige gangbare versie.

Historische achtergrond[bewerken]

Als het liedje over een historische persoon is, dan moet dat Jan I (1284-1299), zoon van graaf Floris V van Holland zijn. Hij is de enige Jan uit het huis van Holland die, als oudste zoon, graaf werd. Het is echter allerminst zeker of hij wordt bedoeld met de Jantje uit het lied. Wellicht gaat het liedje over een jongere zoon of helemaal niet over een historische figuur.

Standbeeld[bewerken]

In 1976 maakte de Haagse kunstenaar Ivo Coljé een standbeeld naar het kinderliedje In Den Haag daar woont een graaf. Het werd een bronzen jongetje met een hoed met een pluim en aan zijn arm een mandje met paddenstoelen. Het werd in 1978 geplaatst op de Lange Vijverberg in Den Haag. Het jongetje wijst met zijn vinger naar het Binnenhof, eertijds de zetel van graven van Holland. Op de sokkel staat "In Den Haag daar woont een graaf en zijn zoon heet Jantje".

Trivia[bewerken]

  • Het is een van de liedjes waarnaar Drs. P verwijst in zijn lied Dodenrit (1974).
  • In 1998 werd ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van Den Haag een serie van vijf munten uitgegeven. Op de voorzijde stond steeds een deel van het versje, op de achterzijde de ooievaar die al sinds de zestiende eeuw voorkomt in het wapen van Den Haag[4].

Externe links[bewerken]

Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina In Den Haag daar woont een graaf op Wikisource