Jamsessie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een jamsessie (uit het Engels) is een min of meer spontane, onvoorbereide vorm van muzikaal samenspel, meestal in het jazzgenre of aanverwante popgenres als hardrock, blues en rock.

Vanuit het Engels betekent jam "opstopping, opeenhoping, verstoring" en session zoveel als "zitting, bijeenkomst". (Vooral uit het woord "jam" kan enige zelfrelativering worden afgeleid; die zelfrelativering was ook van toepassing op het woord "jazz", dat in zijn oorspronkelijke betekenis onder meer "rotzooitje, rommeltje" betekent.) Met de term jamming wordt vaak muzikaal samenspel aangeduid, tijdens het 'jammen' ontstaan vaak creatieve invallen en niet minder vaak nieuw muzikaal materiaal.

Bij jamsessions worden vaak jazzstandards ten gehore gebracht, daar deze tot het algemeen gangbare repertoire van jazzmuzikanten behoren.

Sessiemuzikanten hebben zich erop toegelegd voor jamsessies beschikbaar te zijn.

Twee varianten[bewerken]

Een jamsessie kan twee vormen aannemen: een originele vorm of een vorm waarbij er covers van bestaande liedjes worden gespeeld. Tijdens een originele jamsessie wordt er soms muziek ten gehore gebracht die niet eenvoudig in een bepaald genre is thuis te brengen. Vaak worden er op georganiseerde jamsessies echter bestaande nummers gespeeld, zodat de muzikanten, zangers en zangeressen weten waar ze aan toe zijn. Dit is voor het aanwezige publiek ook prettig omdat ze de nummers herkennen en kunnen meezingen. De originele jamsessies vereisen meer lef van de muzikanten omdat nummers alle kanten op kunnen gaan. Het vereist daardoor ook meer van de luisteraars die getuige zijn van hoe de muziek zich spontaan ontwikkelt. Het gevaar van jamsessies is dat muzikanten elkaar niet de ruimte geven en tegelijkertijd soleren, oftewel dat alle muzikanten tegelijk op de voorgrond willen treden en er daardoor een kakofonie van geluid ontstaat. Een originele jamsessie kan leiden tot muziek die niemand ooit had kunnen verzinnen of componeren en leidt dus ook vaak tot nieuwe nummers. Ook bestaan er bands die zich geheel toeleggen op het spelen van originele jams.

Geschiedenis van de jamsessie in de jazz[bewerken]

De uitdrukking "jam session" kwam tot stand in de jaren 1920 in Amerika, toen blanke en donkere muzikanten samenkwamen na hun betaalde optredens en jazz speelden die zij niet in de "Paul Whiteman" stijl bands speelden. Toen Bing Crosby deze sessies bijwoonde, zeiden de muzikanten over hem: "he is Jammin' the beat", omdat hij op de eerste en de derde tel mee klapte. Dus werden deze sessies bekend als "jam sessions".[1]

De New Yorkse scene tijdens de Tweede Wereldoorlog was beroemd om zijn after-hours (na middernacht) jamsessies. Een van de meest beroemde was de regelmatige after-hours jam op de Minton's Playhouse in New York City, dat plaats vond in de jaren 1940 en de vroege jaren 1950. De jamsessies op de Minton waren een vruchtbare ontmoetingsplaats en proving ground (plaats om jezelf te bewijzen) voor zowel gevestigde solisten zoals Ben Webster en Lester Young en de jongere jazzmusici die snel belangrijke exponenten van de bebop-beweging zouden worden, met inbegrip van Thelonious Monk (de huispianist van Minton), saxofonist Charlie Parker en trompettist Dizzy Gillespie. De Minton jam had concurrerende wedstrijden, waarin solisten met de huisband meespeelden en probeerden om elkaar te en overtreffen in improvisatorische vaardigheden.[2]

Jammen in de rockmuziek[bewerken]

Toen de instrumentele vaardigheid van pop- en rockmuzikanten verbeterden in de jaren 1960 en begin 1970, werd het op het podium jammen — vrije improvisatie — ook een vast onderdeel van rockmuziek; bands als Pink Floyd, Cream, The Jimi Hendrix Experience, Deep Purple, The Who, Grateful Dead, AC/DC, Led Zeppelin, Santana, King Crimson en de Allman Brothers Band speelden geïmproviseerde nummers die ergens tussen de 10 en 20 minuten konden duren. Deze nummers duurden vaak korter op de opgenomen versie.

Enkele opvallende opgenomen jam en jam-geïnspireerde optredens in het rock idioom zijn:

  • Led Zeppelin liveshows bevatte bijna altijd uitgebreide, geïmproviseerde solo's en lange instrumentale secties.
  • De bonus-CD van de 20ste verjaardag van het album Layla and Other Assorted Love Songs door Eric Claptons band in het begin van de jaren 70 band: Derek & The Dominos bevat een aantal lang geïmproviseerde jams tussen leden van de groep en andere musici, zoals The Allman Brothers Band na de historische eerste ontmoeting tussen de twee groepen eerder die dag. Als gevolg van deze jam, werd gitarist Duane Allman uitgenodigd om toe te treden tot de Dominos na slechts drie nummers, en hij leverde een belangrijke bijdrage aan de resulterende LP.
  • De soundtrack voor Tonite Let's All Make Love in London laat twee geïmproviseerde jams horen met een adellijke titel "Interstellar Overdrive" en "Nick's Boogie" van de vroege Pink Floyd. Dit laatste is een volledige improvisatie rond het ritme van de drums gespeeld door drummer Nick Mason.
  • In de afscheidsconcerten onder leiding van The Band in 1976 werden twee late night jam sessies opgenomen met Neil Young, Ronnie Wood, Eric Clapton, Ringo Starr en anderen samen met leden van The Band. Deze voorstellingen werden niet opgenomen in de film of de originele opnamen van het concert. Ze werden voor het eerst officieel vrijgegeven als onderdeel van een 2002 verzamelbox.
  • De derde cd van George Harrison op zijn soloalbum All Things Must Pass uit 1970, getiteld Apple Jam, beschikt over een verscheidenheid aan nummers door sessie muzikanten die hebben bijgedragen aan de lp.
  • "Sister Ray", "Sommige Kinda Love" en "Mistig Notion" van The Velvet Underground hadden uitgebreide liveversies.
  • Het nummer "Three minutes Warning" van uit het album Liquid Tension Experiment van de band Liquid Tension Experiment was een 28 minuten lange geïmproviseerde jam, het resultaat was zo onverwachts vloeiend dat de leden besloten om het uit te brengen.
  • "Voodoo Chile", een nummer dat verscheen op Jimi Hendrix's album Electric Ladyland, die de basis zou blijken te zijn voor een van zijn bekendste nummers Voodoo Child (Slight Return) - is een stuk van een 15 minuten lange bluesrock met verschillende geïmproviseerde secties.
  • Ex-Red Hot Chili Peppers gitarist John Frusciante, de bassist van Fugazi Joe Lally en de Red Hot Chili Peppers gitarist Josh Klinghoffer vormde een kort project met de naam Ataxie, waarmee ze twee albums uitbrachten; Automatic writing en AW II; met lange tracks grotendeels gebaseerd rond geïmproviseerde gitaarpartijen tegen een stabiele, onveranderlijke bassline en drum beat.
  • Het nummer "How Can You Do It Alone" van The Who van het album Face Dances begon als een podiumjam tijdens optredens op hun tour in de Verenigde Staten in December 1979. In deze voorstellingen, Pete Townshend, de leadzanger, improviseerde steeds opnieuw zijn teksten. Bovendien werd Townshends sololied "Dance It Away" geborden uit kortere jams op deze dezelfde tour.
  • Tijdens de AC/DC's live-act, werden verschillende nummers uitgebreid tot jams van 10-25 minuten, soms met inbegrip van een strip tease door gitarist Angus Young. Nummers waarin vaak werd gejamd zijn "Let There Be Rock", "Bad Boy Boogie", en "Jack."
  • Tijdens live concert van The Eagles voor hun Hotel California Tour in 1977, jamden ze de intro van het nummer Witchy Woman, waardoor de oorspronkelijke lengte werd overschreden tot bijna 10 minuten.

Jam bands[bewerken]

Hoewel de Grateful Dead vaak genoemd worden als eerste jam band, nam Cream al lange improvisaties in hun liedjes op sinds 1967. Nochtans, The Grateful Dead maakte de 'jam band' tot een genre op zichzelf. Meer recente bands die in hun voetsporen traden zijn Phish, Moe., Umphreys Mcgee, en Widespread Panic, die allemaal verlengde improvisatorische sessies spelen. Andere bands, zoals de Red Hot Chili Peppers voeren ook regelmatig live jam sessies uit. De progressieve rock band Coheed and Cambria eindigen vaak shows met een jamsessie tijdens hun liedje "The Final Cut" met verschillende instrumenten.