Jan Greshoff
| Jan Greshoff | ||||
|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||
Jan Greshoff (1920) | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboortedatum | 15 december 1888[1][2][3][4][5] | |||
| Geboorteplaats | Zuid-Holland | |||
| Overlijdensdatum | 19 maart 1971[1][2][3][4][5] | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | schrijver,[6] journalist,[6] literatuurcriticus, dichter[6] | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Prijzen en onderscheidingen | Constantijn Huygens-prijs (1967),[7][8] Zilveren Anjer (1964), Prijs van Amsterdam (1927) | |||
| Dbnl-profiel | ||||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Jan Greshoff (Nieuw-Helvoet, 15 december 1888 – Kaapstad, 19 maart 1971) was een Nederlandse journalist en schrijver die vooral bekend werd als dichter en criticus.
Leven en werk
[bewerken | brontekst bewerken]Greshoff was vanaf 1908 werkzaam als journalist, onder andere bij het Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage en voor weekblad De Hofstad. Vanaf 1916 werkte hij op de kunstredactie van De Telegraaf. Van 1920 tot 1923 was hij hoofdredacteur van de Nieuwe Arnhemsche Courant. Daarna ging hij aan de slag als freelancer. In zijn jonge jaren maakte hij veel buitenlandse reizen, voornamelijk in Europa en Noord-Afrika, waar hij contacten legde met kunstenaars, schrijvers en uitgevers, zoals Emile Verhaeren en Gaston Gallimard. Van 1927 tot 1939 verbleef hij in Brussel, als cultureel correspondent van de Nieuwe Rotterdamsche Courant en Het Vaderland. Als medewerker was hij ook betrokken bij het tijdschrift Forum. In 1936 was hij een van de oprichters van het Comité van Waakzaamheid, dat waarschuwde voor het nationaalsocialisme.
Het literaire debuut van Greshoff was Lumen, een bundel verzen gebaseerd op een balletscenario. Er zouden nog vele bundels volgen, waaronder Aardsch en Hemelsch (1926) en Ikaros bekeerd (1938). Zijn bekendste gedicht is "Liefdesverklaring".
In het boek Afscheid van Europa (1969) blikt Greshoff terug op zijn (literaire) leven en haalt hij herinneringen op aan veel bekende vrienden, onder wie Adriaan Roland Holst, J.C. Bloem en J. Slauerhoff. De roman Kaas van Willem Elsschot is opgedragen aan Greshoff. Greshoff komt voor onder de naam ‘Graaflant' in de roman Het land van herkomst van de schrijver E. du Perron, met wie hij eind 1927 in Brussel bevriend raakte.
De meeste boeken van Jan Greshoff werden uitgegeven door A.A.M. Stols. De uitvoerige correspondentie tussen Greshoff en Stols werd in 1990 uitgegeven door het Nederlands Letterkundig Museum.
Greshoff woonde geruime tijd in België en in Kaapstad, Zuid-Afrika, waar hij woonde in zijn woning 'Huis De Grashof', Quarry Hill-weg, Tamboerskloof. Hij stierf te Kaapstad op 82-jarige leeftijd.
Persoonlijk leven
[bewerken | brontekst bewerken]Greshoff trouwde op 28-jarige leeftijd, op 14-02-1917 te Den Haag, met Agatha Christina Brunt ('Aty', 1887-1987, dochter van een boekhandelaar). Daarmee werd hij de zwager van typograaf Jan van Krimpen, die getrouwd was met Aty's zuster Nini Brunt. Het echtpaar Greshoff kreeg twee zonen, Jan jr. en Kees. Jan van Krimpen zou meerdere malen de typografie uitvoeren van Greshoffs boeken.
Bibliografie (niet volledig)
[bewerken | brontekst bewerken]- 1909 - Aan den verlaten vijver (Digitale versie)
- 1910 - Door mijn open venster...
- 1910 - De ontdekking van Algerië voor de Nederlandsche kunst. Een beschouwing over vijftien Algerijnsche etsen
- 1910 - Edelsmid (over G.H. Lantman)
- 1911 - Het gefoelied glas. Persoons- en boekbeschrijvingen (digitale versie)
- 1915 - À la gloire de la Belgique. Anthologie de la littérature belge (Digitale versie)
- 1917 - Nieuwe gedichten. Bloemlezing (Digitale versie)
- 1918 - Latijnsche lente. Opstellen en aanteekeningen (Digitale versie)
- 1921 - Inleiding tot Claudel's Maria Boodschap (Digitale versie)
- 1921 - Aanteekeningen over Russische kunstnijverheid (Digitale versie)
- 1921 - Charles Baudelaire. 1821-21 April-1921 (Digitale versie)
- 1921 - Pierre Benoit, of Over het gevaar van den roem (Digitale versie)
- 1921 - Jean Moréas, gestorven 10 juni 1910 (Digitale versie)
- 1921 - Louis Codet (Digitale versie)
- 1921 - Over een roman van Anatole France] (= pseud. van Jacques Anatole François Thibault (Digitale versie)
- 1921 - Treub. 7 Sept 1921 (Digitale versie)
- 1921 - Alfred Douglas en Oscar Wilde (Digitale versie)
- 1921 - Politieke momenten (Digitale versie)
- 1921 - Napoleon en dezen tijd (Digitale versie)
- 1923 - Lionel Des Rieux. 1870-1915
- 1924 - De ceder. Gedichten (Digitale versie)
- 1924 - Mengelstoffen op het gebied der Fransche Letterkunde (Digitale versie)
- 1925 - Dichters in het koffyhuis] (onder pseudoniem van Otto P. Reys) (Digitale versie)
- 1925 - Sparsa. Enkele gedichten
- 1925 - Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde] (met J. de Vries) (Digitale versie)
- 1925 La lyre française de l'école romane à la nouvelle pléiade. Anthologie
- 1925 - Vonken van het vuur. Kleine gedichten (Digitale versie)
- 1926 - "Une saison en enfer". Herinneringen aan een toneelwinter
- 1926 - Úren (Digitale versie)
- 1926 - Anch'io. Enkele gedichten (Digitale versie)
- 1926 - Keurdicht (1907-1927) (Digitale versie)
- 1926 - Het voorbeeld van Christiaan Rudolph de Wet (Digitale versie)
- 1926 - Aardsch en hemelsch(Digitale versie)
- 1926 - Zeven gedichten
- 1926 - Oud zeer. Eerste gedichten (Digitale versie)
- 1927 - De Wieken van den Molen (Digitale versie)
- 1927 - De vaders (Digitale versie)
- 1928 - Lyriek (Digitale versie)
- 1928 - Confetti
- 1929 - Bij feestelijke gelegenheden
- 1929 - Over den omgang met boeken
- 1930 - Currente calamo(Digitale versie)
- 1931 - Spijkers met koppen
- 1932 - Janus Bifrons. Een debat in sonnetten
- 1932 - Mirliton. Gedichten
- 1932 - Voetzoekers
- 1933 - Pro domo. Gedichten
- 1933 - Lyriek III-IV (Digitale versie)
- ca. 1933 - Jozef Cantré, houtsnijder (Digitale versie)
- 1934 - Arthur van Schendel. Aanteekeningen over "Jan Compagnie" en "De waterman"
- 1934 - Gedichten 1907-1934
- 1936 - Critische vlugschriften (Digitale versie)
- 1936 - Gedichten, 1907-1936(Digitale versie)
- 1936 - Rebuten (Digitale versie)
- 1938 - In alle ernst (Digitale versie)
- 1938 - Te grabbel. Zeven korte beschouwingen
- 1939 - Op de valreep (variaties op Vaarwel)(Digitale versie)
- 1939 - Steenen voor brood
- 1941 - Rariteiten (Digitale versie)
- 1941 - Fabrieksgeheimen
- 1943 - 1943 (bijdrage) (Digitale versie)
- 1943 - Muze, mijn vriendin
- 1944 - Catrijntje Afrika (Digitale versie)
- 1944 - Het spel der spelen. Causerieën over het boek
- 1944 - Het spel der spelen
- 1945 - Voor volwassenen. Aphorismen
- 1948 - Mijn vriend Coster. Ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de schrijver. 1888-1948 (Digitale versie)
- 1948-1950 - verzameld werk
- 1: Gedichten
- 2: Legkaart (Digitale versie)
- 3:: Zwanen pesten (Digitale versie)
- 4: Grensgebied
- 5: Het boek der vriendschap
- 1955 - Marnix Gijsen (met René Goris)
- 1956 - Volière
- 1956-1958 - De laatste dingen
- 1957 - Bric à brac
- 1958 - Menagerie
- 1958 - Nachtschade (aforismen)
- 1958 - Pluis en niet pluis
- 1964 - Wachten op Charon
- 1967 - Verzamelde gedichten 1907-1967
- 1968 - Wind wind
- 1969 - Afscheid van Europa (autobiografie)
Prijzen
[bewerken | brontekst bewerken]- 1927 - Prijs van Amsterdam
- 1966 - Constantijn Huygens-prijs
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Annemiek Recourt, Moralist van de ontrouw - Jan Greshoff (1888-1971), Amsterdam : Van Oorschot, 2018, 863 blz., ISBN 978-90-282-8231-5
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
- Biografie van Jan Greshoff door Pierre H. Dubois in het Biografisch Woordenboek van Nederland (BWN), 12-11-2013
- 1 2 BnF-normbestand; geraadpleegd op: 10 oktober 2015; BnF-identificatiecode: 12033979j.
- 1 2 "Jan Greshoff"; RKDartists; RKDartists-identificatiecode: 203997.
- 1 2 "Jan Greshoff"; Biografisch Portaal; Biografisch Portaal-identificatiecode: 56793052.
- 1 2 SNAC; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Jan Greshoff; SNAC-identificatiecode: w6qc4j6z.
- 1 2 Brockhaus-encyclopedie; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Jan Greshoff; Brockhaus-encyclopedie-identificatiecode: greshoff-jan.
- 1 2 3 RKDartists; geraadpleegd op: 11 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 203997.
- ↑ Jan Greshoff - Constantijn Huygens-prijs. Geraadpleegd op 18 maart 2021.
- ↑ "Constantijn Huygens-prijs"; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Jan Greshoff.
