Jim van Os

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Johannes Jacobus (Jim) van Os (Utrecht, 1960) is een Nederlandse hoogleraar in de psychiatrie, meer specifiek in de psychiatrische epidemiologie en de publieke GGZ. Hij is voorzitter van de Divisie Hersenen van het Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Van Os is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW),[1] wordt door collega's een 'toppsychiater' genoemd.[2] en komt voor op de Thomson-Reuter Web of Science list van 'the world’s most influential scientific minds of our time' (2014-2016).[3]

Van Os kreeg onder meer bekendheid door zijn voorstel in Lancet en Nature om schizo-labels in de psychiatrie (schizofrenie, schizo-affectief, schizophreniform, etc.) te vervangen door een, volgens hem, wetenschappelijker en patiënt-vriendelijker brede syndromale diagnose [4].

Leven en werk[bewerken]

Jim van Os studeerde geneeskunde in Amsterdam tussen 1978 en 1984 en transculturele psychiatrie in Jakarta en Casablanca tussen 1985 en 1986. Vervolgens ook psychiatrie te Bordeaux en Londen tussen 1987 en 1991. Daarna studeerde hij epidemiologie aan de London School of Hygiene and Tropical Medicine (1991-1994). Hij is hoogleraar Psychiatrische Epidemiologie en Publieke GGZ en voorzitter van de Divisie Hersenen van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Hij is tevens gasthoogleraar aan het Institute of Psychiatry van het King's College te Londen, waar hij in 2016 werd benoemd tot King's College Fellow.

In 2009 stelde van Os voor om schizo-labels af te schaffen wegens gebrekkige wetenschappelijke onderbouwing en het risico van de 'fundamental attribution error' of 'attributie fout' - het fenomeen dat psychiaters en psychologen de patiënt niet meer als persoon kunnen zien vanwege pseudo-wetenschappelijke preconcepties die besloten liggen in het label [5]. Hij stelde een ander, breed en syndromaal ziektebegrip voor dat uitnodigt tot verdere persoonlijke diagnose in plaats van pseudo-wetenschappelijke stereotypering. In 2014 legde hij een en ander uit in een TED-talk: "Connecting to Madness".[6]

Van 2010-2015 was hij coördinator van EU-GEI, een FP7-grant van 12 miljoen euro van de Europese Unie om gen-omgevingsinteracties te identificeren die betrokken zijn bij psychotische stoornissen.[7]

In 2015 publiceerde Van Os, samen met Wilma Boevink (onderzoeker van het Trimbos-instituut) en anderen een artikel in NRC-Handelsblad waarin zij opriepen om de schizo-labels uit DSM en ICD te verwijderen en te vervangen door meer wetenschappelijke en patiënt-vriendelijke brede syndromale begrippen[8]. Een week later publiceerden zijn collega's Rene Kahn, Iris Sommer and Damiaan Denys een tegenartikel waarin zij Van Os, Boevink en hun collega's labelden als vertegenwoordigers van de 'antipsychiatrie' uit de jaren '70 [9]. Naar aanleiding van dit debat publiceerde de psychiater en filosoof Alan Ralston de analyse: 'the attack of the 50-ft antipsychiatrist'[10]

Eind 2015 startte Van Os, samen met Philippe Delespaul, Wilma Boevink, Michael Milo en Frank Schalken de breed gesteunde beweging 'De Nieuwe GGZ' waarvan de normaliserende multideskundige zelfhulp- en behandelwebsite 'PsychoseNet' een onderdeel is, met momenteel 75.000 bezoekers per maand.[11]

Publicaties[bewerken]

  • Van Os, J. (2014) De DSM-5 voorbij! Persoonlijke diagnostiek in een nieuwe GGZ, Diagnosis Uitgevers, Leusden.
  • Van Os, J. & Kapur, S. (2009) 'Schizophrenia'; Lancet, 374, 635-645.
  • Van Os J, Kenis G, Rutten BP. The environment and schizophrenia. Nature. 2010;468(7321):203-212.
  • McGorry P, van Os J. Redeeming diagnosis in psychiatry. Timing versus specificity. Lancet. 2013;381:343-345.
  • Van Os, J. (2009) 'Salience syndrome' replaces 'schizophrenia' in DSM-5 and ICD-11: psychiatry's evidence-based entry into the 21st century? Acta Psychiatrica Scandinavica, 120, 363-372.
  • Tamminga, C., Sirovatka, P., Regier, D.A. & Van Os, J. (2010) Deconstructing Psychosis. Refining the Research Agenda for DSM-5 (Arlington, Virginia, American Psychiatric Association).

Externe links[bewerken]