Johan Bax van Herenthals

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Civetkat

Johan Bax van Herenthals (?, 1637 – 29 juni 1678, Kaapstad), ook geschreven als Joan Bax, en van Herentals, was vanaf maart 1676 gouverneur van Kaap de Goede Hoop na interim gouverneur IJsbrand Godske.[1] Vooral de veeteelt bloeide op onder zijn bewind.[2] Onder hem kwam ook de botanie en de etnobotanie tot ontwikkeling. Hij verklaarde twee keer de oorlog aan de Hottentotten.

Biografie[bewerken]

Johan Bax was mogelijk een kleinzoon van Joan Bax, gouverneur van Heusden en Muiden. Zijn vader Willem Maurits, ritmeester in het Staatse leger onder Willem Ripperda, trouwde in 1630 in Deventer met Jeanette Hoefijser.[3] In 1631 woonde hij in Amsterdam; volgens François Valentijn werd Joan Bacx in 1637 in 's-Hertogenbosch geboren.

Het is waarschijnlijk dat Bax in 1656 in dienst trad bij de VOC. Het jaar daarop kwam hij in Batavia aan, samen met Hendrik van Rheede en Isaac de l'Ostal de Saint-Martin. In 1663 was hij betrokken bij de aanval op de Malabarkust onder Rijckloff van Goens; in 1667 verbleef hij in Cochin.

In 1669 is Joan Bax op 32-jarige leeftijd met Aletta Hinloopen (1649-1680), de dochter van die Jacob Fransz. Hinlopen getrouwd in Batavia.[4] Daardoor werd Joan Huydecoper van Maarsseveen (junior) zijn oom.

Bax heeft in Colombo of Galle dienst gedaan als opvolger van Van Rheede. Daar kregen hij en Aletta 'n dochter, die binnen een jaar stierf.[5] Hij stuurde zijn oom een mango, een acacia, kokosnoten, civetkatten, en een Negombo duivel (?).[6]

Bax was ruim twee jaar gouverneur of commandeur van de Kaap; de status van de Kaapkolonie zou door de VOC verlaagd worden. Bax stuurde van alles op naar zijn oom Huydecoper, zoals een herbarium, bollen en zaden, maar ook kanaries, parkieten, een aap en een jonge rhinoceros.[7] Huydecoper stuurde Bax een tuinman uit Maarssen.

Hij werd 25 oktober 1678 benoemd tot gouverneur van Ceylon, maar was al op 4 juli begraven na een borstontsteking.

In de Kaapkolonie was een groot gebrek aan slaven. De weduwe verkocht voor haar vertrek naar Batavia enkele slaven, afkomstig van de Malabar.[8]

Externe links[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • BACKX. Boeree,Th.A. De kroniek van het geslacht Backx (Bax, Bacx, Bakx en Baks). Een episode uit den strijd tegen Spanje. Wageningen, Vada, 1943. XIV,569 blz. * Bijgevoegd; Registers op de geslachtnamen voorkomende in Th.A.Boeree De kroniek van het geslacht Backx, Wageningen 1943. 16 blz.
Commandeurs, gouverneurs en premiers van de Kaapkolonie

Commandeurs van de Nederlandse Kaapkolonie
Jan van Riebeeck · Zacharias Wagener · Cornelis van Qualberg · Jacob Borghorst · Pieter Hackius · Waarnemende raad · Albert van Breugel · IJsbrand Godske · Johan Bax van Herenthals · Hendrik Crudorp · Simon van der Stel
 
Gouverneurs van de Nederlandse Kaapkolonie
Simon van der Stel · Willem Adriaan van der Stel · Johannes Cornelis D'Ablaing · Louis van Assenburg · Willem Helot · Maurits Pasques de Chavonnes · Jan de la Fontaine · Pieter Gijsbert Noodt · Jan de la Fontaine · Adriaan van Kervel · Daniel van den Hengel · Hendrik Swellengrebel · Rijk Tulbagh · Joachim van Plettenberg · Pieter van Reede van Oudtshoorn · Cornelis Jacob van de Graaff · Johan Isaac Reinus · Sebastiaan Cornelis Nederburgh & Simon Hendrik Frijkenius · Abraham Josias Sluysken
 
Gouverneurs van de Eerste Britse Kaapkolonie:
George Macartney · Francis Dundas · George Yonge · Francis Dundas
 
Gouverneurs van de Bataafse Kaapkolonie
Jacob Abraham de Mist · Jan Willem Janssens
 
Gouverneurs van de Tweede Britse Kaapkolonie
David Baird · Henry George Grey · Du Pré Alexander · Henry George Grey · John Francis Cradock · Robert Meade · Charles Somerset · Rufane Shaw Donkin · Richard Bourke · Galbraith Lowry Cole · Thomas Francis Wade · Benjamin D'Urban · George Thomas Napier · Peregrine Maitland · Henry Pottinger · Harry Smith · George Cathcart · Charles Henry Darling · George Grey · Robert Henry Wynyard · Philip Edmond Wodehouse · Charles Craufurd Hay · Henry Barkly · Henry Bartle Frere · Henry Hugh Clifford · George Cumine Strahan · Hercules Robinson · Leicester Smyth · Henry D'Oyley Torrens · Henry Augustus Smyth · Henry Brougham Loch · William Gordon Cameron · Hercules Robinson · William Howley Goodenough · Alfred Milner · William Francis Butler · Walter Hely-Hutchinson · Henry Jenner Scobell
 
Premiers van de Tweede Britse Kaapkolonie
John Charles Molteno · Gordon Sprigg · Thomas Charles Scanlen · Thomas Upington · Gordon Sprigg · Cecil Rhodes · Gordon Sprigg · William Philip Schreiner · Gordon Sprigg · Leander Starr Jameson · John Xavier Merriman