John Bunyan
John Bunyan (Elstow, Bedfordshire, 30 november 1628 - Londen, 31 augustus 1688) was een Engelse puriteinse prediker, ook wel een calvinistische baptist genoemd. Hij was van eenvoudige afkomst. Hij werd op latere leeftijd prediker in baptistengemeenten. Zijn prediking was eenvoudig, direct, Bijbels en werd gekenmerkt door een vers-voor-vers verklaring. Hij heeft verschillende boeken geschreven.
Zijn bekendheid is vooral gebaseerd op zijn boek The Pilgrim's Progress (1678). Dit boek is in vele talen vertaald, ook in het Nederlands, onder de titel De christenreis naar de eeuwigheid. Het boek behandelt in de vorm van een allegorie het leven van een christen op aarde. Het vervolg, Christinnereis (1684), had minder succes.
Bunyan heeft zijn leven beschreven in een autobiografie genaamd Grace Abounding to the Chief of Sinners. In bevindelijk gereformeerde kringen is Bunyan tot op de dag van vandaag bekend en worden zijn boeken veel gelezen.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]John Bunyan werd geboren op 30 november 1628 in een eenvoudig en armoedig gezin. Opleiding genoot hij nauwelijks, hoewel hij leerde om te kunnen lezen en schrijven. Hij groeide op in de chaotische situatie die het Engeland van de zeventiende eeuw kenmerkte. In de Engelse Burgeroorlog deed hij dienst in het parlementsleger, waarin hij naar zijn eigen getuigenis opviel door zijn gevloek. Na zijn diensttijd huwde hij zijn eerste vrouw en verdiende de kost als ketellapper. Zijn leven veranderde in deze jaren radicaal. In 1655 sloot hij zich aan bij de baptistengemeente van Bedford, bekend als de Bedford meeting, waar hij datzelfde jaar nog diaken werd. Vanaf dat moment ging hij ook preken. Om die reden werd hij in 1660 gearresteerd. De Engelse wet stelde iedere prediker die niet door een bisschop was gewijd in staat van beschuldiging. In de tijd dat hij gevangen zat, had hij tal van communicatiemiddelen. Hij kon bezoeken ontvangen, soms ook afleggen, lezen, schrijven, studeren en publiceren. Kort voor zijn vrijlating in 1672 werd hij door de Bedford meeting verkozen tot voorganger. Hij diende deze gemeente tot zijn dood. Op 31 augustus 1688 overleed Bunyan in Londen.
Wat Bunyan typeert, is de eenvoud, de authenticiteit van zijn vroomheid. Daarin staan de bekering tot God, de aanvechting en de geloofsstrijd centraal.[1]
Bibliografie
[bewerken | brontekst bewerken]- 1656 - Some Gospel Truths Opened
- 1658 - A Few Sighs from Hell, or the Groans of a Damned Soul. Vert. als: Het gezigt der helle, en 't gezugt der verdoemde ziele; betoogt in de gelykenis van de ryke man en Lazarus ..., 1730 (Digitale versie)
- 1659 - The Doctrine of the Law and Grace Unfolded. Vert. door Jan Ross als: De leere der wet en der genade verklaart: of Eene verhandelinge van de wet en van de genade ..., 1746 (Digitale versie)
- 1663 - Praying with the Spirit and with Understanding too
- 1665 - The End of the World, The Resurrection of the Dead and Eternal Judgment
- 1665 - The Holy City or the New Jerusalem
- 1666 - Grace Abounding to the Chief of Sinners. Tesamen met Come and welcome, to Jesus Christ, 1678 vert. als: De tedere ingewanden van Christi liefde, aan den zondaar open gelegt en vertoont ..., 1696 (Digitale versie). In 1711 vert. als: Komst en welkomst tot Christus (Digitale versie)
- 1674 - Reprobation asserted or The doctrine of eternal election .... Vert. door L. van Gorkom als: De verwerping bevestigd, of De leer der eeuwige verkiezing en verwerping behandeld in elf hoofdstukken. Waarin de duidelijkste bewijzen tegen de tegenstanders dezer leer ten volle beantwoord worden en veel twijfel en verscheidene toestanden van het geweten worden ontsluijerd (Digitale versie)
- 1675 - Saved by Grace
- 1676 - The Strait Gate, Great Difficulty of Going to Heaven. Vert. als: De enge poorte, ofte Het groote en zwaarwichte werk van ten hemel in te gaan, klaarlijk bewijzende uit de H. Schrift, dat niet alleen openbaare godloozen, maar zelfs ook vele voornaeme belijders buiten het koninkrijke Gods gesloten zullen worden 1722 (Digitale versie)
- 1678 - Come and Welcome to Jesus Christ
- 1678 - The Pilgrim's Progress from This World to That Which Is to Come. (Digitale versie)
- Vert. als: Eens christens reyse na de eeuwigheyt. Vertoonende onder verscheyde aardige sinne-beelden, de gansche staat van een boetvaardige en God-soekende ziele, 1682 (Digitale versie). Den lesten druck, van nieus oversien, 1684 (Digitale versie)
- Vert. door A.E.C (= Albert Ebbo Crous) als: Eens christinnes reyse na de eeuwigheyt. Tweede deel. Vertonende onder verscheyden aardige sinne-beelden, hoe de vrouw en kinderen van de christen de gevaarlijke reyse ook aangevaart, en het gewenschte land, vergenoegt bereykt hebben, ca. 1765 (Digitale versie)
- 1679 - A treatise The Fear of God: shewing what it is and how distinguished from that which is not so (Digitale versie). Vert. als: Verhandelinge van de ware vreese Gods. Aantoonende waar in die bestaat, en hoe te onderscheyden van alle andere vreese, Als mede, deszelfs oorzaken ..., 1727 (Digitale versie)
- 1680 - The Life and Death of Mr Badman. Vert. als: Het leven en sterven van mr. Quaadt, ofte Eens godloosens reyse na het eeuwige verderf, 1683 (Digitale versie)
- 1682 - The Doom and Downfall of the Fruitless Professor (Or The Barren Fig Tree)
- 1682 - The Holy War – The Losing and Taking Again of the Town of Man-soul (The Holy War Made by Shaddai upon Diabolus, for the Regaining of the World). Vert. als: Den heyligen oorlogh. Van El-schaddai tegen Diabolus, 1685 (Digitale versie)
- 1683 - The Greatness of the Soul and Unspeakableness of its Loss Thereof
- 1684 - Seasonal Counsel or Suffering Saints in the Furnace – Advice to Persecuted Christians in Their Trials & Tribulations
- 1685 - A Discourse Upon the Pharisee and the Publican. Vert. door Jan Ross als: De parabelen van den Pharizeus en den tollenaar, en van den onvruchtbaren vygeboom, 1745 (Digitale versie)
- 1688 - The Water of Life or The Richness and Glory of the Gospel
- 1688 - The Work of Jesus Christ as an Advocate
- 1692 - Christ a Complete Saviour (The Intercession of Christ And Who Are Privileged in It)
- 1692 - Of Antichrist and His Ruin
- 1692 - The Saint's Knowledge of Christ's Love, or The Unsearchable Riches of Christ
- 1698 - The Heavenly Footman
- 1736-1737 - The works of that eminent servant of Christ, Mr. John Bunyan, late minister of the gospel, and pastor of the congregation at Bedford. : Being several discourses upon various divine subjects
- (Vol. I) (Digitale versie)
- Vol. II (Digitale versie)
- 1760 - Solomon's Temple Spiritualized: or, gospel-light fetched out of the temple at the Jerusalem, to let us more easily into the glory of New-Testament truths (Ninth edition) . Vert. als: Salomons tempel door het Evangelie-ligt opgeheldert en vergeestelykt, als mede de schoonheid van Zion, en de heerlykheid der Kerke. J.C. over Jes. LVI. 7., 1731 (Digitale versie)
- - The Acceptable Sacrifice
- - A Holy Life
- - Light for Them that Sit in Darkness
- - The Desire of the Righteous Granted
- - The Saint's privilege and profit. Vert. als: De voorregten en voordeelen der heyligen, 1735 (Digitale versie)
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]
- ↑ W. van 't Spijker (e.a.), Het puritanisme, 174-181
