Kettingreactie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zie artikel Voor het gelijknamige televisieprogramma, zie Kettingreactie (televisieprogramma).
Kettingreactie

Een kettingreactie is een serie overeenkomstige gebeurtenissen waarin iedere gebeurtenis door een vorige wordt mogelijk gemaakt of veroorzaakt. Een eenvoudig voorbeeld is het omvallen van een rij strategisch geplaatste dominostenen als de eerste een zetje krijgt. In andere gevallen is er soms (tijdelijk) een min of meer exponentiële toename.

  • In de natuurkunde wordt vaak meer specifiek de nucleaire kettingreactie bedoeld waarin de neutronen die bij een kernreactie vrijkomen zelf weer nieuwe kernreacties veroorzaken, in het bijzonder als zo gedurende een reeks van opeenvolgende reacties een kernreactie gemiddeld minstens één nieuwe zelfde kernreactie veroorzaakt. Het is het principe van de kernreactor en, als een kernreactie gemiddeld meer dan één nieuwe veroorzaakt, de atoombom.
  • In de scheikunde kan men denken aan veel polymerisatiereacties waarbij een macromolecuul langer wordt door het steeds er weer bij aanrijgen van een nieuw molecuul monomeer.
  • Bij een chemisch proces waarvoor een voldoend hoge temperatuur nodig is wordt soms warmte geproduceerd die de hoge temperatuur in stand houdt (brand, explosie).
  • In de biologie kan een kettingreactie optreden bij het uitsterven van een sleutelsoort, een fenomeen bekend als co-extinctie.
  • Celdeling produceert cellen die ook weer kunnen delen. In een individu maakt dit groei en herstel mogelijk, maar ook toename van kankercellen. Voortplanting leidt tot nieuwe individuen die zich vaak ook weer voortplanten.
  • Een infectie kan zich uitbreiden binnen een individu doordat bacteriën of virussen zich vermenigvuldigen, en over steeds meer individuen doordat de geïnfecteerde zelf weer anderen kan besmetten.

Zodoende heeft één neutron, vonk, gemuteerde cel, bacterie of virusdeeltje, of één besmettelijke patiënt, soms grote gevolgen.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]