Kristalstelsel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Overzicht van de 7 kristalstelsels aan de hand van een voorbeeld:
Rij 1: pyriet kubisch - seleniet monoklien
Rij 2: microklien triklien - apofylliet tetragonaal
Rij 3: brookiet orthorombisch - amethist trigonaal - smaragd hexagonaal

Een kristalstelsel of kristalsysteem is een begrip uit de kristallografie, die weergeeft op welke manier een kristallijne stof, zoals mineralen, is opgebouwd. De meest voorkomende kristalstelsels zijn monoklien en orthorombisch. Alle kristallen bestaan uit een rooster van atomen. Dit rooster bepaalt voor ieder kristal de rangschikking van de kristalvlakken en de natuurkundige eigenschappen ervan. Alle kristallen kunnen in theorie aan de hand van hun roosterstructuur, die wordt aangeduid op een kristallografisch assenstelsel, worden ondergebracht in zeven kristalstelsels. Sommige van de roosters zijn in verschillende Bravaistralies ingedeeld.

Mogelijke kristalstelsels[bewerken | brontekst bewerken]

Er zijn zeven verschillende roosters mogelijk. Ze staan in de tabel hieronder gerangschikt in oplopende volgorde van symmetrie:

rooster symmetrisch onder de volgende
bewerkingen
1 triklien Triklien en vrij
en vrij
2 monoklien Monoklien, primitief en vrij
en is vrij
rotatie, een tweevoudige omwentelingsas
spiegeling, een spiegelvlak
3 orthorombisch Orthohombisch, primitief en vrij
drie tweevoudige assen
drie spiegelvlakken
4 hexagonaal Hexagonaal en is vrij
en
een zesvoudige as
drie spiegelvlakken
5 trigonaal Romboëdrisch
een drievoudige as
6 tetragonaal Tetragonaal, primitief en is vrij
een viervoudige as
vier tweevoudige assen
vijf spiegelvlakken
7 kubisch Kubisch, primitief
drie viervoudige assen
vier drievoudige assen
12 tweevoudige assen
12 spiegelvlakken

Een rotatie of een spiegeling wordt genoemd, wanneer de bijbehorende omwentelingsas of het spiegelvlak door het midden van de eenheidscel gaat.