Literaire salon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een literaire salon is een sociaal-literaire bijeenkomst waarbij verschillende schrijvers, dichters, filosofen en kunstenaars elkaar regelmatig ontmoeten om zaken op het gebied van literatuur, poëzie, filosofie en soms nog andere (beeldende) kunsten en politiek te bespreken.

Dit soort evenementen vormde met name in de 17e en 18e eeuw een belangrijk onderdeel van het sociaal-literaire leven in Frankrijk. De term "literaire salon" wordt in studies hoofdzakelijk in deze context gebruikt.

Geschiedenis[bewerken]

Salon van de Argentijnse salonnière Mariquita Sánchez in Buenos Aires

De literaire salon ontstond in Frankrijk aan het begin van de 17e eeuw, naar het voorbeeld van de Italiaanse hoven. De initiatiefnemers waren hoofdzakelijk vrouwen die zich wilden afzetten.[1] Als een van de voornaamste grondlegsters geldt Catherine de Vivonne, beter bekend als Madame de Rambouillet, die in 1620 haar beroemde Hôtel de Rambouillet opende.[2]

In de vroege zeventiende eeuw kwam uit de literaire salon bij Valentin Conrart door toedoen van Kardinaal de Richelieu de Académie française tot stand.[3][4] In die tijd waren ook de salons van de 'Préciosité' heel beroemd.[5] De bijeenkomsten werden vaak op een vaste dag in de week bij iemand thuis gehouden.

In de 18de eeuw ontwikkelde de literaire salon zich in Frankrijk tot een belangrijk medium om het literaire en politieke leven te beïnvloeden.[6] Bekende Franse salonnières uit deze tijd zijn onder andere Madeleine de Scudéry, Julie de Lespinasse, Madame de Staël en Virginie Ancelot. Maar ook daarna en in andere Europese landen als Duitsland, Italië en Engeland vonden vergelijkbare bijeenkomsten plaats. Uitgangspunt was veelal om volgens Horatius' regels in Ars Poetica "zowel plezier te geven als te onderwijzen" (aut delectare aut prodesse). In deze tijd van de Verlichting speelden salons ook een grote rol in het ontstaan van de verlichtingsfilosofieën.

Tijdens de Franse Revolutie waren de salons van Sophie de Condorcet, Louise de Kéralio en Madame Roland belangrijke ontmoetingsplaatsen voor revolutionaire politici, journalisten en schrijvers.

De literaire salon raakte na de achttiende eeuw uit de mode. Na de Franse revolutie en de napoleontische tijd was de invloed ervan afgenomen. Het evenement bleef wel bestaan, maar ontwikkelde zich meer als een trefpunt.[7]

Aanverwant[bewerken]

  • In de negentiende eeuw werden grote jaarlijkse tentoonstellingen van schilderijen georganiseerd; deze werden ook salon genoemd, zoals de Salon van Parijs of de Salon des Refusés.

Zie ook[bewerken]