Lodewijk Anton van Bourbon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lodewijk XIX
1775-1844
Louis antoine d'artois, duc d'angouleme.jpg
Legitimistisch troonpretendent
Periode 1836 - 1844
Voorganger Karel X
Opvolger Hendrik V
Vader Karel X van Frankrijk
Moeder Maria Theresia van Savoye

Lodewijk Anton van Bourbon (Versailles, 6 augustus 1775Gorizia, 3 juni 1844), hertog van Angoulême, was de oudste zoon van Karel X van Frankrijk. Na zijn vaders troonsafstand tijdens de Julirevolutie in 1830 was hij Koning van Frankrijk en Navarra voor minder dan 20 minuten voordat hij zelf troonsafstand deed. Hij had nooit heerschappij over Frankrijk, maar na zijn vaders dood in 1836 was hij de legitimistisch troonpretendent onder de naam Lodewijk XIX.

Hij ontving de titel Hertog van Angoulême en was bij zijn geboorte petit-fils de France en derde in de lijn van troonopvolging. Zijn vader en diens oudere broer, de latere Lodewijk XVIII, gingen hem voor. Hij was de oudere broer van de vermoorde Karel Ferdinand, hertog van Berry en was de laatste dauphin van Frankrijk van 1824 tot 1830.

Jonge jaren[bewerken]

Lodewijk Anton werd geboren op Versailles als de oudste zoon van Karel Filips van Artois, de jongste broer van koning Lodewijk XVI van Frankrijk. Hij werd één jaar na het overlijden van zijn overgrootvader Lodewijk XV geboren. Zijn moeder was prinses Maria Theresia van Savoye (beter bekend als Marie Thérèse in Frankrijk), dochter van Victor Amadeus III van Sardinië en Maria Antonia van Spanje.

Van 1780 tot 1789 werden Lodewijk Anton en zijn jongere broer Karel Ferdinand van Berry opgevoed door hun gouverneur Armand-Louis de Sérent, de markies van Sérent, op het kasteel van Beauregard, niet ver van Versailles. Tijdens de Franse Revolutie werd zijn oom, Lodewijk XVI samen met zijn vrouw Marie Antoinette afgezet en geëxecuteerd (1793). In 1789, bij het begin van de revolutie, vluchtte Lodewijk Anton met zijn familie naar het buitenland, naar achtereenvolgens Turijn, Duitsland en Engeland.

In juni 1795 riep zijn oom, de graaf van Provence, zichzelf uit tot koning Lodewijk XVIII. Later in het jaar leidde de 20-jarige Lodewijk Anton een mislukte royalistische opstand in de Vendée. In 1797 voegde hij zich bij zijn broer en oom in het Vorstendom Brunswijk in de hoop om bij het Oostenrijkse leger te gaan. De Oostenrijkse nederlaag door Frankrijk verplichtte hen te vluchten en ze vonden onderdak in Mittau, Koerland, onder de bescherming van tsaar Paul I van Rusland.

Tijdens de Franse Revolutie leefde de dynastie van de Bourbons, waartoe Lodewijk Anton behoorde, in ballingschap, afwachtend tot het herstel van de monarchie in hun voordeel. De leider van de dynastie, de titulaire Lodewijk XVIII regelde in 1799 het huwelijk tussen Lodewijk Anton en Marie Thérèse Charlotte, de dochter van Lodewijk XVI en Marie Antoinette. Het huwelijk bleef kinderloos.

Eerste ballingschap[bewerken]

Lodewijk Anton van Artois, hertog van Angoulême

In april 1800 nam hij het bevel over een cavalerieregiment in het Beierse leger en nam deel aan de slag bij Hohenlinden tegen de Fransen.

In 1801 maakte tsaar Paul vrede met Napoleon Bonaparte en het Franse hof in ballingschap vluchtte naar Warschau, op dat moment onder Pruisisch gezag. Voor de volgende tien jaar begeleidde en adviseerde Lodewijk Anton zijn oom Lodewijk XVIII. Ze keerden terug naar Rusland wanneer Alexander I de nieuwe tsaar werd, maar de Vrede van Tilsit in 1807 tussen Napoleon en Alexander dwong de familie om naar Engeland te vluchten. Tweemaal probeerde Lodewijk Anton terug te keren naar Rusland om mee te strijden tegen Napoleon, maar de tsaar gaf hem geen toestemming. Hij verbleef in Engeland tot 1814 wanneer hij aankwam Bordeaux per boot. Zijn aankomst in de stad op 12 maart 1814 werd beschouwd als het begin van de Restauratie. Vanaf Bordeaux vocht Lodewijk Anton mee met de hertog van Wellington om zijn neef Ferdinand VII terug op de Spaanse troon te krijgen.

Lodewijk Anton slaagde er niet in om Napoleons terugkeer naar Parijs te voorkomen als hoofd van het koninklijke leger in de zuidelijke Rhônevallei, en hij werd andermaal gedwongen te vluchten naar Engeland tijdens de Honderd Dagen.

Julirevolutie[bewerken]

Na de definitieve nederlaag van Napoleon bij de slag van Waterloo stond hij ter beschikking van koning Lodewijk XVIII. Hij overwon in de slag bij Trocadero in Spanje in 1823. Hiervoor werd hij beloond met de titel prins van Trocadero.

Na het overlijden van Lodewijk XVIII in 1824 werd Lodewijk Antons vader Karel X de nieuwe koning. Lodewijk Anton werd de nieuwe dauphin, zijn vaders erfgenaam. Hij steunde zijn vader in diens beleid om Frankrijk te zuiveren van het revolutionaire en keizerlijke verleden zoals het ontslaan van officieren uit het vroeger keizerlijke leger.

Het bewind van Karel X was onderdrukkend en leidde na de Julirevolutie uiteindelijk op 2 augustus 1830 tot de abdicatie van Karel X. 20 minuten na zijn vader echter trad Lodewijk Anton ook af als koning in het voordeel van zijn neef, de graaf van Chambord (Hendrik V). Deze werd echter géén koning, maar werd vervangen door een ver familielid, Lodewijk Filips, hertog van Orléans.

Tweede ballingschap[bewerken]

Tijdens zijn laatste ballingschap stond Lodewijk Anton bekend als de graaf van Marnes. Samen met zijn vrouw woonde hij in Edinburgh, Schotland, niet ver van het Holyroodpaleis waar zijn vader verbleef. In 1832 bood keizer Frans I van Oostenrijk de Praagse burcht aan de koninklijke familie aan, maar vanaf oktober 1836 verbleven Lodewijk Anton en zijn familie op het kasteel van Graffenberg in Gorizia.

Veel legitimisten erkennen de troonafstanden niet als geldig en erkennen Karel X als koning tot zijn dood in 1836 en Lodewijk Anton als zijn opvolger als Lodewijk XIX. Hij overleed in Gorizia in 1844 op 69-jarige leeftijd. Hij werd begraven in de crypte van zijn vader in de Franciscanerkerk in het klooster van Kostanjevica in Nova Gorica. Na zijn dood werd zijn neef Henri d'Artois het nieuwe hoofd van de Franse koninklijke familie onder de naam Hendrik V, maar hij gebruikte de titel graaf van Chambord tijdens zijn ballingschap.

Voorouders[bewerken]

Voorouders van Lodewijk Anton van Bourbon
Overgrootouders Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774)
∞ 1600
Maria Leszczyńska (1703-1768)
August III van Polen (1696-1763)
∞ 1719
Maria Josepha van Oostenrijk (1699-1757)
Karel Emanuel III van Sardinië (1701-1773)
∞ 1724
Polyxena van Hessen-Rheinfels-Rotenburg (1706-1735)
Filips V van Spanje (1683-1746)
∞ 1714
Elisabetta Farnese (1692-1766)
Grootouders Lodewijk van Frankrijk ((1729-1765)
∞ 1747
Maria Josepha van Saksen (1731-1767)
Victor Amadeus III van Sardinië (1726-1796)
∞ 1719
Maria Antonia van Bourbon (1729-1785)
Ouders Karel X van Frankrijk ((1757-1836)
∞ 1747
Maria Theresia van Savoye (1756-1805)

Onderscheidingen[bewerken]

Lodewijk Anton van Artois, hertog van Angoulême
Voorganger:
Karel X
Legitimistisch troonpretendent
1836–1844
Opvolger:
Hendrik (V)