Luis Ricardo Falero

Luis Ricardo Falero (Granada, 23 mei 1851^[1] – 7 december 1896) (ook bekend als Luis Riccardo Falero en als Luis Ricardo Falero de Candelarese, Duque de Labranzano^[2]) was een Spaans kunstschilder. Hij is bekend van zijn gedetailleerde schilderijen van naakte vrouwen in een astrologische, oriëntaalse of bovennatuurlijke enscenering. In zijn geboorteland is hij vrijwel onbekend.^[3]

Leven en werk

Luis Falero, geboren in een welgestelde familie, zoon van José María Falero en Juana Adelaida Candelarese uit Granada, was voorbestemd tot een carrière in de Spaanse marine. Op zevenjarige leeftijd werd hij naar het Richmond College in Londen gestuurd om Engels te leren. Hij leerde daar ook schilderen met waterverf. Na twee jaar ging hij naar Parijs om zijn opleiding voort te zetten.^[4] Terug in Spanje in 1866 begon hij een opleiding aan de marineschool, maar hij verliet deze, tot ongenoegen van zijn familie, op 16-jarige leeftijd. Zonder financiële steun ging hij terug naar Parijs. Om in zijn levensonderhoud te voorzien maakte hij portretten.^[5] Naar eigen zeggen had hij geen formele schildersopleiding gevolgd maar had zichzelf het vak eigengemaakt door portretten te vervaardigen.^[6] Toch zou hij bij Gabriel Ferrier gestudeerd hebben.^[7] Van Jean-Baptiste Philibert Vaillant, die van 1863 tot 1870 Minister van Schone Kunsten was, kreeg hij de opdracht om portretten te maken van de leden van zijn ministerie.^[6]

Gedesillusioneerd besloot hij een technische studie te gaan volgen aan het Muséum national d'histoire naturelle in Parijs. In 1874 voerde hij diverse experimenten uit voor de industriële productie van zuurstof en vond hij verschillende elektrische generatoren uit. In 1876 demonstreerde hij een lamp met een gloeidraad van koolstof. Hij raakte bevriend met Camille Flammarion voor wie hij enkele populaire werken over astronomie illustreerde.^[8]

Enkele technische experimenten kostten hem bijna het leven, waarna hij besloot zich opnieuw te concentreren op de schilderkunst. In zijn vroege werken volgde hij nog de academische regels van het classicisme, maar later schakelde hij over op allegorische, bovennatuurlijke en astrologische thema’s.

Van 1877 tot 1885 toonde hij zijn werk in de officiële Parijse Salon. Waardering kreeg hij voor zijn eerste succes Heksen op weg naar de sabbat. Meestal nam hij naakte vrouwen op in zijn werk, welke hij soms combineerde met hemellichamen. Een bekend voorbeeld is L'étoile double in het Metropolitan Museum of Art te New York. Zijn schilderijen kenmerken zich door een sensuele dromerigheid, de verheerlijking van het vrouwelijk lichaam en een grote technische vaardigheid.^[5] Zijn keuze voor deze thema's stelde hem in staat om weelderige voorstellingen te creëren van onderwerpen die in een andere context als onfatsoenlijk zouden gelden. Zijn werk werd vanaf 1881 verkocht via de bekende handelaar Goupil & Cie, en in 1884 bij diens opvolger Galerie Boussod et Valadon. Zijn schilderijen van het vrouwelijk naakt waren in Frankrijk een succes, maar in Spanje kreeg hij de naam nagenoeg pornografie te schilderen.^[9]


Le vin de Tokai		Mechanische kleurenreproductie

Ondanks het feit dat hij zeer goede recensies kreeg als resultaat van zijn tentoonstellingen in de Salons en zijn werk in talrijke tijdschriften zag verschijnen, zou hij in deze periode geen beloning krijgen in de tentoonstellingen waaraan hij deelnam. Ontevredenheid over de waardering deed hem in 1887 naar Londen vertrekken, waar hij zich definitief zou vestigen.^[10] Hij trouwde er met de 24-jarige Italiaanse Maria Cristina Spinelli (1865). Zijn studio bevond zich in Swiss Cottage, op Fellows Road 100. Zijn ruime atelier trok volgens de Engelse pers veel bezoekers. In de buurt woonden verschillende gerenommeerde schilders met wie hij waarschijnlijk een artistieke verwantschap deelde. Enkele huizen verderop was de pre-rafaëlitisch georiënteerde schilder Arthur Hacker woonachtig. Tot zijn andere buren behoorden de schilders Alfred Walter Bayes (1832–1909), Theodore Matesdorf (1849–1909) en beeldhouwster Maria Zambaco. Een opvallende buur was de Belgische schilder Rudolf Blind (1850–1916), die in 1892 voor de rechter moest verschijnen voor zijn schilderij The World's Desire, dat naar zijn mening het schoonheidsideaal van het menselijk lichaam vertegenwoordigde, maar door anderen als aanstootgevend naakt werd beschouwd. Falero trad in dit proces op als getuige, samen met collega-schilders Ford Madox Brown en Frederick Goodall, en sprak zich uit ten gunste van Blind.^[6] Gezien het feit dat Falero in die tijd een kok en hulp in de huishouding had, verkeerde hij vermoedelijk in goede financiële omstandigheden. Een van de opvallendste schilderijen uit die tijd was De nachtmerrie. Hij exposeerde bij de Royal Academy van 1889 tot 1893. Hij was in het bijzonder bij Amerikanen gewild.^[11] Door mechanische kleurenreproducties van zijn schilderijen bereikte hij een groter publiek.^[7] In 1889 toonde hij werk op de Wereldtentoonstelling van 1889 te Parijs, waar hij eindelijk een felbegeerde eervolle vermelding voor zou krijgen.

Hij bleef ook werken aan zijn wetenschappelijke experimenten. Met de scheepsbouwkundige William Henry Lumley verbeterde hij in 1895 nog accu's.

Op het hoogtepunt van zijn carrière^[10] overleed hij, vijfenveertig jaar oud, twee weken na een mislukte operatie in het University College Hospital. Op 12 april 1897 werd bij Christie, Manson and Woods een belangrijke deel van zijn schilderijen, aquarellen en tekeningen geveild.^[6]

Wetenswaardigheden

Het schilderij Een nachtmerrie (met drie vrouwen en een monster) werd alom geprezen. Een gelijknamig werk werd daarnaast als prent gereproduceerd.^[12]
Op een Internationale Tentoonstelling in Amsterdam in 1883 hing ook een schilderij van Falero, genaamd Heks, voorstellende een vrouw op een bezemsteel.^[13]
In 1896, het jaar van zijn overlijden, verloor Falero een rechtszaak, aangespannen door zijn voormalige model Maud Harvey, die op vijftienjarige leeftijd door hem zwanger zou zijn geraakt. Hij werd veroordeeld tot een wekelijkse alimentatie van vijf shilling. Dat de verslaggeving hem daarbij als "bekend kunstenaar" aanduidde, tekent zijn toenmalige reputatie.^[14]
Luis Falero was tevens oprichter van de Société Internationale des Électriciens^[15]