Molecaten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Huis Molecaten

Molecaten is een landhuis en landgoed in de gemeente Hattem. De naam betekent 'boerderij bij de molen'. Het landgoed is ongeveer 150 ha groot en bestaat voor het grootste deel uit bossen. Verder bevat het een aantal boerderijen, een horecagelegenheid en een watermolen.

Geschiedenis[bewerken]

Het oorspronkelijke gebied Molecaten lag niet op de plaats van het huidige Huis Molecaten, maar meer naar het noorden. In 1347 wordt de naam voor het eerst genoemd in een tinsrol. Eigenaar was toen Hendrick van Oldeneel.

Door huwelijk kwam het goed aan de families Mulert en Van Ensse. Herman Engelbert van Ensse (1566-1626), gehuwd met Johanna van Coevorden (1566-1620), verkocht het goed aan een aangetrouwd familielid, Herman van Keppel (1550-1610), schout van Hattem. Herman van Keppel was een oom van Herman Engelbert van Ensse's zwager Evert van Keppel (1575-na 1632), echtgenoot van Wilhelmina van Coevorden (1575-1634). Het goed bleef in de familie Van Keppel tot 1688.

In 1637 kocht Johan van Keppel (1610-1691), schout van Hattem, een huis met watermolens. Hij liet ter plekke het huis Molecaten bouwen.

In de achttiende eeuw vererfde het huis door huwelijk van Anna Wilhelmina Cecilla van Keppel (1670-1704) met Robbert van Heeckeren (1650-1699) op de familie Van Heeckeren, die er aanvankelijk maar weinig belangstelling voor had. Het huis werd verwaarloosd en er is geprobeerd het te verkopen. Uiteindelijk nam Reinhard Burchard Willem van Heeckeren van Molecaten (1721-1799) er zijn intrek.

Voordat de laatste Van Heeckerens het betrokken, bewoonden Evert Walraven baron van Heeckeren van Molecaten (1879-1942) en zijn vrouw jkvr. Adolphine Agneta Groeninx van Zoelen (1885-1967), grootmeesteres van koningin Juliana het landgoed. De laatsten waren hun kinderen, de oud-particulier secretaris van Juliana, Walraven Jacob baron van Heeckeren van Molecaten (1914-2001) en zijn echtgenote Maria Antonia (Rita) barones van Heeckeren van Molecaten-Nitschmann (1912-2005), oud-gouvernante van de twee jongste prinsesjes van Oranje, die een rol speelden in de Greet Hofmans-affaire. In het archief van W.J. van Heeckeren bevinden zich stukken over het toekomstig beheer van het landgoed waarbij ook zogenaamde 'doorgevingen' van de gebedsgenezeres over het toekomstig beheer zijn gevoegd. Het echtpaar van Heeckeren-Nitschmann heeft er gewoond tot 1987. Ook de broer van de laatstgenoemde Van Heeckeren, Erik Cecil baron van Heeckeren van Molecaten (1916-1984) en zijn vrouw, Maria van der Leeuw (1947) met hun kinderen woonden tot 1987 op Molecaten.

Al langere tijd werd door de broers nagedacht over verkoop van het landgoed, wat in 1987 gerealiseerd werd. Verzekeringsmaatschappij AMEV werd de nieuwe eigenaar. Het huis werd verhuurd voor particuliere bewoning.

Heren en vrouwen, dan wel bewoners van Molecaten[bewerken]

Johan van Keppel (ca. 1610-1667)

  • Anna van Keppel, vrouwe van Molecaten (†1700); trouwde in 1668 Derk Ludolf van Keppel, heer van Campherbeek; zij hertrouwde in 1690 met Borchard Joost van Welvelde
    • Johan van Welvelde, heer van Molecaten (1691-1717)
    • Anna Wilhelmina Cecilia van Keppel, vrouwe van Kamferbeek (1670-1704); trouwde in 1687 met Robbert van Heeckeren, heer van Enghuizen (1650-1699)[1]
      • Evert van Heeckeren, heer van Nettelhorst en Molecaten (1693-1724)
        • Reinhard Burchard Willem van Heeckeren, heer van Molecaten (1721-1799)
          • Evert Willem baron van Heeckeren, heer van Molecaten (1760-1819)
          • Robbert August Adolf Maurits Carel baron van Heeckeren van Molecaten (1770-1858), bewoner van Molecaten
            • mr. Jacob Anne baron van Heeckeren van Molecaten (1820-1885), bewoner van Molecaten
              • Robbert baron van Heeckeren van Molecaten (1850-1889), bewoner van Molecaten
                • Evert Walraven baron van Heeckeren van Molecaten (1879-1942), bewoner van Molecaten
                  • Walraven Jacob baron van Heeckeren van Molecaten (1914-2001), tot de verkoop in 1987 laatste bewoner(s) van Molecaten uit het geslacht van Heeckeren
                  • Erik Cecil baron van Heeckeren van Molecaten (1916-1984); trouwde in 1970 met Maria van der Leeuw (1947), tot de verkoop in 1987 laatste bewoner(s) van Molecaten uit het geslacht van Heeckeren

Grondgebied[bewerken]

De Van Heeckerens hebben door diverse aankopen tot rond de jaren 1950 het landgoed flink uitgebreid. Een groot deel van het zuidwesten van de gemeente Hattem behoorde er toe.

Het landgoed behoort thans geheel tot de gemeente Hattem, maar dit is niet altijd zo geweest. Een strook land, omvattende het huis en lopend in westelijke richting naar de Hessenweg, heeft tot 1971 bij de gemeente Oldebroek gehoord. De oorzaak hiervan was gelegen in het feit dat Johan ven Keppel in 1637 zijn landerijen van het schependom (het gebied dat onder de jurisdictie van de stad Hattem viel) heeft overgeheveld naar het schoutambt (waar de schout het voor het zeggen had). Het feit dat hij zelf schout van Hattem was heeft daar ongetwijfeld in meegespeeld. In 1971 werd dit gedeelte bij de gemeente Hattem gevoegd, maar het feit dat Hattem tot die tijd niet heeft kunnen bouwen in het gebied is nog steeds duidelijk te zien. De wegen en de bebouwing lopen keurig rondom het landgoed. Een voordeel hiervan is dat de grote 20ste-eeuwse stadsuitbreidingen de grond in dit gebied niet hebben verstoord.

In 1808 werd het Spijker Watervliedt (ook bekend als: Olde Spyker) aangekocht. Dit huis uit omstreeks 1640, oorspronkelijk bedoeld voor graanopslag, bleef in 1987 buiten de verkoop van het landgoed en wordt nog bewoond door de familie Van Heeckeren.

Huis Molecaten[bewerken]

Het huis Molecaten werd omstreeks 1646 gebouwd. Hierbij werd gebruikgemaakt van de kelders van een eerder gebouw uit begin van de zestiende eeuw, wat mogelijk tijdens de Spaanse veldtocht van 1629 is verwoest. In de achttiende eeuw werd het huis eerst verhuurd, maar geleidelijk aan raakte het in verval. Vanaf 1750 werd het echter weer bewoond door de eigenaars, en in 1824 werd het verbouwd tot het neoclassicistische huis dat er nu nog staat. Vanaf 1990 werd het huis grondig opgeknapt en gerenoveerd.

Molens[bewerken]

Tot het landgoed hebben drie watermolens behoord. Vlak bij de vijver die om het huis ligt, lag een papiermolen en een tweede papiermolen lag bij de huidige Herberg Molecaten. Deze molen is na een brand in 1857 herbouwd als korenmolen en is nog steeds in bedrijf. De derde molen, een korenmolen, stond verderop nabij de Eijerdijk. Het molenhuis hiervan is nog aanwezig.