Pangram

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een pangram (Grieks: pan gramma, "alle letters") of holo-alfabetische zin is een zin waarin alle letters van het alfabet voorkomen. De uitdaging is om een zo kort mogelijke zin te maken die aan deze voorwaarde voldoet.

Een volmaakt pangram bevat elke letter slechts eenmaal.

Het "omgekeerde" van een pangram is het lipogram, waar een bepaalde letter (of meerdere) weggelaten wordt.

Quick brown.png

Een pangram wordt in letterproeven vaak als voorbeeldzin gebruikt om de letters van een lettertype te tonen.

Nederlands[bewerken]

  • Lynx c.q. vos prikt bh: dag zwemjuf! (volmaakt pangram)
  • Doch Bep, flink sexy qua vorm, zwijgt (29 letters)
  • Pechdag: sexy quizvrouw blijft mank (30 letters)
  • Doch vlakbij zwerft 'n exquis gympje (30 letters, met zowel ij als y)
  • Wazig tv-filmpje rond chique skybox (30 letters)
  • Filmquiz bracht knappe ex-yogi van de wijs (35 letters, gebruikt als voorbeeld door KDE)
  • Pa's wijze lynx bezag vroom het fikse aquaduct (38 letters, gebruikt als voorbeeld door Windows en Ubuntu font viewer)
  • Op brute wijze ving de schooljuf de quasi-kalme lynx (42 letters, gebruikt als voorbeeld door NetBeans)
  • Typisch kaf bij zo exquis gevormde juwelen (35 letters, met zowel ij als y)

Beginletter-pangram[bewerken]

Een beginletter-pangram is een zin waarin alle letters van het alfabet voorkomen als beginletter van elk woord. De uitdaging is om een zo kort mogelijke zin te maken die aan deze voorwaarde voldoet.

Een perfect beginletter-pangram is een zin waarin alle letters van het alfabet als beginletter slechts eenmaal voorkomen. Zo'n zin telt dus 26 woorden.

Het neusje van de zalm echter is een perfect beginletter-pangram waarbij de beginletters in alfabetische volgorde staan. Enkele voorbeelden:

  • Achter Beatrix' charmante Duitse echtgenoot fluisteren geen heiligen in Japanse kimono’s langzaam mantra’s, noch oreren passievol quasiartistieke rijmpjesvertellers Sinterklaasachtige terzines uit versboekjes, wel xylofoneren yogaleraren zangstukken.
  • Als buitenzintuiglijke chirurgen drugs en fantastische geestverruimende heroïne in jouw kop loslaten, mag Nederland, ondanks protesten, quota regulerend stellen tot uiterlijk voorbij waar xtc-slikkende yuppies zeggen.
  • Als berekende chaos de eenheid figuurlijk gezien halveert in jaren, kan letterlijke machtsverheffing negatieve of positieve quotiënten rekenkundig symmetrisch tot uitkomst verenigen, waarbij x y zuivert.
  • Alle burgers contra de eenwording fnuiken geenszins hogere idealen jegens katholieke leden, met name over partijpolitieke queesten rond statutaire traktaten uiten velen, waaronder xenofobische yuppies, zorgen.
  • Alle beroemde circusartiesten deden even fantastische, gekke, heldhaftige, ingewikkelde judoachtige kunstjes, lenig maar niet onvoorzichtig; prachtig qua ritme speelden trompettisten, uniform vibreerden warme xylofoonklanken; ijskoninginnen zongen.
    • Met ij in plaats van y. Indien een y gewenst is, kan ijskoninginnen bijvoorbeeld door yogaleraren of yuppies vervangen worden.

Zelftellend pangram[bewerken]

Er zijn pangrammen die zelf aangeven hoeveel letters in hun eigen tekst zitten:

  • Only the fool would take trouble to verify that his sentence was composed of ten a's, three b's, four c's, four d's, forty-six e's, sixteen f's, four g's, thirteen h's, fifteen i's, two k's, nine l's, four m's, twenty-five n's, twenty-four o's, five p's, sixteen r's, forty-one s's, thirty-seven t's, ten u's, eight v's, eight w's, four x's, eleven y's, twenty-seven commas, twenty-three apostrophes, seven hyphens and, last but not least, a single!
  • This Pangram contains four a's, one b, two c's, one d, thirty e's, six f's, five g's, seven h's, eleven i's, one j, one k, two l's, two m's, eighteen n's, fifteen o's, two p's, one q, five r's, twenty-seven s's, eighteen t's, two u's, seven v's, eight w's, two x's, three y's, & one z.

Andere talen[bewerken]

Deens[bewerken]

  • Quizdeltagerne spiste jordbær med fløde, mens cirkusklovnen Walther spillede på xylofon
    • De quizdeelnemers aten aardbeien met slagroom terwijl de circusclown Walther op de xylofoon speelde

Duits[bewerken]

  • (zonder umlauten of ß): Sylvia wagt quick den Jux bei Pforzheim
    • Sylvia waagt snel het geintje bij Pforzheim
  • (zonder umlauten of ß): Franz jagt im komplett verwahrlosten Taxi quer durch Bayern
    • Franz jaagt in de volledig verwaarloosde taxi dwars door Beieren
  • (met umlauten en ß): Zwölf Boxkämpfer jagten Victor quer über den großen Sylter Deich
    • Twaalf boksers jaagden Victor dwars over de grote dijk van Sylt
  • (met umlauten en ß): Falsches Üben von Xylophonmusik quält jeden größeren Zwerg
    • Vals oefenen van xylofoonmuziek kwelt elke grotere dwerg
  • (met umlauten en ß, perfect pangram): "Fix, Schwyz!" quäkt Jürgen blöd vom Paß
    • "Snel, Schwyz!" kwekt Jürgen stupide vanuit de pas

Engels[bewerken]

  • The quick brown fox jumps over the lazy dog. (35 letters, ook wel The quick brown fox jumped over the lazy dogs - 37 letters)
    • Stellig het beroemdste pangram. Het werd indertijd gebruikt als controle bij (radio-)telex, tegenwoordig als voorbeeld door Windows. Snoopy is het met deze kwalificatie niet eens en schrijft "The quick brown fox jumped over the unfortunate dog" (hoewel daarin een aantal letters ontbreekt).[1]
  • Bright vixens jump; dozy fowl quack. (29 letters)
  • Quick wafting zephyrs vex bold Jim. (29 letters)
  • Quick zephyrs blow, vexing daft Jim. (29 letters)
  • Sphinx of black quartz, judge my vow. (29 letters)
  • Waltz, nymph, for quick jigs vex Bud. (28 letters)
  • Heavy boxes perform quick waltzes and jigs. (36 letters)

Perfecte pangrammen[bewerken]

  • Blowzy night-frumps vex'd Jack Q.
  • Glum Schwartzkopf vex'd by NJ IQ.
  • New job: fix Mr. Gluck's hazy TV, PDQ! (met 5 leestekens)
  • Squdgy fez, blank jimp crwth vox! (van Claude Shannon)
  • Frowzy things plumb vex'd Jack Q.

Esperanto[bewerken]

  • Eble ĉiu kvazaŭ-deca fuŝĥoraĵo ĝojigos homtipon.
    • Mogelijk ieder quasi-decent knoeikoortje maakt een menstype blij.
  • Laŭ Ludoviko Zamenhof bongustas freŝa ĉeĥa manĝaĵo kun spicoj

Fins[bewerken]

  • (Een perfect pangram zonder karakters die alleen voorkomen in vreemde woorden of leenwoorden (b, c, f, q, w, x, z, å)): Törkylempijä vongahdus
    • Buitengewoon minnaar, een streven

Frans[bewerken]

  • Portez ce whisky au vieux juge blond qui fume
    • Breng deze whisky naar de oude blonde rechter die rookt

Fries[bewerken]

  • Alve bazige froulju wachtsje op dyn komst
    • Elf bazige vrouwen wachten op je komst

Hebreeuws[bewerken]

Daar het Hebreeuwse alfabet oorspronkelijk geen klinkers kent, is het maken van pangrammen in het Hebreeuws relatief eenvoudig.

  • דג סקרן שט בים מאוכזב ולפתע מצא חברה
    • Een nieuwsgierige vis zwom teleurgesteld in de zee en vond plotseling gezelschap

IJslands[bewerken]

  • Kæmi ný öxi hér ykist þjófum nú bæði víl og ádrepa
    • Als hier een nieuwe bijl zou zijn, zouden dieven meer afschrikking en straf voelen.

Italiaans[bewerken]

  • Ma la volpe col suo balzo ha raggiunto il quieto Fido (zonder de vreemde letters j, k, w, x, en y)
    • Maar de vos heeft met zijn sprong de stille Fido bereikt
  • Quel vituperabile xenofobo zelante assaggia il whisky ed esclama: alleluja!
    • Die schuldige en vlijtige xenofoob proeft zijn whisky en zegt: Halleluja!

Litouws[bewerken]

  • Įlinkdama fechtuotojo špaga sublykčiojusi pragręžė apvalų arbūzą
    • Ingekromd schermzwaard vonkte en doorboorde een ronde watermeloen

Lojban[bewerken]

  • .o'i mu xag,ji sofybakni cu zvati le purdi
    • Let op, vijf hongerige Sovjetkoeien zijn in de tuin!

Noors[bewerken]

  • Vår sære Zulu fra badeøya spilte jo whist og quickstep i min taxi.
    • Onze vreemde Zoeloe van het badeiland speelde immers whist en quickstep in mijn taxi.

Oudgrieks[bewerken]

  • Τρηχὺν δ' ὑπερβὰς φραγμὸν ἐξήνθιζε κλώψ.
    • De dief klom over de ruwe omheining en plukte bloemen.

Pools[bewerken]

  • (perfect pangram) Pójdźże, kiń tę chmurność w głąb flaszy
    • Komaan, laat je droefheid in de diepte van een fles vallen

Portugees[bewerken]

  • Gazeta publica hoje no jornal uma breve nota de faxina na quermesse
    • De journalisten publiceren vandaag een korte nota over het reinigen aan de kermis

Russisch[bewerken]

  • (zonder ъ) В чащах юга жил бы цитрус? Да, но фальшивый экземпляр!
    • Zou een citrus in de bosjes van zuid leven? Ja, maar alleen een namaak!
  • (perfect pangram) Эх, чужак! Общий съём цен шляп (юфть)—вдрызг!
    • Hé, alien! De algemene innamen van hoedenprijzen (gemaakt van dik leer) zijn absoluut ingestort!
  • (perfect pangram) Экс-граф? Плюш изъят. Бьём чуждый цен хвощ!
    • Ex-graaf? Pluche is in beslag genomen. Vecht tegen de paardenstaart die vreemd is voor prijzen!

Sloveens[bewerken]

  • Šerif bo za vajo spet kuhal domače žgance
    • Ter oefening maakt de sheriff nogmaals thuisgemaakte moes

Spaans[bewerken]

  • (met ñ, zonder ch en ll) Jovenzuelo emponzoñado de whisky, ¡qué figurota exhibes!
    • Met whisky vergiftigde jongeling, wat sla je een figuur!
  • (met ñ en accenten, zonder ch) El veloz murciélago hindú comía feliz cardillo y kiwi. La cigüeña tocaba el saxofón detrás del palenque de paja
    • De snelle Hindoe-vleermuis at vrolijk gouden distel en kiwi. De ooievaar speelde saxofoon achter het strooien strijdperk.

Zweeds[bewerken]

  • Flygande bäckasiner söka hwila på mjuka tuvor. (q, x en z ontbreken)
    • Vliegende snippen zoeken rust op zachte graspollen
  • Yxskaftbud, ge vår wczonmö iqhjälp
    • Boodschapper met bijlsteel, geef onze toiletjuffrouw IQ-hulp

Letters met diakritische tekens[bewerken]

In deze variant probeert men een woord of zin te maken die alle mogelijke diakritische tekens van de desbetreffende taal bevat:

  • Deens: Blåbærgrød ("blauwebessenpap")
  • Duits: Heizölrückstoßabdämpfung ("stookolieterugslagdemping")
  • Esperanto: Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde ("echo verandert elke donderdag")
  • Hongaars: árvíztűrő tükörfúrógép ("overstroombeveiligde spiegelborende machine")
  • IJslands: Sævör grét áðan því úlpan var ónýt ("Sævör huilde eerder omdat het jasje om zeep was")
  • Noors: Blåbærøse ("blauwebesbereik")
  • Pools: Zażółć gęślą jaźń ("maak je geest geel met instrument")
  • Tsjechisch: Příliš žluťoučký kůň úpěl ďábelské ódy ("een erg geel paard schreeuwde helse odes")
  • Zweeds: Räksmörgås ("garnaalsandwich")

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Peanuts, 27 mei, 1974